Հարցեր
Աղբյուրներ
Դասագիրք, էջ 61-65
https://online.fliphtml5.com/fumf/yutx/#p=62
մուլտֆիլմ
https://youtu.be/QxFSJTN-CKw
Հուշեր Չարենցից։
Մի անգամ Չարենցը համալսարանում ուսանողներին պատմում էր իր տպավորությունները Եվրոպա կատարած ճանապարհորդություններից: Ուսանողները բազմաթիվ ու բազմատեսակ հարցեր էին տալիս պոետին, և նա պատասխանում էր ոգևորված ու մանրամասն: Դահլիճի վերջում նստած էր մի նիհար, հիվանդ տղա: Գունատ էր տղան, արտահայտիչ, մեծ-մեծ աչքեր ուներ, հուզված դեմք ու բարձրահասակ էր: Տղան կանգնեց ու դիմեց Չարենցին.
– Ասացե՛ք, խնդրե՛մ, պոե՛տ, ո՞ր փողոցն էր ամենալավը Ձեր տեսած փողոցներից ու ո՞ր քաղաքում էր այն:
Չարենցն ուշի-ուշով նայեց պատանու աչքերին, մի պահ լռեց ու կարծես ծածուկ, կարծես շշուկով ասաց.
– Ամենալավ փողոցը Երևանի Նայիբի քուչան է…
Դահլիճը լցվեց շշուկով. բանաստեղծն անհավատալի բան ասաց: Նայիբի քուչան մի նեղ փողոց էր՝ ծուռումուռ, անլույս, անգույն, ամայի ու անմարդաբնակ:
– Որովհետև այնտեղ է ապրում իմ սիրելի կինը,- շարունակեց Չարենցը:Դահլիճը թնդաց ծափերից…
․․․
Չարենցի՝ հակասական եւ բուռն կյանքում հիշարժան է 1926 թվականի սեպտեմբերի 5-ի երեկոն, երբ նա Մարիանա Այվազյանի դեմ մահափորձի պատճառով հայտնվում է Երեւանի ուղղիչ տանը։
«Սիրահարված էի, ցանկություն ունեի նրա հետ ամուսնանալ, առաջարկություն արեցի, մերժեց, որից դրդված՝ ցանկացա նրան սպանել եւ մահափորձ կատարեցի…»,-հարցաքննության ժամանակ խոստովանում է գրողը։
ՍԵՂԱՆԻ ՇԱՐԺՎՈՂ ՄԻ ԿԱՐՃ ՈՏՔԻ ՏԱԿ
Աշխատանոցիդ շարժվող սեղանի մի կարճ ոտքի տակ գիրք էիր դնում ու մեջը` դանակ: Մի օր դանակը մորս պետք եկավ, նա դանակը հանեց, խստիվ բարկացար, ու դանակն իր հին կարգով, հին տեղը գնաց:
– Իսկ այդ ի՞նչ գիրք է,- մի օր հարցրի:
– Աբով,- ասացիր:
– «Աբովն» ի՞նչ է,- նորից հարցրի:
– Մեծանաս` կիմանաս,- այդպես ասացիր: Ու երբ մեծացա, հետո հասկացա, թե Աբովն ինչ է: Աշխատանոցիդ շարժվող սեղանի մի կարճ ոտքի տակ գիրք էիր դնում ու մեջը` դանակ:
Արփենիկ Չարենց «Հուշեր Հայրիկիս մասին»
Իմ կյանքը շատ ու շատ բանով թերի կլիներ, եթե չհանդիպեի Չարենցին, չլինեի նրան մտերիմ և, որ ամենահիմնականն է` ոչնչացումից չփրկեի բանաստեղծի 1936-37 թթ. գրած և իր կողմից նամակ-հանձնարարականով ինձ վստահված անտիպների զգալի մասը:
Չարենցի ձեռագրերի պահպանումը իմ ամենանվիրական ծառայությունն եմ համարում հայ ժողովրդին:
Ռ. Ղազարյան
«Եղիշե Չարենցին ծանոթացել եմ 13 տարեկան հասակիս, Կարս, Հովսեփ հորեղբորս տանը: Հորեղբորս տղաների ընկերն էր: Արտավազդի հետ սովորում էր ռեալական ուսումնարանում: Դրանից հետո սկսեց հետևել ինձ: Ամեն տեղ դեմս էր ելնում: Խորքում ամաչկոտ էր: Ես էլ սիրուն աղջիկ էի երևի, վառվռուն, շեն, չարաճճի: Սկսեցի ավելի հաճախ գնալ հորեղբորս տուն: Հորեղբորս տղան հայտնում էր իմ ներկայության մասին և Եղիշը գալիս էր: Երբեմն կարդում էր նոր գրած բանաստեղծություներ, ես հմայվում էի:
Ինձ հանդիպում էր նաև փողոցում, փողոցի անկյունում: Հետը լինում էր կլորիկ, ակնոցավոր մի տղա, նկարում էր, մոտ ընկերն էր:
Եղիշը մեր տանը չէր եղել, հայրս շատ խիստ էր:
Փոքրուց լավ ձայն ունեի, երգում էի:
«Երեք երգ տխրադալուկ աղջկան»-ը Արտավազդը տվեց ինձ: Չարենցը ինձ խայտառակել էր: Հայրս ասում էր. «Աստղիկ, հասկացանք, էլ ի՜նչ պետք կար Ղոնդախչյանի»:
Ես տխրադալուկ չէի, ես շատ զվարթ էի:
Չարենցին հանդիպել եմ միայն Կարսում:
Մի անգամ փողոցի անկյունում դեմս ելավ՝ ձեռքին մի վարդ: Վարդը նվիրեց ինձ:
-Ես այս վարդը կչորացնեմ:
-Վահ, ինչո՞ւ վարդս չորացնես,- խոսքս կտրեց նա:
-Որ պահեմ,- շարունակեցի ես:
Այդ վարդի թերթերը պահել եմ մինչև հիմա»։
1. Սովորիր բերանացի արտասանել։
Կյանքը — երգի, երկնքի՜ պես անհո՜ւն, անհո՜ւն, —
Կյանքը — կորած աստղերի՜ պես հազարանուն:
Կյանքը — կրակ ճահիճներում՝ կա ու չկա, —
Կյանքը — ճամփորդ, սպասված հյուր, որ պետք է գա:
Կյանքը — երգի, երկնքի՜ պես անհո՜ւն, անհո՜ւն, —
Կյանքը — կորած աստղերի՜ պես հազարանուն …
2. Բառարանից դուրս գրիր այն բառերը, որոնք վերաբերում են տանը,ընտանիքին։
3. Բաց թողնված տառերը լրացրու։
Ա․․․թամար կզղին Վանա լճի հարա․․․ ար․․․ելքում է , մեկ ժամվա ջրային ճանապար․․ով հեռու ցամաքից։Ծովը և բար․․․ր ապառաժոտ ափերը կզղին անմատչելի էին դար․․․նում ոսո․․․ների համար։Գագիկը ՝ Արծրուն․․․սց առա․․․ին թա․․․ավորը ,հո․․․ակապ շինություններով նոր կյանք տվեց Ա․․․թամարին։Կղզին նրան թվաց ՝ իր ըն․․․արձակ նպատակներն իրականացնելու համար, ու նա ա․․․բարտակով շր․․․անաձև կտրեց ծովի մի մասն ու ցամաքի վերա․․․եց։
Ժամանակի ըն․․․ացքում և՜ ա․․․բարտակը, և՜ վի․․․խարի շրջապարիսպը , և՜ բար․․․ր աշտարակներն ու բուրգերը ջրաս․․․զ եղան։
Առաջադրանքներ 2
| 1. | Պնդումը ասույթ է, կամ ոչԲարդություն հեշտ Պարզիր, թե արդյո՞ք նախադասությունը ասույթ է: Լիթիումը ամենաթեթև մետաղն է: ասույթ չէ ասույթ է | 1 |
| 2. | Ճշմարիտ ասույթներԲարդություն հեշտ Ընտրիր ճշմարիտ ասույթները: Խոտը կարմիր գույնի է: Թումանյանը հայ մեծ բանաստեղծ է: Սյունիքի մարզը գտնվում է Հայաստանի հյուսիսային մասոում: Սևանա լիճը գտնվում է Գեղարքունիքի մարզում: | 1 |
| 3. | Թվային ասույթներԲարդություն հեշտ Արդյո՞ք հետևյալը ասույթ է՝ 2\5: ասույթ չէ ասույթ է | 1 |
| 4. | Երեք ասույթԲարդություն հեշտ Տրված են երկու ասույթներ՝ A= «Անին թերթ է կարդում» G= «Անին թեյ է խմում» Դրանց միջոցով կազմված է երրորդ ասույթը՝ «Անին թերթ է կարդում և թեյ է խմում»: Ընտրիր ճիշտ պատասխանը: A և G A և G-ի ժխտում ո՛չ A, ո՛չ G A կամ G | 2 |
| 5. | Ասույթների տեսակներԲարդություն հեշտ Բերված բնութագրի հիման վրա ընտրիր ճիշտ պատասխանը: Երկու ասույթների միջոցով կազմված նոր ասույթ, որը ճշմարիտ է, միայն այն դեպքում, եթե երկու ասույթներն էլ ճշմարիտ են: ինվերսիա ասույթ ասույթների աղյուսակ կոնյունկցիա դիզյունկցիա տրամաբանություն | 2 |
| 6. | Ասույթի նշանակումըԲարդություն միջին Պարզիր, թե ինչպիսի՞ ասույթն են նշանակում F∨B ձևով: Ընտրիր ճիշտ պատասխանը: ժխտում դիզյուկցիա ինվերսիա դիզյունկցիա | 3 |
| 7. | Ճիշտ նախադասության ընտրությունԲարդություն միջին Ընտրիր այս նախադասության վերաբերյալ ճիշտ պատասխանը: Կենսաբանությունը ամենահետաքրքիր առարկան է: հնարավոր չէ միանշանակ պնդել կեղծ է ճշմարիտ է | 3 |
| 8. | ԴիզյունկցիաԲարդություն միջին Որոշիր, թե արդյո՞ք ճիշտ է կազմված հետևյալ աղյուսակը՝ A B A∨B կ կ կ կ ճ ճ ճ կ ճ ճ ճ ճ ճիշտ է սխալ է | 3 |
| 9. | Ասույթի բնութագրող բառերըԲարդություն միջին Վերլուծիր և գրիր ճիշտ պատասխանները: | 3 |
| 10. | Աղյուսակի լրացումԲարդություն միջին Վերլուծիր և գրիր ճիշտ պատասխանները: Դատարկ պատուհաններում տեղադրիր «ճ», եթե ասույթը ճշմարիտ է և «կ», եթե՝ կեղծ է: A B A∧B ճ կ A B A∨B ճ կ ճ = ճիշտ է | 4 |
| 11. | Հանրահաշվական ասույթներԲարդություն միջին Ընտրիր ճիշտ պատասխանը: C ՝ «59-ը բացասական թիվ է»: ճիշտ պատասխան չկա C =59 բոլոր պատասխանները ճիշտ են C =1 C ասույթը ճշմարիտ է C ասույթը կեղծ է | 3 |
| 12. | Երկրաչափական ասույթԲարդություն միջին Որոշիր, թե արդյոք տրված ասույթը ճշմարիտ է՞, թե կեղծ: a և d կողմերով ուղղանկյան պարագիծը հավասար է՝ 2⋅(a+d) հնարավոր չէ միանշանակ պնդել կեղծ է ճշմարիտ է | 4 |
| 13. | Երկու ասույթների միջոցով կազմված ասույթԲարդություն բարդ Տրված են երկու ասույթներ՝ R= «Լևոնը ֆիլմ է դիտում» M= «Լևոնը ջուր է խմում» Դրանց միջոցով կազմված է երրորդ ասույթը՝ «Լևոնը ֆիլմ չի դիտում և ջուր է խմում»: Ընտրիր ճիշտ պատասխանը: R¯∧M R¯∨M R∧M- | 5 |
| 14. | Ճշմարիտ ասույթԲարդություն բարդ Տրված են երկու ասույթներ՝ F=«ԱՄՆ-ի դրամական միավորը դոլարն է» S=«Չինաստանի փողը եվրոն է» Ընտրիր ճիշտ ասույթը: S F¯ F∧S S¯ | 5 |
| 15. | Ասույթի աղյուսակըԲարդություն բարդ Տրված է A¯∧C ասույթը: Լրացրու աղյուսակը: A C A¯ A¯¯¯∧C կ կ կ ճ ճ կ ճ ճ |
1.Փակագծերում տրված բառերը դրեք նախադասության պահանջված ձևով:
Մարդն իր(ինքը) սովորություններին երբեք չի դավաճանում:
Ամբոխը, (ինքը) շարքերը խտացնելով, հյուրերին տեղ տվեց:
(Նա) ում ասես կարողանում են (ինքը) կամքը պարտադրել;
(Նա) էլ կարող են (մենք) հետ գալ:
Այդ ինչու են մարդիկ (ես) վրա զարմանում:
(Մենք) համար ծնողները ոչինչ չեն խնայում:
Երեխան (մենք) հետ պտույտի դուրս եկավ:
2.Տրված բառերի սկզբին ավելացրու մեկ տառ և կազմիր նոր բառեր:
Պարտություն – հպարտություն
լուր- բլուր
երթ – հերթ
աղեղ – բաղեղ
կար – նկար
յուղ – հյուղ
լոր – կլոր
ութ – թութ
վազ – ավազ
աքար – շաքար
ախտ – բախտ
ճար – վճար
նուշ – Անուշ
ծուխ – ածուխ
կարել – նկարել
այծ – կայծ
Միլենա Կարապետյան բլոգ 