Month: April 2023
Մայրենի
1.Բառարաններից դուրս գրել բառեր՝ իրենց բացատրություններով, որոնք հետաքրքիր են ձեզ կամ կարող են հետաքրքիր լինել ձեր ընկերների համար:
անեկդոտ – խնդուկ
բիգուդի – վարսափաթթուկ, մազագանգրիչ
իմպրովիզացիա – հանկարծաստեղծում
ակումուլյատոր – ուժկուտակիչ
բադմինտոն – փետրագնդակ
դելիկատես – նրբախորտիկ
Ավ․Իսահակյան,«Եղնիկը»։
«Մի անգամ իմ բարեկամ մի որսորդ մեր հանդի անտառուտ սարերից մի եղնիկ նվեր բերեց երեխաներիս համար»:- Այսպես սկսեց ընկերս աշնանային մի երեկո, երբ նստած միասին նրա պատշգամբում, հիացած նայում էինք հեքիաթական վերջալույսով վարվռուն սարերին, որոնց վրա մակաղած հոտերի նման մեղմորեն հանգչում էին ոսկեգեղմ անտառները:
«Այդ մի մատաղ ու խարտյաշ եղնիկ էր, խորունկ, սև ու ջինջ աչքերով, որ ծածկվում էին երկայն, նուրբ թարթիչների տակ:
Կամաց-կամաց մեր վրա սովորեց նա. էլ չէր փախչում, չէր վախենում մեզնից. մանավանդ շա՜տ մտերմացել էր երեխաներիս հետ. նրանց հետ միասին վազվզում էր պարտեզում, նրանց հետ ճաշում էր, նրանց հետ քնում:
Մի բան ինձ շատ էր զարմացնում: Եղնիկը թեև այնպես ընտելացել էր մեզ, սովորել էր մեր տանն ու դռանը, բայց մեկ-մեկ մեզնից թաքուն բարձրանում էր այս պատշգամբը և ուշագրավ, լռիկ նայում էր հեռու` անտառներով փաթաթված սարերին. ականջները լարած խորասույզ լսում էր անտառների խուլ ու անդուլ շառաչը, որ երբեմն ուժեղանում էր, երբեմն բարականում` նայելով հովերի թափին: Նայում էր նա այնպե՜ս անթարթ և այնպե՜ս ինքնամոռաց, որ երբ պատահում էր բարձրանում էի պատշգամբը, ինձ բավական միջոց չէր նկատում և երբ հանկարծ ուշքի էր գալիս` նետի պես ծլկվում էր մոտիցս…
__Արդյոք գիտե՞ր նա, որ ինքը ղողանջուն անտառների ազատ երեխան է եղել, որ մայրը այնտեղ է կաթ տվել իրեն, որ այնտեղ է իր հայրը եղջյուրները խփել կաղնիներին: Արդյոք, գիտե՞ր, որ այդ խուլ շառաչը անուշ-անուշ օրորել է իրեն առաջին անգամ, և ո՞վ գիտե, գուցե, երազներ է բերել իրեն, սիրուն երազներ…
__Խե՜ղճ եղնիկ… Կարոտ` իր սիրած գուրգուրող անտառներից և զանգակ աղբյուրներից, իր խարտյաշ մորից և շնկշնկան հովերի հետ վազող ընկերներից` հիմա տանջվում, տառապում է մեզ մոտ, մտածում էի ես: Եվ այնպես սրտանց ցավակցում էի նրան… Չէ՞ որ նա էլ մեզ պես մտածող և զգայուն հոգի ունի:
__Ես շատ էի հարգում նրան, խնդրեմ չծիծաղես վրաս, այո՛, այնքան, որ երբ նա բարձրանում էր պատշգամբը, հեռացնում էի երեխաներիս, և թողնում էինք նրան մենակ իր ապրումների հետ…
__Երբ գրկում էի նրան, այդ նազելի էակին, և նայում էի լեռնային աղբյուրների նման վճիտ աչուկների մեջ` տեսնում էի այնտեղ մի թախծալի, երազուն կարոտ…
__Մի գիշեր,- մի քամի գիշեր էր,- սարերից անսանձ փչում էր քամին, դուռն ու պատուհանները ծեծում ու ծեծկում: Պարզ լսվում էր, որ այնտեղ, անտառում, դարավոր կաղնիներն ու վայրի ընկուզենիները ճակատում էին հողմի դեմ` աղմկում և գոռում: Եվ քամին բերում էր անընդհատ անտառի այդ լիակուրծք խշշոցն ու մռունչը, ու թվում էր թե` հենց մեր դռան առջև է աղմկահույզ, հողմածեծ անտառը:
__Երեխաներս վախից կուչ էին եկել. մինչդեռ եղնիկը դողում էր մի խենթ սարսուռով: Աչքերը կայծակին էին տալիս: Անթարթ, ամբողջովին լսելիք դառած` ականջ էր դնում նա անտառի հուժկու շառաչին, որ խոսում էր նրա հետ մայրենի լեզվով:
__Անտառը կանչում է նրան, ընկերների ազատ վազքն է տեսնում նա մթին թավուտների մացառուտ ժայռերն ի վեր,- մտածում էի ես:
__Մի փոքր հետո ավելի սաստկացավ քամին` փոթորիկ դառնալու չափ. մեկ էլ աղմուկով բացվեցին լուսամուտի փեղկերը, և մի ուժգին շառաչ միանգամից ներս խուժեց: Եղնիկը հանկարծակի մի ոստումով ցատկեց լուսամուտի գոգը` աչքերը սուզելով շառաչուն խավարի մեջ: Ես իսկույն վրա վազեցի բռնելու նրան, սակայն նա մի ակնթարթի մեջ թռավ լուսամուտից պարտեզը և ծածկվեց խավարների մեջ…
__Դե՛հ, հիմա՛ գնա ու գտիր նրան իր հայրենի անծայր անտառներում…»:
Հարցեր և առաջադրանքներ:
- Կարդացե՛ք ստեղծագործությունը և կատարե՛ք ա և բ առաջադրանքները.
ա) Օգտագործելով պատմվածքի պատկերները՝ նկարագրե՛ք ներկայացված անտառն այնպես, որ Ձեր պատումն ամբողջական լինի:
բ) Կա՞ հակասություն պատմող հերոսի նախորդ մտքերի և հետևյալ մտքի միջև: Հիմնավորե՛ք Ձեր պատասխանը:
Ես իսկույն վրա վազեցի բռնելու նրան, սակայն նա մի ակնթարթի մեջ թռավ լուսամուտից պարտեզը և ծածկվեց խավարների մեջ…
2. Անծանոթ բառերը բառարանի օգնությամբ բացատրիր:
Տասնորդական կոտորակների հանումը
Առաջադրանքներ 3
1140, 1141, 1142, 1143, 1144, 1145։
1140. Երեք ուղիղներ տարված են այնպես, որ
նրանց հատման կետերի քանակը 3 է։
Քանի՞ անկյուն կստացվի այդ ուղիղների
հատումից։
Պատ․՝ 12 անկյուն
1141. Ինչքա՞ն է 108‐րդ նկարում ներկայացված
պատկերի ներկված մասի մակերեսը,
եթե քառակուսու կողմը 11 սմ է, իսկ
շրջանի մակերեսը՝ 15 սմ2։
Պատ․՝ 33 սմ;
1142. Հախճասալիկներով պետք է երեսապատել պատի մի ուղղանկյունաձև մասը,
որի լայնությունը 6 մ է, երկարությունը՝
9 մ։ Հախճասալիկը 15 սմ կողմով
քառակուսի է։ Քանի՞ հախճասալիկ կպահանջվի։
9 x 15 x 6 = 810
810 + 810 = 1620
1620 + 810 = 2430
6 + 9 + 15 = 30
2430 – 30 = 2400
Պատ․՝ 2400
1143. Ուղանկյուն զուգահեռանիստի չափումներն են՝ 2 5\6 սմ, 2 8\9 սմ և
3 սմ։ Որոշե՛ք զուգահեռանիստի ծավալը և գտե՛ք, թե նիստերից
որը ավելի մեծ մակերես ունի։
1144. Մի խորանարդի կողը 5 անգամ մեծ է մի ուրիշ խորանարդի կողից։ Քանի՞ փոքր խորանարդ կտեղավորվի մեծ խորանարդի մեջ։
125
1145. Ինչպիսի՞ն պիտի լինեն a և b ամբողջ թվերը, որպեսզի
անհավասարությունը ճիշտ լինի.
ա) 3 > 0 , բ) -7 < 0 , գ) 0 = 0 ։
Սուրբ Զատիկի Ավանդույթներ
Հայկական ավանդույթում հավկիթներով հավկթախաղ է տեղի ունենում երկու հոգու միջև։ Կոտրող հավկիթի տերը հաղթող է ճանաչվում և ուտում կոտրված հավկիթը։ Նաև ավանդույթ է Զատկվա հավկիթներն ուտել թարխունով, աղով և լավաշով։
Արևմտյան երկրների ավանդույթում հավկիթները թաքցվում են խոտերի կամ կանաչների մեջ, և երեխաները փորձում են դրանք գտնել։ Այն կոչվում է «Զատկվա հավկթաորս»։
Զատիկը հայերի մոտ տոնվել է ապրիլ ամսին՝ շատ ավելի վաղ, քան քրիստոնեությունն է։ Այն զատիկ է կոչվել ձմեռվանից գարունը զատելու առթիվ։ Վարկածներ կան, որ սկզբնական շրջանում այն եղել է անշարժ տոն և համընկել է մարտի 21-ի գիշերահավասար օրվա հետ՝ գիշեր – ցերեկն իրարից զատելու իմաստով։ Հայ հեթանոսական նոր տարում և պարսկական Նովրուզ տոնին, որոնք սկսվում են գարնան գիշերահավասարին, ևս ներկվում են հավկիթներ։ Հայ հեթանոսական նոր տարում ևս ներկված հավկիթներն ուտում էին թարխունով, աղով և լավաշով։
Ահա և մեր Զատիկը;
Համաշխարհային պատմություն։ Դաս և առաջադրանքներ
ՀԻՆ ՍՊԱՐՏԱՆ և ԱԹԵՆՔԸ
• Ի՞նչ է Ծերակույտը։ Սպարտայում ովքե՞ր էին դառնում դրա անդամ։
• Ի՞նչ ձեռքբերումներ ունեցավ Աթենքը Պիսիստրատի կառավարման տարիներին։
Աղբյուրներ
Համաշխարհային պատմության դասագիրք, էջ 72-76
Ճամփորդություն դեպի Արարատի մարզ
15․04․2023 մենք գնացել էինք ճամփորդության դեպի Արարատի մարզ, որտեղ այցելեցինք Հրեշտակների ձոր, շատ գեղեցիկ էր, բայց քայլել ենք մոտավոր 6 կմ։ Նույնիսկ ճանապարհը շատ գեղեցիկ էր; Սկզբում մենք այցելեցինք Խոր վիրապ, այնտեղից մենք գնեցինք հուշանվերներ, իսկ հետո բակում պարեցինք և երգեցինք; Այցելեցինք նաև Հրեշտակների ձոր ճանպարհին տեսանք փոքրիկ գետ որից պղպջակներ էին դուրս գալիս հրաշալի գեղեցկություն էր, նկարվեցինք վայելեցին գեցկությունը և մեր ճանապարհ շարունակեցինք դեպի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի այնտեղ ևս պարեցինք և երգեցինք;
Մայրենի
Սիրելի սովորող, ևս մեկ անգամ կարդա Սահյանի ներքոնշյալ բանաստեղծությունները, բերանացի սովորիր՝ քեզ ամենաշատը դուր եկածը։Ներկայացրու այն տեսանյութի միջոցով։
Կարդում ենք Հ․Սահյան։
« Ժայռից մասուր է կաթում»
Ժայռից մասուր է կաթում,
Կարմիր սարսուռ է կաթում,
Ձորում մշուշ է:
Առուն մասուր է տանում,
Կարմիր սարսուռ է տանում,
Ի~նչ էլ աշխույժ է:
Առուն բարի է այնպես,
Հասկանալի է այնպես,
Այնպես անուշ է:
Նա երկնչում է քարից,
Բայց երբ թռչում է քարից,
Ահռելի ուժ է:
Առուն ինչպես կլռի,
Սերս եկել է ջրի,
Ձեռքինը կուժ է:
Առուն մասուր է տանում,
Կարմիր սարսուռ է տանում,
Աշուն է, ուշ է:
« Այս իմ հրաշք աշխարհն է»
Այս իմ հրաշք աշխարհն է, ուր
Գլխիվայր են ծառերն աճում,
Եվ ջրվեժներն ալեփրփուր
Դեպի երկինք են շառաչում։
Սարը սարից ամպ է խլում,
Ջուր է խմում ձորը ձորից,
Երկնքի մեջ արտ է ծլում,
Ու երկինք է բուսնում հողից…
Այս իմ հրաշք աշխարհն է, ուր
Շողքը տեր է, շվաքը՝ հյուր։
« Հայաստան ասելիս»
Հայաստան ասելիս այտերս այրվում են,
Հայաստան ասելիս ծնկներս ծալվում են,
Չգիտեմ ինչու է այդպես:
Հայաստան ասելիս շրթունքս ճաքում է,
Հայաստան ասելիս հասակս ծաղկում է,
Չգիտեմ ինչու է այդպես:
Հայաստան ասելիս աչքերս լցվում են,
Հայաստան ասելիս թևերս բացվում են,
Չգիտեմ ինչու է այդպես:
Հայաստան ասելիս աշխարհը իմ տունն է,
Հայաստան ասելիս էլ մահը ո՞ւմ շունն է…
Կմնամ, կլինեմ այսպես:
… Ի՞նչ է ասում ճամփորդներին
Հալված-մաշված այս կածանը,
Ժամանակին հազար ու մի
Քայլեր հաշված այս կածանը,
Անցող-դարձող քարավանի
Ծանր ու դանդաղ ոտքերի տակ
Մեջքը կոտրած« կուրծքը պատռած,
Հոգնածտանջված այս կածանը,
Մեծ աշխարհի մեծաժխոր
Ճանապարհից հեռու քաշված,
Հիսուսի պես, ապառաժի
Կողին խաչված այս կածանը:
Գործնական հայոց լեզու։
1.ՍԽԱԼ ԿԱՄ ՈՉ ՏԵՂԻՆ ԳՈՐԾԱԾՎԱԾ ԲԱՌԵՐԸ ԳՏԻՐ և ՓՈԽԱՐԻՆԻՐ ՀԱՐՄԱՐ ՀՈՄԱՆԻՇՆԵՐՈՎ։
Նրան աշխատանքից ազատել , որովհետև անպատասխանատու էր ու ցրված։
Մատիտներիդ մեջ կապույտի բորոր երանգները կա՞ն։
Ծանոթիս այդպես էլ չգտա խիտ բազմության մեջ։
Ընկերները երկու օր առաջ էին կռվել ու հաշտվելու փորձեր էին անում։
Շատ խոստումներ տվեց ու գնաց։
2.Ավելորդ բառերը գտի՜ր և նախադասություններից հանի՜ր։
դարձյալ այդ մասի՞ն ես խոսում։
Ամբողջ ճանապարհը ոտքով քայլեցի։
Դու հե՞տ ես վերադարձել։
Կարմիր շատ ծաղիկներ հավաքեցինք։
Կրկին ասում եմ քեզ։
առաջին հերթին այս գործը պիտի լինի։
Քեզ մի մարդ էր հարցնում։
Կարելի՞ է զանգել։
Ուրիշ մարդիկ ավելի լավ կհասկանային։
Ճամփորդություն դեպի Արարատի մարզ
15․04․2023 մենք գնացել էինք ճամփորդության դեպի Արարատի մարզ, որտեղ այցելեցինք Հրեշտակների ձոր, շատ գեղեցիկ էր, բայց քայլել ենք մոտավոր 6 կմ։ Նույնիսկ ճանապարհը շատ գեղեցիկ էր; Սկզբում մենք այցելեցինք Խոր վիրապ, այնտեղից մենք գնեցինք հուշանվերներ, իսկ հետո բակում պարեցինք և երգեցինք; Այցելեցինք նաև Հրեշտակների ձոր ճանպարհին տեսանք փոքրիկ գետ որից պղպջակներ էին դուրս գալիս հրաշալի գեղեցկություն էր, նկարվեցինք վայելեցին գեցկությունը և մեր ճանապարհ շարունակեցինք դեպի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի այնտեղ ևս պարեցինք և երգեցինք;
Ճամփորդություն դեպի Արարատի մարզ
15․04․2023 մենք գնացել էինք ճամփորդության դեպի Արարատի մարզ, որտեղ այցելեցինք Հրեշտակների ձոր, շատ գեղեցիկ էր, բայց քայլել ենք մոտավոր 6 կմ։ Նույնիսկ ճանապարհը շատ գեղեցիկ էր; Սկզբում մենք այցելեցինք Խոր վիրապ, այնտեղից մենք գնեցինք հուշանվերներ, իսկ հետո բակում պարեցինք և երգեցինք; Այցելեցինք նաև Հրեշտակների ձոր ճանպարհին տեսանք փոքրիկ գետ որից պղպջակներ էին դուրս գալիս հրաշալի գեղեցկություն էր, նկարվեցինք վայելեցին գեցկությունը և մեր ճանապարհ շարունակեցինք դեպի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի այնտեղ ևս պարեցինք և երգեցինք;
Միլենա Կարապետյան բլոգ 