Պրիզմա կոչվում է այն բազմանիստը, որի երկու նիստերը զուգահեռ հարթություններում ընկած հավասար բազմանկյուններ են, իսկ մնացած նիստերը ուղղանկյուններ են:
Զուգահեռ հարթություններում գտնվող հավասար նիստերը կոչվում են պրիզմայի հիմքեր, իսկ մնացած նիստերը՝ կողմնային նիստեր: Յուրաքանչյուր կողմնային նիստի երկու հանդիպակաց կողերը գտնվում են հիմքերի վրա, իսկ մյուս երկու կողերը միացնում են հիմքերի գագաթները։ Այդ կողերը կոչվում են կողմնային կողեր։
Ըստ հիմքի բազմանկյան ՝ պրիզման կարող է լինել եռանկյուն պրիզմա, քառանկյուն պրիզմա, հնգանկյուն պրիզմա և այլն:
Եթե պրիզմայի կողմնային կողերը ուղղահայաց են հիմքերին, ապա այն կոչվում է ուղիղ պրիզմա:
Իսկ երբ կողմնային կողերը ուղղահայաց չեն հիմքերին, պրիզման կոչվում է թեք:
Պրիզման կոչվում է կանոնավոր, եթե նրա հիմքերը կանոնավոր բազմանկյուններ են:
Հիմքերի հեռավորությունը կոչվում է պրիզմայի բարձրություն:
Ուղիղ պրիզմայի բարձրությունը համընկնում է նրա կողմնային կողի հետ:
n-անկյուն պրիզման ունի 3n կող, 2n գագաթ, n+2 նիստ, ընդ որում՝ այդ նիստերից երկուսը նրա հիմքերն են, իսկ n-ը՝ կողմնային նիստեր:
Հարցեր և առաջադրանքներ։
1.Որ մարմինն է կոչվում պրիզմա:
Պրիզմա կոչվում է այն բազմանիստը, որի երկու նիստերը զուգահեռ հարթություններում ընկած հավասար բազմանկյուններ են, իսկ մնացած նիստերը ուղղանկյուններ են:
2.GEOGEBRA ծրագրով գծիր պրիզմա:
3.Որ նիստերն են կոչվում հիմքեր, կողմնային նիստեր:
Զուգահեռ հարթություններում գտնվող հավասար նիստերը կոչվում են պրիզմայի հիմքեր, իսկ մնացած նիստերը՝ կողմնային նիստեր
4.Որ պրիզման է կոչվում ուղիղ պրիզմա։
Եթե պրիզմայի կողմնային կողերը ուղղահայաց են հիմքերին, ապա այն կոչվում է ուղիղ պրիզմա:
5.GEOGEBRA ծրագրով գծիր ուղիղ պրիզմա:
6.Որ պրիզման է կոչվում թեք պրիզմա։
Իսկ երբ կողմնային կողերը ուղղահայաց չեն հիմքերին, պրիզման կոչվում է թեք:
7․GEOGEBRA ծրագրով գծիր թեք պրիզմա:
8․ Գտեք վեցանկյան պրիզմայի կողերի, գագաթների, նիստերի քանակը,GEOGEBRA ծրագրով գծեք վեցանկյան պրիզմա:
n = 6
3 × 6 = 18 ( կող )
2 × 6 = 12 ( գագաթ )
6 + 2 = 8 ( նիստ )
9․Կարող է պրիզմայի կողերի թիվը լինել՝
Պատասխանը հիմնավորել։
ա) 13
ոչ
3n = 13
n = 4, (3)
բ) 14
ոչ
3n = 14
n = 4, (6)
գ) 18
այո
3n = 18
n = 6
10․Կարող է պրիզմայի նիստերի թիվը լինել՝
Պատասխանը հիմնավորել։
ա) 13
այո
n + 2 = 13
n = 11
բ)14
այո
n + 2 = 14
n = 12
գ) 18
այո
n + 2 = 18
n = 16
11․ Ինչ բազմանկյուն է պրիզմայի հիմքը, եթե պրիզման ունի ՝
ա) 15 կող
3n = 15
n = 5
բ)11 նիստ
n + 2 = 11
n = 9
գ) 10 գագաթ
2n = 10
n = 5
Միլենա Կարապետյան բլոգ 