Պատմություն 9․ Ամփոփիչ հարցեր

1․Բացատրել բառերը

Պանիսլամիզմ – բոլոր մահմեդականների միավորման գաղափար։

Պանթուրքիզմ – բոլոր թյուրքալեզու ժողովուրդների միավորման գաղափար։

2․ Հայության բնաջնջման համիդյան ծրագիրը, համիդյան ջարդերի հետևանքները; Միջազգային արձագանք

Համիդյան ծրագիր – սուլթան Աբդուլ Համիդ II-ի քաղաքականություն՝ ուղղված հայերի բնաջնջմանն ու ահաբեկմանը։

Համիդյան ջարդերի հետևանքները – զանգվածային սպանություններ, ավերածություններ, հայերի արտագաղթ։

Միջազգային արձագանք – եվրոպական պետությունների դատապարտում, բայց առանց իրական միջամտության։

3․ Համեմատել Հայաստանը Ռուսական և Օսմանյան կայսրությունների տրապետության տակ 20րդ դարի սկզբին

Ռուսական կայսրություն – հայերը ունեին ավելի ապահով կյանք, զարգանում էին կրթությունն ու մշակույթը։

Օսմանյան կայսրություն – հայերը ենթարկվում էին ճնշումների, բռնությունների և կոտորածների։

4․ Ինչ է հայկական հարցը, հայկական հարցի վերաբացումը 1912 – 1914թթ

Հայկական հարց – Օսմանյան կայսրությունում հայերի իրավունքների, անվտանգության և ինքնավարության խնդիր։

Հայկական հարցի վերաբացումը (1912–1914 թթ.) – Մեծ տերությունները կրկին բարձրացրին հայերի պաշտպանությունն ու բարեփոխումների պահանջը Օսմանյան կայսրությունում։

5․Առաջին համաշխարհային պատերազմը և հայոց ցեղասպանությունը, հետևանքները և դատապարտումը

Առաջին համաշխարհային պատերազմ և Հայոց ցեղասպանություն – պատերազմի պայմաններում Օսմանյան իշխանությունները իրականացրին հայերի կազմակերպված բնաջնջում։

Հետևանքները – շուրջ 1,5 մլն հայերի զոհ, հայրենիքի կորուստ, սփյուռքի ձևավորում։

Դատապարտում – միջազգային հանրության կողմից ճանաչում և դատապարտում (բազմաթիվ պետությունների կողմից)։

6․Բրեստ-Լիտովսկիի պայմանագիրը

1918 թ․ կնքված խաղաղության պայմանագիր Սովետական Ռուսաստանի և Կենտրոնական տերությունների միջև, որով Ռուսաստանը դուրս եկավ Առաջին համաշխարհային պատերազմից։

7․ Բաթումի խորհրդաժողովը

1918 թ․ բանակցություններ Օսմանյան կայսրության և Անդրկովկասյան պետությունների միջև՝ խաղաղության պայմանագրի շուրջ։

8․ Մայիսյան հերոսամարտերը, Հայաստանի հանրապետության հռչակումը Բաթումիի պայմանագիրը

Մայիսյան հերոսամարտեր – 1918 թ․ Սարդարապատի, Բաշ Ապարանի և Ղարաքիլիսայի ճակատամարտերը, որոնք փրկեցին հայ ժողովրդին լիակատար կործանումից։

Հայաստանի Հանրապետության հռչակում – 1918 թ․ մայիսի 28-ին հռչակվեց անկախ Հայաստանի Հանրապետությունը։

Բաթումիի պայմանագիր – 1918 թ․ պայմանագիր Հայաստանի և Օսմանյան կայսրության միջև՝ ծանր տարածքային կորուստներով։

9․ Հայկական հարցը Փարիզի խաղաղության խորհրդաժողովում

1919–1920 թթ․ Հայաստանի պատվիրակությունը պահանջեց անկախ և միացյալ Հայաստանի ճանաչում, սակայն հարցը լիովին չլուծվեց։

10․ Հայաստանը խորհրդային Ռուսաստանի և Մուստաֆա Քեմալի կառավարությունների թիրախում․՝ ՀՀ անկումը

1920 թ․ Հայաստանը դարձավ Սովետական Ռուսաստանի և Թուրքիայի (Մուստաֆա Քեմալի) հարձակողական քաղաքականության առարկա։

ՀՀ անկումը – 1920 թ․ նոյեմբերին Ադրբեջանին և Թուրքիայի ճնշման ներքո, Հայաստանի Հանրապետությունը կորցրեց անկախությունը և մտավ Խորհրդային Ռուսաստանի կազմի մեջ։

11․ Հայասանի հարաբերությունները հարևան պետությունների հետ 20 րդ դարի սկիզբ

Ռուսական կայսրություն – հարաբերությունները հիմնականում խաղաղ և գործընկերային էին, հայերը օգտվում էին կրթության ու մշակույթի զարգացման հնարավորություններից։

Օսմանյան կայսրություն – թշնամական ու ճնշող, հատկապես համիդյան ջարդերից հետո։

Իրան – հարաբերությունները հիմնականում տնտեսական ու մշակութային բնույթի էին, քաղաքական լարվածություն քիչ էր։

Leave a comment