Ֆիզիկա 9․ Էլեկտրական հոսանք

1. Ի՞նչ է հոսանքի աշխատանքը: Ինչ բանաձևով են այն հաշվում: Հոսանքի աշխատանքի բանաձևը ձևակերպեք բառերով:

Հոսանքի աշխատանքը էլեկտրական դաշտի կատարած աշխատանքն է, երբ էլեկտրական լիցքերը շարժվում են հաղորդչով։

Բանաձևը` A=U⋅I⋅t

2. Ո՞րն է աշխատանքի միավորը ՄՀ-ում:

Աշխատանքի միավորը Միջազգային համակարգում (ՄՀ, SI) ջոուլն է (J)։

Մեկ ջոուլը հավասար է այն աշխատանքին, որը կատարվում է, երբ
1 նյուտոն ուժը մարմինը տեղափոխում է 1 մետր ուղիղ գծով՝ ուժի ուղղությամբ։

Բանաձևով՝ A=F⋅s

3. Ո՞ր ֆիզիկական մեծությունն են անվանում էլեկտրական հոսանքի հզորություն: Ինչ բանաձևով են հաշվում հոսանքի հզորությունը: 

Էլեկտրական հոսանքի հզորություն են անվանում այն ֆիզիկական մեծությունը, որը ցույց է տալիս, թե էլեկտրական հոսանքը միավոր ժամանակում որքան աշխատանք է կատարում (կամ որքան էներգիա է փոխանցում)։

Այսինքն՝ հզորությունը աշխատանքի արագությունն է։

Հիմնական բանաձևը` 𝑃 = 𝐴 / 𝑡

4. Հզորության ի՞նչ միավորներ գիտեք: Ինչպես են առնչվում այդ միավորները վատտին:

Հզորության հիմնական միավորը Միջազգային համակարգում վատտն է (W)։

Վատտի սահմանումը` 1W=1J/s

Այսինքն՝ 1 վատտը այն հզորությունն է, երբ 1 վայրկյանում կատարվում է 1 ջոուլ աշխատանք։

5. Ո՞րն է հոսանքի աշխատանքի ոչ համակարգային միավորը: Գրել այդ միավորի և ջոուլի կապն արտահայտող հավասարությունը:

Էլեկտրական հոսանքի աշխատանքի (էներգիայի) լայնորեն օգտագործվող ոչ համակարգային միավորը կիլովատ·ժամն է (կՎտ·ժ)։

6. Ի՞նչ փորձով կարելի է համոզվել, որ միևնույն հոսանքի ուժի դեպքում հաղորդչում անջատվող ջերմաքանակը համեմատական է հաղորդչի դիմադրությանը:

Վերցնում են երկու տարբեր դիմադրությամբ հաղորդիչներ և միացնում շարքով, որպեսզի դրանցով անցնի նույն հոսանքը։

Նույն ժամանակ անց նկատում են, որ ավելի մեծ դիմադրություն ունեցող հաղորդիչը ավելի շատ է տաքանում։

Եզրակացություն՝ միևնույն հոսանքի դեպքում Q = I2Rt ⇒ Q∼R

այսինքն՝ անջատվող ջերմաքանակը համեմատական է դիմադրությանը։

7. Ի՞նչ բանաձևով են հաշվում հոսանքակիր հաղորդչում անջատվող ջերմաքանակը: Գրել բանաձևը:

Հոսանքակիր հաղորդչում անջատվող ջերմաքանակը հաշվվում է Ջոուլի–Լենցի օրենքով՝ Q = I2Rt

8. Ձևակերպել Ջոուլ- Լենցի օրենքը:

Հոսանքակիր հաղորդչում անջատվող ջերմաքանակը համեմատական է հոսանքի ուժի քառակուսուն, հաղորդչի դիմադրությանը և հոսանքի անցնելու ժամանակին։

Մաթեմատիկական տեսքով՝ Q=I2Rt

9. Բացատրեք, թե ինչո՞ւ է տաքանում հաղորդիչը, երբ նրա միջով հոսանք է անցնում:

Հաղորդիչը տաքանում է, որովհետև նրա միջով հոսելիս էլեկտրոնները շարժվում են էլեկտրական դաշտի ազդեցությամբ և բախվում են բյուրեղացանցի իոններին (ատոմներին)։

10. Ինչպիսի՞ն է շիկացման լամպի կառուցվածքը:

Ապակե կոլբա – վակուումով կամ իներտ գազով, թելը պաշտպանելու համար։

Վոլֆրամե շիկացման թել – հոսանք անցնելիս տաքանում և լուսավորում։

Հոսանքի մատակարարման լարեր – թելը միացնող։

Մետաղական հիմք – լամպը ցանցին միացնելու համար։

Leave a comment