Փետրվարի 20-25, առաջադրանք,9-րդ դաս.
Փետրվարի 10-20-ը, առաջադրանք, 9-րդ դաս.
Փետրվարի 4-10-ը, առաջադրանք, 9-րդ դաս.
Հունվարի 26-31-ը, 9-րդ դաս.
I. Հայ ժողովուրդը XX դարի սկզբին. Հայոց ցեղասպանություն
- Ներկայացրո՛ւ Օսմանյան կայսրությունում Հայոց ցեղասպանության քաղաքականության ձևավորման պատճառները և փուլերը։
Պատճառներն են՝ Օսմանյան կայսրության թուլացում և տարածքների կորուստը
Թուրքական ազգայնականության ուժեղացում
Առաջին համաշխարհային պատերազմի պայմաններում հայերին «ներքին թշնամի» համարելը
Հայերի հավասար իրավունքների պահանջները։
Փուլերն են՝ 1915 թ. ապրիլի 24-ին հայ մտավորականների ձերբակալությունը, Հայ զինվորների զինաթափում և ոչնչացումը, , Տեղահանության օրենք և բռնի գաղթ դեպի անապատներ, Զանգվածային կոտորածներ և գույքի բռնագրավումը։
- Բնութագրի՛ր երիտթուրքերի գաղափարախոսությունը և բացատրի՛ր դրա ազդեցությունը հայ ժողովրդի ճակատագրի վրա։
Երիտթուրքերի գաղափարախոսությունը՝ Թուրքական ծայրահեղ ազգայնականություն և պանթյուրքիզմ․ նպատակն էր ստեղծել միատարր, կենտրոնացված թուրքական պետություն՝ առանց ազգային փոքրամասնությունների ինքնուրույնության։
Ազդեցությունը հայ ժողովրդի վրա՝ Հայերը դիտվեցին որպես «օտար» և «ներքին թշնամի», ինչը հանգեցրեց 1915 թ․ զանգվածային տեղահանություններին և Հայոց ցեղասպանությանը։
- Վերլուծի՛ր Առաջին համաշխարհային պատերազմի ազդեցությունը հայ ժողովրդի վիճակի վրա։
Առաջին համաշխարհային պատերազմի ազդեցությունը հայ ժողովրդի վրա՝
Պատերազմը հնարավորություն տվեց Օսմանյան իշխանություններին հայերին ներկայացնել որպես «ներքին թշնամի»։
1915 թ․ սկսվեցին զանգվածային ձերբակալություններ, տեղահանություններ և կոտորածներ։
Հայերը զրկվեցին իրենց բնակավայրերից ու ունեցվածքից, միլիոնավոր մարդիկ զոհվեցին կամ բռնագաղթեցին։
Արևմտյան Հայաստանի հայկական բնակչությունը գրեթե վերացավ։
Միաժամանակ Արևելյան Հայաստանում ստեղծվեցին ինքնապաշտպանական շարժումներ, որոնք նպաստեցին հետագայում Հայաստանի անկախության հռչակմանը (1918 թ.)։
- Ներկայացրո՛ւ Հայոց ցեղասպանության իրականացման հիմնական մեխանիզմները և կազմակերպիչներին։
Մեխանիզմները՝
Ապրիլի 24-ի ձերբակալություններ
Զինաթափում և սպանություններ
Բռնի տեղահանություններ դեպի անապատ
Գույքի բռնագրավում
Կազմակերպիչները՝
Երիտթուրքերի ղեկավարություն (Թալեաթ, Էնվեր, Ջեմալ փաշաներ)
«Հատուկ կազմակերպություն»
Տեղական պետական ապարատը
- Բացատրի՛ր ինչու է Հայոց ցեղասպանությունը համարվում մարդկության դեմ ուղղված հանցագործություն։
Հայոց ցեղասպանությունը մարդկության դեմ ուղղված հանցագործություն համարվելու պատճառը՝
Նպատակը հաստատված ժողովուրդը ամբողջությամբ կամ մասնակի ոչնչացնելն էր՝ ազգային ու կրոնական պատկանելության պատճառով։
Կիրառվել են զանգվածային սպանություններ, բռնի տեղահանություններ, սով, հիվանդություններ և գույքի բռնագրավում։
Կազմակերպված էր պետական մակարդակով, ինչը ցուցադրում է կանխամտածված և համակարգված բնույթ։
Այս հատկանիշները համընկնում են Ցեղասպանության միջազգային սահմանման հետ, ըստ որի, նման արարքները ուղղված են մարդկության դեմ։
- Վերլուծի՛ր Հայոց ցեղասպանության ժողովրդագրական, տարածքային և մշակութային հետևանքները։
Հայոց ցեղասպանության հետևանքները՝
Ժողովրդագրական: Միլիոնավոր հայեր զոհվեցին կամ բռնագաղթեցին, Արևմտյան Հայաստանի հայ բնակչությունը գրեթե վերացավ։
Տարածքային: Հայերի հին բնակավայրերը զրկվեցին հայկական բնակչությունից, ունեցվածքը բռնագրավվեց։
Մշակութային: Կործանվեցին եկեղեցիներ, դպրոցներ, գրադարաններ, խեղվեցին մշակութային ավանդույթները։
- Գնահատի՛ր հայ եկեղեցու և օտարերկրյա միսիոներների դերակատարությունը ցեղասպանության տարիներին։
Դերակատարությունը՝
Հայ եկեղեցի: Օգնեց փախստականներին, հոգ տվեց որբերի ու տեղահանվածների մասին։
Օտար միսիոներներ: Արձանագրեցին ցեղասպանությունը, տրամադրեցին սնունդ ու կացարան, փրկեցին հազարավոր կյանքեր։
- Ներկայացրո՛ւ Հայոց ցեղասպանության միջազգային ճանաչման գործընթացի հիմնական փուլերը։
Հայոց ցեղասպանության միջազգային ճանաչման փուլերը՝
1915–1920-ական թթ. – Արևմտյան պետություններ արձանագրեցին ու դատավարություններ սկսվեցին։
Միջպետական ժառանգություն – Լիգա ազգերի արձանագրումներ, բայց լիակատար ճանաչում չեղավ։
1965–1990-ական թթ. – Պետություններ սկսեցին պաշտոնապես ճանաչել։
21-րդ դար – 35+ պետություններ և միջազգային կազմակերպություններ ճանաչել են ցեղասպանությունը։
II. Մայիսյան հերոսամարտեր և անկախ պետականության վերականգնում
9․ Ներկայացրո՛ւ Սարդարապատի, Բաշ Ապարանի և Ղարաքիլիսայի հերոսամարտերի պատճառներն ու նշանակությունը։
Պատճառները՝
Օսմանյան բանակի ներխուժումը 1918 թ․ և հայ ժողովրդի գոյության վտանգը։
Նշանակությունը՝
Կանգնեցվեց թշնամու առաջխաղացումը և ստեղծվեց պայման Հայաստանի Առաջին Հանրապետության հռչակման համար (1918 թ․ մայիսի 28)։
10․ Վերլուծի՛ր Մայիսյան հերոսամարտերի պատմական դերը հայկական պետականության վերականգնման գործում։
Պատմական դերը՝
Մայիսյան հերոսամարտերը կանգնեցրին օսմանյան զորքերը, փրկեցին հայ ժողովրդի մնացած հատվածը և հնարավորություն տվեցին 1918 թ․ հռչակել Հայաստանի Առաջին Հանրապետությունը։
- Բնութագրի՛ր հայկական քաղաքական ուժերի գործունեությունը 1917–1918 թթ. շրջանում։
- Ներկայացրո՛ւ Հայաստանի Առաջին Հանրապետության հռչակման ներքին և արտաքին նախադրյալները։
III. Հայաստանի Առաջին Հանրապետություն (1918–1920)
- Ներկայացրո՛ւ Հայաստանի Հանրապետության պետական կառավարման համակարգը և իշխանության մարմինները։
- Բնութագրի՛ր Հանրապետության սոցիալ-տնտեսական դրությունը և դրա հիմնական խնդիրները։
- Վերլուծի՛ր Հայոց եկեղեցու դիրքն ու դերակատարությունը Հանրապետության շրջանում։
- Ներկայացրո՛ւ Հայաստանի արտաքին քաղաքականության հիմնական ուղղությունները 1918–1920 թթ.։
- Բացատրի՛ր Բաթումի պայմանագրի ստորագրման պատճառները և գնահատի՛ր դրա հետևանքները Հայաստանի համար։
- Վերլուծի՛ր Հայաստանի հարաբերությունները Վրաստանի և Ադրբեջանի հետ՝ տարածքային վեճերի համատեքստում։
- Ներկայացրո՛ւ Հայկական հարցի քննարկումը Փարիզի խաղաղության խորհրդաժողովում։
- Բնութագրի՛ր Պողոս Նուբարի գործունեությունը հայկական դիվանագիտության շրջանակում։
- Վերլուծի՛ր Սևրի պայմանագրի նշանակությունը հայկական պետականության և Հայկական հարցի տեսանկյունից։
- Բացատրի՛ր բոլշևիկյան Ռուսաստանի և Մուստաֆա Քեմալի կառավարության քաղաքական նպատակները Հայաստանի նկատմամբ։
- Վերլուծի՛ր Հայաստանի Հանրապետության անկման ներքին և արտաքին պատճառները։
IV. Քաղաքական ուժեր և հասարակական գործընթացներ
- Բնութագրի՛ր ՀՅԴ-ի և ՀԺԿ-ի քաղաքական ծրագրերը և գործունեությունը Հանրապետության շրջանում։
- Բացատրի՛ր «բոլշևիկ» և «մենշևիկ» հասկացությունները և դրանց ազդեցությունը տարածաշրջանային քաղաքականության վրա։
- Վերլուծի՛ր Արմենկոմի դերը Հայաստանի խորհրդայնացման գործընթացում։
- Ներկայացրո՛ւ 1920 թ. ներքաղաքական ճգնաժամի հիմնական դրսևորումները։
V. Պայմանագրեր և պետականության ճակատագիր
- Համեմատե՛ք Բաթումի և Սևրի պայմանագրերը՝ դրանց տարածքային, քաղաքական և իրավական հետևանքների տեսանկյունից։
- Վերլուծի՛ր Ալեքսանդրապոլի պայմանագրի ստորագրման հանգամանքներն ու դրա ազդեցությունը հայկական պետականության վրա։
- Գնահատի՛ր 1918–1920 թթ. պետականաշինական փորձը՝ որպես հետագա անկախության գաղափարական և քաղաքական հիմք։
Միլենա Կարապետյան բլոգ 