Մայրենի

1.Փակագծերում տրված բառերը դրեք նախադասության պահանջված ձևով:

Մարդն իր(ինքը) սովորություններին երբեք չի դավաճանում:
Ամբոխը, (ինքը) շարքերը խտացնելով, հյուրերին տեղ տվեց:
(Նա) ում ասես կարողանում են (ինքը) կամքը պարտադրել;
(Նա) էլ կարող են (մենք) հետ գալ:
Այդ ինչու են մարդիկ (ես) վրա զարմանում:
(Մենք) համար ծնողները ոչինչ չեն խնայում:
Երեխան (մենք) հետ պտույտի դուրս եկավ:

2.Տրված բառերի սկզբին ավելացրու մեկ տառ և կազմիր նոր բառեր:

Պարտություն – հպարտություն
լուր- բլուր
երթ – հերթ
աղեղ – բաղեղ
կար – նկար
յուղ – հյուղ
լոր – կլոր
ութ – թութ
վազ – ավազ
աքար – շաքար
ախտ – բախտ
ճար – վճար
նուշ – Անուշ
ծուխ – ածուխ
կարել – նկարել
այծ – կայծ

Урок 28

03.03-10.03

Читаем Харриса «Сказки дядюшки Римуса «

Упражнения для выполнения

Упражнение 1.

Загарать на солнце; собирать огарки; разгарелся спор; каснуться вопроса; загарелась бумага; прикаснуться к плите; рука касалась перил; обгоревшая свеча; неприкосновенный запас; сгареть со стыда; осторожное касание; загореть на берегу моря; загареться от искры; чуть пригореть; загарались на равнине.

Упражнение 2


Праручить животное; проувеличенное мнение; примерный ученик; включить радиоприемник; презвание к музыке; прищурить глаза; проближенный ко двору; приобретенный дом; првозмочь боль; превокзальная площадь; пришкольный участок; приглушить звук; прескорбное событие; провосходный рассказчик; приморский бульвар; пристроить веранду; прекрасный оратор; привратник замка; предать форму шара

Упражнение 3.

Напишите род существительных 

Жена, книга, бедняга, сирота, злюка, время, дедушка,  слониха, жаба, акула, имя,  существо,  пальто, ничтожество, какао, кофе, окно, божество, животное,  мороженое, жаркое,конь, жизнь, путь, дом,диван, такси, кукла ,семья , кремль, ночь, лошадь, церковь, телефон,дядя,бабушка,тётя.

женский мужской средний

Жена такси существо

книга дом пальто

бедняга диван ничтожество

сирота кремль какао

злюка ночь кофе

время лошадь окно

дедушка церковь божество

слониха телефон животное

жаба мороженое

акула жаркое

имя путь

конь

жизнь

кукла

семья

дядя

бабушка

тётя.

Упражнение 4.

Просклоняйте по падежам:

Жена, пальто, дом, жизнь, дядя 

Упражнение 5.Измените глаголы по лицам.
1 . Есть — ուտել2.ходить3.петь4.пить 5.смотреть6.гнать7.слушать8.прыгать 

Ճշմարիտ և կեղծ ասույթներ

Առաջադրանքներ

964, 965, 966, 967, 968, 969, 970, 974։

964. Հետևյալ պնդումներից ընտրե՛ք ճշմարիտները.
ա) Սկյուռն ունի չորս թաթիկ։ Ճշմարտություն
բ) Ավտոմեքենայի անիվները քառակուսու ձև ունեն։ Կեղծ
գ) Երկու թվերի գումարը զույգ թիվ է։ Կեղծ
դ) Գիրքն սկսել է քայլել։ Կեղծ
ե) Մայթերը նախատեսված են հետիոտների համար։ Ճշմարտություն
զ) Ծառերը ծաղկում են գարնանը։ Ճշմարտություն

965․ Հետևյալ պնդումներից ընտրե՛ք կեղծերը.
ա) Գիրքը և գրիչը տարբեր առարկաներ են։ Ճշմարտություն
բ) Քարը փետուրից թեթև է։ Կեղծ
գ) Շենքը զուգահեռանիսի ձև ունի։ Ճշմարտություն
դ) Աթոռը և սեղանը ֆուտբոլ են խաղում։ Կեղծ
ե) Նարդի խաղում են չորսով։ Կեղծ
զ) Ուղղանկյան անկյուններից մեկը հավասար է 30O-ի։ Կեղծ

966․ Հետևյալ պնդումներից ընտրե՛ք ասույթները.
ա) Հունիսը, հուլիսը և օգոստոսը ամառվա ամիսներ են։ Ճշմարտություն
բ) Դեկտեմբերը, հունվարը և մարտը ձմեռվա ամիսներն են։ Կեղծ
գ) Ապրիլին ձյուն է եկել։ Կեղծ
դ) Լիճը թռել է տիեզերք։ Կեղծ
ե) Մարդը չի կարող ապրել առանց ջրի։ Ճշմարտություն
զ) Ամեն մի երեխա ունի հայր ու մայր։ Ճշմարտություն

967․ Բերե՛ք կեղծ և ճշմարիտ ասույթների երկուական օրինակ։

Մարդը չի կարող ապրել առանց շնչելու։ Դրսում կան թափառակն շներ; Կենդանիները ունեն մեքենաներ։ 6 տարեկան հասակում ես ունեի մեծ բիզնես։

968․Կազմե՛ք դիզյունկցիա հետևյալ երկու ասույթներից.
ա) A. Զբոսաշրջիկը ճանապարհ է ընկնում ավտոմեքենայով։ Կամ ինքնաթիռով
B. Զբոսաշրջիկը ճանապարհ է ընկնում հեծանիվով։ Կամ մեքենայով
բ) A. Խաղոսկրը նետելիս բացվել է 3 թիվը։ Կամ բացվել է երեք կետ
B. Խաղոսկրը նետելիս բացվել է 5 թիվը։ Կամ գրված էր 5 կետ
գ) A. Աշակերտը եկել է դպրոց մինչև ժամը 9-ը։ Կամ 9-ից հետո;
B. Աշակերտը ուշացել է դասից։ Կամ չի եկել
դ) A. Կիրակի օրը մառախուղ է լինելու։ Կամ անձրև է գալու
B. Կիրակի օրը արևոտ եղանակ է լինելու։ Կամ պայծառ օր է լինելու;

969. Կազմե՛ք կոնյունկցիա հետևյալ երկու ասույթներից.
ա) A. Խնձորը մեծ է։
B. Խնձորը կանաչ է։

Խնձորը մեծ է և կանաչ
բ) A. Շենքը բազմահարկ է։
B. Շենքը շքեղ է։

Շքեղ շենքը բազմագարկ է
գ) A. Մայրիկը թատրոն է գնացել։
B. Հայրիկը թատրոն է գնացել։

Մայրիկը և հայրիկը թատրոն են գնացել;
դ) A. Ինքնաթիռը ժամանել է Երևան։
B. Ինքնաթիռը ժամանել է ժամը 17-ին։

Ինքնաթիռը ժամանել է Երևան ժամը 17-ին

970․ Գրե՛ք հետևյալ ասույթների ժխտումը.
ա) Գնացքը կայարան չե ժամանել ուշացումով։
բ) Գիրքը հետաքրքիր չէ։
գ) Մարզիկը ռեկորդ չի սահմանել։
դ) Նետաձիգը դիպել չի թիրախին։
ե) Աշակերտը չլուծեց խնդիրը։

974․Գտնվո՞ւմ են արդյոք հետևյալ կետերը միևնույն ուղղի վրա.
ա) A (0, 1), B (–1, 1), C (4, 9), D (–2,–3),
բ) A (1, 0), B (2, 1), C (–1,–2), D (3, 4)։

13.03.2023 Կարդում ենք Չարենց

3. Լուսամփոփի՜ պես աղջիկ

Լուսամփոփի՜ պես աղջիկ՝ Աստվածամոր աչքերով,
Թոքախտավոր, թափանցիկ, մարմինի՜ պես երազի,
Կապո՜ւյտ աղջիկ, ակաթի ու կաթի պես հոգեթով,
Լուսամփոփի՜ պես աղջիկ…

Ես ի՞նչ անեմ, ի՞նչ անեմ, որ չմեռնի իմ հոգին,
Որ չմարի իմ հոգին քո ակաթե աչքերում․
Ես ի՞նչ անեմ, որ մնա ծիածանը երեքգույն,
Որ չցնդի, չմարի՜ իմ հոգու հեռուն…

Լուսամփոփի՜ պես աղջիկ՝ աստվածամոր աչքերով,
Թոքախտավոր, թափանցիկ, մարմինի՜ պես երազի,
Կապո՜ւյտ աղջիկ, ակաթի ու կաթի՜ պես հոգեթով,
Լուսամփոփի՜ պես աղջիկ…

Բանաստեղծությունը սովորիր բերանացի։

1.Առանձնացրու քո սիրած տողերը և հիմնավորիր։

Որ չմարի իմ հոգին քո ակաթե աչքերում․

Ես ի՞նչ անեմ, որ մնա ծիածանը երեքգույն,

Որ չցնդի, չմարի՜ իմ հոգու հեռուն…

2.Դուրս գրիր փոխաբերական իմաստով աիրտահայտված կապակցությունները։

3.Գրիր պատմություն <<Լուսամփոփի պես աղջիկ>> վերնագրով, սիրով կլսեմ։

Գործնական հայոց լեզու։

 1.Յուրաքանչյուր բառի սկզբին, ապա՝ վերջին կցիր մեկական հնչյուն և ստացիր երկու նոր բառ.

Մուր, վազ, տար, ական, շուն, այր, ավար:

Տրված բառերը համապատասխանեցրո’ւ նախադասությունների մտքին:

 Բեռնատար ավտոմեքենայի թափքում (գերան) կային:

Աշխատավայրում մեր (գրասեղան)դրված են դեմ դիմաց:

Հանդերձարանի բոլոր (պահարան) ­ փակ էին:

Մատենադարանում ձեռագիր (մատյան) պահվում են հատուկ խնամքով:

Այդ փաստաթղթի բոլոր (պատճեն) տնպում են ինձ մոտ:

Ուշադրություն․ Սիրելի սովորողներ,մարտի 13, ժամը՝ 12;30-14;00- ը իրականացնելու ենք

քաղաքային թափառումներով երթ դեպի Չարենցի արձան։ Ցանկացողները ունենան 500 դրամ՝ տրանսպորտի համար։ Շնորհակալություն։Նաև ծանոթացեք ներքևում նշված բանաստեղծություններին։

Ճամփորդության նպատակը՝ ընթերցողական ֆլեշմոբ Չարենցի քաղաքում. ընթերցվող բանաստեղծությունների ընտրանի

Ինչքան որ հուր կա իմ սրտում — բոլորը քեզ

Ինչքան որ հուր կա իմ սրտում — բոլորը քեզ.
Ինչքան կրակ ու վառ խնդում — բոլորը քեզ.—
Բոլո՜րը տամ ու նվիրեմ, ինձ ո՛չ մի հուր թող չմնա՝
Դո՜ւ չմրսես ձմռան ցրտում.— բոլո՜րը քեզ…

2.Հայաստանին

Հազար ու մի վերք ես տեսել, — էլի՛ կը տեսնես,
Հազար խալխի ձեռք ես տեսել, — էլի՛ կը տեսնես։

Աշնան քաղած արտի նման՝ Հազար զոհերի
Չհավաքված բերք ես տեսել, — էլի՛ կը տեսնես։

Գլուխդ չոր քամուն տված պանդուխտի նման,
Հազար տարվա հեք ես տեսել, — էլի՛ կը տեսնես։

Նարեկացի, Շնորհալի, Նաղաշ Հովնաթան,
Ինչքա՜ն հանճար, խելք ես տեսել, — էլի՛ կը տեսնես։

Քո Չարենցին լեզու տվող երկիր Հայաստան,
Հազար ու մի երգ ես տեսել, — էլի՛ կը տեսնես։

3. Լուսամփոփի՜ պես աղջիկ

Լուսամփոփի՜ պես աղջիկ՝ աստվածամոր աչքերով,
Թոքախտավոր, թափանցիկ, մարմինի՜ պես երազի,
Կապո՜ւյտ աղջիկ, ակաթի ու կաթի պես հոգեթով,
Լուսամփոփի՜ պես աղջիկ…

Ես ի՞նչ անեմ, ի՞նչ անեմ, որ չմեռնի իմ հոգին,
Որ չմարի իմ հոգին քո ակաթե աչքերում․
Ես ի՞նչ անեմ, որ մնա ծիածանը երեքգույն,
Որ չցնդի, չմարի՜ իմ հոգու հեռուն…

Լուսամփոփի՜ պես աղջիկ՝ աստվածամոր աչքերով,
Թոքախտավոր, թափանցիկ, մարմինի՜ պես երազի,
Կապո՜ւյտ աղջիկ, ակաթի ու կաթի՜ պես հոգեթով,
Լուսամփոփի՜ պես աղջիկ…

4.Գարունը սիրտ է հուզում — հուր ու հրդեհ է վառել

Գարունը սիրտ է հուզում — հուր ու հրդեհ է վառել,
Ջինջ օրերի երազում — հուր ու հրդեհ է վառել:

Փռել է բույր ու շշուկ ու զարկել է ծիածան`
Հորիզոնից-հորիզոն հուր ու հրդեհ է վառել:

Գարնան բույրի պես անուշ՝ անմխիթար իմ հոգում
Այսօր թովիչ քո լեզուն հուր ու հրդեհ է վառել:

Դու եկել ես գարնան պես ու զարկել ես ծիածան.
Սիրտդ իմ սիրտն է ուզում — հուր ու հրդեհ է վառել:

5.Կապույտ աչքերդ ահա — աներազ ու պաղ

Կապույտ աչքերդ ահա — աներազ ու պաղ,
Երկինքնե՛ր են — անարև, անուրախ:

Երկինքներ են, ուր արև ու կրակ չկա —
Կապույտ աչքեր մի մեռած, մարած աղջկա:

Ու խաչել են քո կրծքին ճերմակ ձեռքերդ շուշան.
Ծաղիկներ են — արևին չհասան…

Էլ աչքերդ երկնագույն չե՜ն ժպտում հիմա.
Դու պառկել ես դագաղում — քո՜ւյր իմ, Մահ…

6.Կյանքը — երգի, երկնքի՜ պես անհո՜ւն, անհո՜ւն


Կյանքը — երգի, երկնքի՜ պես անհո՜ւն, անհո՜ւն, —
Կյանքը — կորած աստղերի՜ պես հազարանուն:
Կյանքը — կրակ ճահիճներում՝ կա ու չկա, —
Կյանքը — ճամփորդ, սպասված հյուր, որ պետք է գա:
Կյանքը — երգի, երկնքի՜ պես անհո՜ւն, անհո՜ւն, —
Կյանքը — կորած աստղերի՜ պես հազարանուն …

7.Անքնություն

Դոփո՛ւմ են, դոփո՛ւմ են, դոփո՛ւմ են ձիերը,
Մթի մեջ դոփում են, խփում են պայտերը,
Պայտերը խփում են, խփում են հողին․-
Անծա՜յր է գիշերը, անհայտ է ուղին:
Գնո՜ւմ են, գնո՜ւմ են, գնո՜ւմ են ձիերը,
Մոտիկ են, հեռու են, դոփում են պայտերը,
Պայտերը դոփում են քունքի՛ս մեջ հիմա․-
Անհա՜յտ է աշխարհը՝ անցում է ու մահ․

Ռեգինա Ղազարյան, «Հուշեր Չարենցի մասին»

Կարդում ենք Չարենց։

IMG_1518

Ռեգինա Ղազարյան․ այս անունը ծանոթ է ցանկացած մեկի, ով գիտի Եղիշե Չարենցին։ Քանզի անհնար է խոսել Չարենցից՝ առանց Ռեգինային հիշելու։ Հենց այս կնոջ շնորհիվ են մեզ հասել Չարենցի շատ ստեղծագործություններ։ Բանտարկված Չարենցը նրան էր վստահել իր ձեռագրերի փրկությունը, իսկ հետագայում նաև՝ երեխաների կյանքը:

Իմ կյանքը շատ ու շատ բանով թերի կլիներ, եթե չհանդիպեի Չարենցին, չլինեի նրան մտերիմ և, որ ամենահիմնականն է` ոչնչացումից չփրկեի բանաստեղծի 1936-37 թթ. գրած և իր կողմից նամակ-հանձնարարականով ինձ  վստահված անտիպների զգալի մասը:
Չարենցի ձեռագրերի պահպանումը իմ ամենանվիրական ծառայությունն եմ համարում հայ ժողովրդին:
Ռ. Ղազարյան

Չարենցի հետ ծանոթացել եմ 1930  թվականի ամռանը, երբ ես տասնհինգ տարեկան էի և, ավարտած լինելով յոթնամյա  դպրոցը, լիովին նվիրվել էի հեծանվային սպորտին ու պատրաստվում էի մասնակցել առաջիկա մրցություններին: Միաժամանակ գրում էի ոտանավորներ և երբեմն ցույց տալիս արդեն ճանաչված գրողների` այդպիսով ձեռք բերելով նրանց ծանոթությունը:
Հենց այդ ամռան մի գեղեցիկ օր, հեծանվային մարզումներից հոգնած` մտա «Ինտուրիստ» (այժմ` «Երևան») հյուրանոցի զով սրահը`փոքր-ինչ հանգստանալու, ուր և հանդիպեցի մի շարք ծանոթ գրողների, այդ թվում` բանաստեղծ Գուրգեն Մահարուն:
Չանցած մի քանի րոպե` նկատեցի հյուրանոցի երկրորդ հարկից իջնող ձեռնափայտը ձեռքին մի փոքրամարմին մարդու: Իմ բոլոր զրուցակիցները մեկեն շրջապատեցին ինձ անծանոթ, բայց հասկանալի ուժով իմ ուշադրությունն իր վրա գամած մարդուն և աշխույժ զրույցի բռնվեցին նրա հետ:
Մեկ առ մեկ բոլորին շտապ հայացքով աչքի անցկացնելուց հետո նա հարցրեց, թե ո՞վ է այս սպորտսմեն փոքրիկը` զննելով ինձ ոտքից գլուխ: Չգիտեմ` ինչով արժանացա նրա համակրանքին. արդյոք հեծանվավազքի համար հատուկ պատվիրած գոլֆ համազգե՞ստս կամ սպորտային կեցվա՞ծքս դուր եկավ նրան, բայց նա հանդիսավոր վեր բարձրացրեց ձեռքը և առանձնահատուկ շեշտով գոչեց. « Էֆֆերի~մ»:
Այդ ժամանակ Գուրգեն Մահարին  բռնելով ձեռքս առաջ տարավ և ներկայացրեց ինձ` նուրբ խոսքերով շոյելով մանուկ ինքնասիրությունս: Միայն ՉԱՐԵՆՑ բառը լսելուց հետո զգացի, թե ինչ մեծ բախտ է վիճակվել ինձ ԱՆՁՆԱՊԵՍ ծանոթ լինելու այն մարդուն, որի մասին արդեն շատ անգամ էի լսել թե′ դպրոցում և թե′ հարազատներիս միջավայրում:


Բախտի բերմամբ ես գրավեցի Չարենցի ուշադրությունը, և նա մեծ հետաքրքրությամբ սկսեց հարց ու փորձ անել զբաղմունքիս բնույթի, ծնողներիս, մտադրություններիս, նույնիսկ հեծանվիս մասին:
Նրան անչափ հետաքրքրեց, որ ծնողներս եղել են գիտական մտավորականության այն ներկայացուցիչներից, որոնք արտասահմանում բարձրագույն կրթություն ստանալուց հետո վերադարձել են հայրենիք և իրենց գիտելիքները ի սպաս դրել հայ ժողովրդին:
Չարենցի պահանջով հաջորդ օրը իր տուն տարա ծնողներիս լուսանկարը. երկար նայելուց հետո ասաց, որ այն կմնա իր մոտ և դրեց իր գրասեղանի արկղը: Այդ օրն էլ տոհմածառի շուրջ վարած զրույցի ժամանակ ուշադիր լսելով տատիս` Շամիրամ Խորասանյանի հետ կապված դրվագը, Չարենցը պոռթկուն ուրախություն ապրեց` ռուսական արքունիքում հայկական տարազի տարած հաղթանակի համար, բանն այն էր, որ ազգային համազգեստով ողջ Եվրոպան շրջած Շամիրամ տատս, անհրաժեշտության մղումով, ցարական բանակում ծառայող սեփական որդու (իմ մորեղբոր)  հետագա բախտի տնօրինման հետ կապված որոշ կնճռոտ հարցեր պարզելու համար, ստիպված է լինում անհապաղ, սոսկ թարգմանիչների ուղեկցությամբ մեկնել Պետերբուրգ  և  որոշ ջանքեր թափելուց հետո արժանանալ  Նիկոլայ Երկրորդի մոր` կայսրուհի  Մարիա Ֆեոդորովնայի ընդունելությանը:  Թագավորական պալատում ընդունելության ժամանակ, երբ հերթը հասնում է տատիս, կայսրուհին ուշադիր դիտելով նրա յուրահատուկ զգեստը և հարցման եղանակով ճշգրտելով հագուստի ազգային ծագումը, ընդհուպ մոտենում և շոշափում է այն:
Տատս անմիջապես խնդրում է թարգմանիչներին` հաղորդել կայսրուհուն, որ նա կստանա իր հավանած տարազը` որպես նվեր:
Իրեն ուղեկցողների փութաջանությամբ իմանալով թագուհու չափսը և իր`  այդ այցի դրական արդյունքից գերերջանիկ վերադառնալով Երևան, նա հատուկ սուրհանդակով, որպես նվեր, կայսրուհուն է ուղարկում իր խոստացած հայկական մեծատոհմիկ շքեղաշուք համազգեստը` ճակատակալի վրա ամրացրած երկու խոշոր ադամանդյա քորոց:
Շարունակելով սրահում նախորդ օրվա հանդիպման ժամանակ սկսած զրույցը, կասեմ միայն, որ Չարենցը այդ օրվա խոսակցության ողջ ընթացքում այնքան էլ չխրախուսելով Ռեգինա ` իմ ոչ այնքան խրոխտ անունը, իր մեծ ու խորունկ աչքերով ինձ մի շտապ շեղ հայացքով նայելուց հետո բոլորի մոտ հայտարարեց, որ ինքը այսուհետ ինձ Ռոլան է կոչելու, և որ ես իր փոքր ու մտերիմ բարեկամը լինեմ;
Այդպես էլ եղավ: Նրա` այդ կտրուկ կողմնորոշումը լիովին իրականություն դարձավ և որոշ ընդմիջումով շարունակվեց ընդհուպ մինչև նրա ողբերգական վախճանը:
Սրահի մեր այդ խոսակցությունից անմիջապես հետո Չարենցը մեծ աշխուժով բոլորին, այդ թվում ինձ, հրավիրեց իր սենյակը` սուրճ խմելու (նա ապրում էր հյուրանոցի երկրորդ հարկում):
Անսահման էր նրա բնակարանում լինելու իմ ուրախությունը: Այսօրվա պես հիշում եմ. պատից կախված ճապոնական մեծաճաշակ ոսկեզօծ պաննոյի կողքին, պատվանդանների և պահարանների վրա դրված էին եգիպտական և հնդկական արձաններ ու  արձանիկներ. պատերին կախված կային մի շարք նկարներ, որոնցից տպավորվել են Դանթեի կիսադեմ նկարը և իր հանգուցյալ սիրելի կնոջ` Արփենիկի դիմանկարը:
Հիշողությանս մեջ առանձնապես մնացել է Լենինի փոքրիկ գունավոր դիմանկարը, որը առանձին խնամքով կախված էր գրասեղանի մոտ` անմիջապես իր կողքին:
Նրան շրջապատող իրերը, որոնց մեծ մասը գրքեր էին` տեղավորված պատերի երկայնքով ու բարձրությամբ, պերճախոս վկաներն էին նրա անզուգական ու նրբագեղ ճաշակի:
Ես ուղղակի շլացած էի այդ ամենով, ինչ առաջին անգամ էի տեսնում այդտեղ:
Հապա ի~նքը` Չարե~նցը…
Երբեք չեմ մոռանա իմ կյանքի այդ նշանավոր օրը, երբ նա, հյուրանոցի ճաշարանի մատուցողին սուրճ և մրգեր պատվիրելուց հետո, արևելյան ճաշակով տնային մի երկար ու լայն վերնազգեստ գցեց վրան (նախապես հանելով վերնաշապիկը), ծալապատիկ նստեց իր սիրած փափուկ թախտին ու թազբեհը խաղացնելով ձեռքերում ` սկսեց մեծ ոգևորությամբ զրուցել:
Աստվա~ծ իմ, այդպիսի ձեռքեր…
Ձեռքերի ափերը նուրբ վարդագույն էին ու ձեռքի երեսից եզրագծված կարծես քանոնով:
Մատները երկար էին ու ծայրերին ունեին թեթև բարձիկներ: Ձեռքերը նուրբ էին, բայց առնական, մի հազվադեպ գեղեցկություն. յուրաքանչյուր հռչակավոր դաշնակահար, կարծում եմ, կերազեր ունենալ Չարենցի ձեռքերը:
Հուշագրական ժամանակագրության որոշակի խախտումով ասեմ, որ Չարենցը հետագայում ինձ  երբեմն հարցրել է, թե արդյոք տգե՞ղ է ինքը: Կար միայն մեկ պատասխան, որ ինքը գեղեցիկ է. և դա ասում էի խորը համոզումով: Եվ, իրոք, չնայած փոքր հասակին, Չարենցը ուներ շատ համաչափ կազմվածք և իր ներքինն ամփոփող արտահայտիչ ու ազնվաշուք կեցվածք: Հապա աչքե~րը… խոսելիս լիներ, թե պարզապես նայելիս, նա կարողանում էր դիմացինին գերել, ենթարկել իրեն:
Դժբախտաբար, ես ամենևին չեմ հիշում, թե ինչի մասին էր այդ առաջին օրվա զրույցը, այն աստիճան թովված էի նրանով, այդ նյութական, շոշափելի մոտիկությունից և թարմ, առաջին անգամ ինձ ներկայացող տպավորություններից: Որոշակի հիշում եմ միայն, որ ժխորի հասնող աշխուժություն էր սենյակում, իսկ ամենից աղմկոտը` ինքը տան տերը:
Այդ օրվանից Չարենցը դարձավ իմ կուռքը, իմ անկաշառ պաշտամունքը, և, մոռանալով ամեն ինչ ու ամենքին, օր չէր անցնում, որ չայցելեի, նրա ուղեկիցը չլինեի տարբեր հրավերների և զբոսաշրջումների ժամանակ:

Պատմիր Չարենցի «Տաղարան» ժողովածուի մասին և սովորիր հետյալ քառատողը։

Ինչքան որ հուր կա իմ սրտում — բոլորը քեզ.
Ինչքան կրակ ու վառ խնդում — բոլորը քեզ.—
Բոլո՜րը տամ ու նվիրեմ, ինձ ո՛չ մի հուր թող չմնա՝
Դո՜ւ չմրսես ձմռան ցրտում.— բոլո՜րը քեզ…

Ուղղանկյունանիստի ծավալը

Առաջադրանքներ

894, 896, 898, 899, 900, 905։

894.

896. Քառակուսին, որի մակերեսը 1 մ2 է, տրոհված է 36 հավասար քառակուսիների։ Ինչքա՞ն է այդպիսի քառակուսու կողմի երկարությունը։

898. Խորանարդը, որի ծավալը 1 մ3 է, բաժանված է 729 հավասար խորանարդիկների։ Ինչքա՞ն է դրանցից յուրաքանչյուրի կողի երկարությունը։

899. Ուղղանկյունանիստի ծավալը մ3 է։ Գտե՛ք այն ուղղանկյունանիստի ծավալը, որն ունի՝
ա) նույն հիմքը և 2 անգամ մեծ բարձրություն,
բ) նույն բարձրությունը և 2 անգամ մեծ երկարություն և լայնություն,
գ) նույն բարձրությունը և հիմքի 2 անգամ մեծ մակերես։

900.

Դաս և առաջադրանքներ

Դաս 1

հարցեր

  • Ի՞նչ նշանակություն ունեցավ Մագնեսիայի ճակատամարտը հայերի համար։ Հայերը կարողացան անկախանալ։
  • Ներկայացրե՛ք Արտաշես I-ին։ Նրա գլխավոր քայլերից մեկն էր, որ նա կարողացավ վերադարձնել Հայաստանի տարացքները Վրաստանից Մարաստանից, Ատրպատականից, Պոնտոսից և Սելեֆկյան տերությունից

Աղբյուրներ
Դասագիրք, էջ 76-79

տեսաֆիլմ

Մայրենի

1.Գրիր ակրոստիքոս «Մայրիկ» բառով։

Մայրիկիցս լավը չկա,

Առանց նրա չեմ կարող ապրել,

Յուրահատուկ է իմ ՄԱՅՐԸ

Րոպե առ րոպը ուզում եմ լինել նրա կողքին,

Իրական երջանկություն է ՄԱՅՐ ունենալը

Կակաչի պես գեղեցիկ դու իմ ՄԱՅՐԻԿ։

2.Փորձիր ինքդ գրել (հորինել) պատմվածք մայրերի մասին։

Իմ մայրիկից լավը չկա , քանի, որ նա ինձ օգնում է ամեն հարցում և ես ինձ համարում եմ բախտավոր մարդ, որ ունեմ նրա նման մայրիկ։ Մայրը շատ կարևոր է ցանկացած մարդու համր։ Մայրիկը շատ թանկ և կարևոր մարդ է ցանկացած մարդու համար։ Մայրկը այն մարդն է ով քո մասին հոք է տանում, անհանգստանում, սիրում և իր իմաստուն խորհուրդներով կիսվում քեզ հետ։ ԵՍ ՍԻՐՈՒՄ ԵՄ ԻՄ ՄԱՅՐԻԿԻՆ։

3․ Ղ — Խ բաղաձայնների ուղղագրությունը

ա․․․տ (հիվանդություն),ապու․․․տ, բա․․․տ, դժո․․ք, դրախտ,ա․․․բյուր, Ա․․․․թամար կ․․․զի, ա․․․․ջիկ, ա․․․քատ, բո․․․կ, գա․․․թել, դաղ․․․ձ, դե․․․ձ, դե․․․ձանիկ, ե․․․բայր, զե․․․չ, թու․․․թ, խե․․․դել, կե․․․տ, կո․․․պեք, կո․․․ք, հա․․․թանակ, հա․․․թել, ճե․․․ք, մա,․․թել, մե․․․ք, շա․․․կապ, շ․․․թա, ո․․․բ, պ․․․տոր, փե․․․կ, փո․․․ք, քա․․․ցր, սանդու․․․ք, սե․․․մել, ու․․․տ երա․․․տիք, ապերա․․․տ, զմրու․․․տ, թա․․․տ, թ․․․կի, թու․․․․պ, թու․․․ս, ժ․․․տել,  խա․․․տել, խրա․․․ճանք, խրո․․․․տ, ծա․․․․ս, կմա․․․ք, հա․․․․ճապակի, նա․․․կին, նա․․․ճիր, նա․․․քան, նա․․․շ, ջա․․․ջախել, պանդու․․․տ, ս․․․․տոր, Վա․․․թանգ, վա․․․ճան, վա․․․կոտ, վ․․․տալ, տախտակ, փա․․․չել, ու․․․տ (երդում, դաշինք):

Մաթեմատիկա

Առաջադրանքներ

1.Ուղղանկյունանիստի նիստերըԲարդություն հեշտ 2
2.Ուղղանկյունանիստի հիմքի մակերեսը (սովորական կոտորակներ)Բարդություն հեշտ 2
3.Խորանարդի կողմնային մակերևույթի մակերեսը, չափման միավորըԲարդություն հեշտ 2
4.Բանաձևեր ուղղանկյունանիստի վերաբերյալԲարդություն հեշտ 1
5.Խորանարդի լրիվ մակերևույթի մակերեսըԲարդություն հեշտ 1
6.Ուղղանկյունանիստի լրիվ մակերևույթի մակերեսը (տրված են երկու հիմքերը)Բարդություն հեշտ 1
7.Պահանջվող թղթի քանակըԲարդություն միջին 3
8.Ուղղանկյունանիստի հանդիպակաց նիստերըԲարդություն միջին 3
9.Ուղղանկյունանիստի կողմնային մակերևույթը (սովորական կոտորակ)Բարդություն միջին 3
10.Ուղղանկյունանիստի հիմքի մակերեսըԲարդություն միջին 4
11.Տեսական բանաձևեր ուղղանկյունանիստի վերաբերյալԲարդություն միջին 4
12.Մեծ խորանարդի լրիվ մակերևույթի մակերեսըԲարդություն բարդ