217. Մանրակի լայնությունը 1 ։ 5 մասշտաբով գծագրում 8 սմ է։ Որքա՞ն
կլինի այդ մանրակի լայնությունը 1 ։ 4 մասշտաբով գծագրում։

8·5=40

40:4=10

Պատ.՝ 10 սմ:

219. Բանվորը պիտի պատրաստեր 80 մանրակ։ Հերթափոխի վերջում
նա նախատեսված աշխատանքը կատարել էր 130 %­ով։ Քանի՞
մանրակ էր պատրաստել բանվորը։

80:100·130=104

Պատ ՝ 104 մանրակ

204. Քարտեզի վրա, որի մասշտաբը 1/10000000 է, Երևանի և Թբիլի­
սիի հեռավորությունը 1 4/5 սմ է։ Որքա՞ն է Երևանի և Թբիլիսիի
իրական հեռավորությունը։

1/4/5 x 10000000=9/5x 10000000=90000000/5=18000000

18000000սմ=180կմ

Պատ ՝ 180 կմ:

205. Հողակտորի հատակագծի մասշտաբը 1 ։ 5000 է։ Ինչքա՞ն կլինի հո­
ղակտորում երկու կետերի հեռավորությունը, եթե համապատաս­
խան կետերի հեռավորությունը հատակագծում հավասար է

ա) 3 սմ-ի

3·5000=15000

բ) 1/2 սմ-ի,

1/2· 5000=5000/2=2500

գ) 10 սմ-ի,

10·5000=50000

դ) 1ամբ 1/2 սմ-ի,

3/2 · 5000=15000/2=7500

Առաջադրանքներ 2

171, 172, 173, 179, 180, 181։

171. Գրադարակում կա 60 գիրք։ Այդ գրքերի ­2/3 ը ամուր կազմով է։
Ամուր կազմով քանի՞ գիրք կա գրադարակում։

60·2/3=120/3=40

Պատ ՝ 40 գիրք:

172. Գնացքի մի վագոնում 36 ուղևոր կա, իսկ մյուսում՝ դրա 5/6 ­ը։
Ընդամենը քանի՞ ուղևոր կա այդ երկու վագոններում։

36 · 5/6=180/6=30

30+36=66

Պատ ՝ Կա 66 ուղևոր:

173. Հեռուստաաշտարակն ունի 420 մ բարձրություն և կազմված է
երեք մասից։ Առաջին մասի բարձրությունն աշտարակի բարձրու­
թյան 3/7 ­ն է, իսկ երկրորդը՝ 1/4 ­ը։ Ի՞նչ բարձրություն ունի աշտա­
րակի երրորդ մասը։

420 · 3/7=840/7=180

420 · 1/4 =420/4=105

180+105=285

420-285=135

Պատ ՝ 135:

179. Նախատեսված էր, որ գործարանը մեկ տարում պիտի թողարկեր
12500 մեքենա։ Գործարանը նախատեսված աշխատանքը կատա­
րեց 114 %­ով։ Նախատեսվածից քանի՞ մեքենայով ավելի թողար­
կեց գործարանը։
12500:100=125

125 · 14=1750

Պատ ՝ 1750:

180. Պահեստում 2000 կգ մթերք կար։ Առաջին օրը պահեստից տարան
ամբողջ մթերքի 40 %­ը, երկրորդ օրը՝ մնացածի 30 %­ը։ Քանի՞
կիլոգրամ մթերք մնաց պահեստում։

2000· 40 : 100=800

2000-800=1200

1200·30:100=360

360+800=1160

2000-1160=840

Պատ ՝ 840:

Ուղղանկյան մակերեսը 900 սմ2
է։ Քանի՞ քառակուսի սանտիմետր
է նրա մակերեսի 1 %-ը: Քանի՞ քառակուսի սանտիմետր է նրա մակերեսի 16 %-ը։

137. Որքա՞ն է 536-ի 100 %-ը։ 536
138. Զամբյուղում կա 300 խնձոր։ Գտե՛ք խնձորների քանակի 20 %-ը։ 60
139. Մի գյուղացին իր այգուց հավաքել է 1500 կգ խաղող, իսկ մյուսը՝
     30 %-ով պակաս։ Ընդամենը քանի՞ կիլոգրամ խաղող են հավաքել
     երկու գյուղացիները։ 1500 1455
140. Մի տակառում կա 500 լ խաղողի հյութ, իսկ մյուսում՝ 10 %-ով
     ավելի։ Քանի՞ լիտր խաղողի հյութ կա երկրորդ տակառում։
141. Ո՞րն է ավելի շատ՝ 900-ի 15 %-ը, թե՞ 800-ի 20 %-ը։ 900-ի 15 %-ը
142. Զբոսաշրջիկն անցել է ճանապարհի1\4 -ը։ Ճանապարհի քանի՞ տոկոսն է նա անցել։25
143. Պատասխանե՛ք հետևյալ հարցերին.
     ա) 1 մետրի քանի՞ տոկոսն է 1 դեցիմետրը. 20%
     բ) 10 տոննայի քանի՞ տոկոսն է 1 ցենտները.20%
     գ) 1 քառակուսի մետրի քանի՞ տոկոսն է 1000 քառակուսի սանտիմետրը։ 100

136. Ուղղանկյան մակերեսը 900 սմ2
է։ Քանի՞ քառակուսի սանտիմետր
է նրա մակերեսի 1 %-ը: Քանի՞ քառակուսի սանտիմետր է նրա մակերեսի 16 %-ը։

137. Որքա՞ն է 536-ի 100 %-ը։ 536
138. Զամբյուղում կա 300 խնձոր։ Գտե՛ք խնձորների քանակի 20 %-ը։ 60
139. Մի գյուղացին իր այգուց հավաքել է 1500 կգ խաղող, իսկ մյուսը՝
     30 %-ով պակաս։ Ընդամենը քանի՞ կիլոգրամ խաղող են հավաքել
     երկու գյուղացիները։ 1500 1455
140. Մի տակառում կա 500 լ խաղողի հյութ, իսկ մյուսում՝ 10 %-ով
     ավելի։ Քանի՞ լիտր խաղողի հյութ կա երկրորդ տակառում։ 550
141. Ո՞րն է ավելի շատ՝ 900-ի 15 %-ը, թե՞ 800-ի 20 %-ը։ 900-ի 15 %-ը
142. Զբոսաշրջիկն անցել է ճանապարհի1/4 -ը։ Ճանապարհի քանի՞ տոկոսն է նա անցել։ 25%
143. Պատասխանե՛ք հետևյալ հարցերին.
     ա) 1 մետրի քանի՞ տոկոսն է 1 դեցիմետրը. 10%
     բ) 10 տոննայի քանի՞ տոկոսն է 1 ցենտները. 10%
     գ) 1 քառակուսի մետրի քանի՞ տոկոսն է 1000 քառակուսի սանտիմետրը։ 146․ Ո՞րն է ավելի քիչ՝ 150-ի 80 %-ը, թե՞ 100-ի 120 %-ը։

100-ի 120 %-ը

1․ Մեքենայում կա 10 հաճախորդ ճանապարհի կեսին 5 – ը իջան 6 – ը մտան, քանի մարդ կա մեքենայում։

2․ Արամի մայրը ունի 3 տղա, փոքրի անունը Դավիթ է, իսկ մեծի անունը Արսեն է; Ինչ է միյուս տղայի անունը;

3․

111. Հաշվե՛ք x կողմով քառակուսու մակերեսը, եթե x = 2 սմ, 3 սմ, 4 սմ,
5 սմ։ Ուղիղ համեմատակա՞ն կլինեն արդյոք քառակուսու մակերեսը և նրա կողմի երկարությունը։ Պատասխանը հիմնավորե՛ք։

Ուղիղ համեմատական է, եթե կողը մեծանում է մեծանում է նաև պարագիծը

113. Երկու բանվոր որոշակի ժամանակում պատրաստել են 30
     մանրակ: Քանի՞ բանվոր պիտի աշխատի նույն ժամանակում 45,
     90, 120 մանրակ պատրաստելու համար:

Լուծում՝ 30:2=15

45:15=3

90:15=6

120:15=8

113. 3 1/5 կգ ապրանքի համար վճարել են 19520 դրամ: Որքա՞ն է պետք
     վճարել նույն տեսակի 1 1/2 կգ ապրանքի համար:

1×2+1=3

19520:3

118. Հաշվե՛ք x կողով խորանարդի ծավալը, եթե x = 3 սմ, 4 սմ, 5 սմ,
     6 սմ։ Հակադարձ համեմատակա՞ն են արդյոք խորանարդի
     ծավալը և նրա կողի երկարությունը։ Իսկ ուղի՞ղ համեմատական։

3x3x3=27

4x4x4=64

5x5x5=125

6x6x6=216

Ուղիղ համեմատական են։

122. Հետևյալ մեծություններից որո՞նք են հակադարձ համեմատական.
     ա) նույն արտադրողականությամբ աշխատող բանվորների
     քանակը և այդ աշխատանքը կատարելու ժամանակը,
     բ) ավազանի՝ ջրով լցվելու ժամանակը և որոշակի ժամանակահատվածում նրա մեջ լցվող ջրի քանակությունը,
     գ) շենքի հարկերի քանակը և նրա բարձրությունը,
     դ) տրված ծավալով հեղուկը տեղափոխելու համար անհրաժեշտ
     միատեսակ անոթների քանակը և մեկ անոթի տարողությունը,
     ե) գնացքի երկարությունը և սլաքավարի խցիկի մոտով նրա
     անցնելու ժամանակը գնացքի հաստատուն արագության
     դեպքում։