Առաջադրանքներ

669, 671,672, 673֊ա,բ,գ,դ,674,675,676,680,685։

669. Երկու ամբողջ թվերի քանորդը բացասական է։ Ինչպիսի՞ն պիտի լինեն բաժանելիի և բաժանարարի նշանները։

Պատ․՝ (+,-), (-,+)

671. Հաշվե՛ք.

ա) +38 ։ (–19)= -2

բ) –600 ։ (–150)= 4

գ) –720 ։ (+120)= -6

դ) –420 ։ (–15)= 28

ե) –531 ։ (+3)= -177

զ) +837 ։ (–1)= 837

է) 0 ։ (–14)= 0

ը) –121 ։ (–11)= 11

թ) +39 ։ (–13)= -3

672. Գտե՛ք այն թիվը, որը աստղանիշի փոխարեն գրելու դեպքում կստացվի հավասարություն.

ա) –3 · -7 = 21

բ) 6 · -6 = –36

գ) –10 · 0 = 0

դ) –9 · 9 + 1 = –80

ե) –21 · -2 + 3 = 45

զ) 2 – 3 · -6 = 20

673. Հաշվե՛ք.

ա) 8 ։ (–2) – 14 ։ (–7) + (–12) ։ 4= -5

բ) –18 ։ (–9) + 16 ։ (–8) – 24 ։ (–6)= 4

գ) (33 ։ (–3) – 40 ։ (–8)) ։ (–3)= 2

դ) (–55 ։ 11 + 48 ։ (–16)) ։ (–4)= 2

674. Գտե՛ք արտահայտության արժեքը.

ա) (8 · * + 9) ։ (–5), եթե աստղանիշի փոխարեն գրված լինեն + 2, + 7, –3, –8 թվերը.

(8 . (+2) + 9) : (-5)= -5

(8 . (+7) + 9) : (-5)= -13

(8 . (-3) + 9) : (-5)= +3

(8 . (-8) + 9) : (-5)= +11

587֊ա,բ,գ,դ, 588֊ա,բ,գ,դ,589, 590, 591, 592֊ա,բ,գ,դ, 593֊ա,բ,գ, 594֊ա,բ,գ, 595, 596, 599։

587. Կատարե՛ք ամբողջ թվերի բազմապատկում.`

ա) (–5) · (–7) և 0 = – 35 բ) (–8) · (+6) և 0 = – 48

գ) (+16) · (–5) և 0 = -44 դ) (+3) · (+9) և (+8) · (–7) = + 27 x (- 56) =

597, 598, 600, 601, 603, 604, 606, 607, 608, 609։

597. Կարելի՞ է արդյոք պնդել, որ հակադիր ամբողջ թվերից յուրաքանչյուրը ստացվում է` մյուսը –1-ով բազմապատկելու միջոցով։ Այո

598. Ինչի՞ է հավասար a և b ամբողջ թվերի արտադրյալի բացարձակ
արժեքը։ Պատասխանը գրի՛ առեք տառային նշանակումներով։ Axb= |axb|= |ab|

600. Ինչպե՞ս կփոխվի երկու ամբողջ թվերի տարբերությունը, եթե՝
ա) նվազելիից հանենք –5, 5-ով կնվազի
բ) նվազելիին գումարենք –7, 7-ով կնվազի
գ) հանելիից հանենք –2, 2-ով կմեծանա
դ) հանելիին գումարենք –3, 3-ով կմեծանա

601. Լրացրե՛ք աղյուսակը` դատարկ վանդակներում գրելով սյունակում
նշված թվերի տարբերության բացարձակ արժեքը.

8 2 -1 -3 11 0 5

3 9 4 -11 7 -6 0

11 11 3 -14 18 -6 5

603. Հաշվե՛ք.
ա) | – 4 – *|, եթե աստղանիշի փոխարեն գրված լինի –3 թիվը, = -1
բ) |5 – * – 8|, եթե աստղանիշի փոխարեն գրվի –9 թիվը, = – 12
գ) |* – 2| + |* – (–1)|, եթե աստղանիշի փոխարեն գրվի 6 թիվը։ = 11

604. Տրված են –7 և +5 թվերը։ Գտե՛ք նրանց տարբերության բացարձակ
արժեքը և նրանց բացարձակ արժեքների տարբերությունը։ 12 և 2

606. Ինչի՞ է հավասար նույն նշանն ունեցող երկու ամբողջ թվերի
գումարի բացարձակ արժեքը։

Գումարը հավասար է այդ թվերի բացարձակ արժեքների գումարին։

607. Բանվորը պատրաստեց 60 մանրակ՝ այդպիսով աշխատանքը կատարելով 120 %-ով։ Քանի՞ մանրակ պիտի պատրաստեր բանվորը։ 100×60:120= 50

608. 68-րդ նկարում պատկերված են երկու հողակտորների հատակագծերը։ Գտե՛ք և համեմատե՛ք այդ հողակտորների մակերեսները, եթե հատակագծի մասշտաբը 1։2000 է։

609. Քաղաքից դուրս եկավ մի մեքենա, որի արագությունը 80 կմ/ժ էր։
հետո նրա հետևից շարժվեց մեկ ուրիշ մեքենա, որի արագությունը
90 կմ/ժ էր։ Քաղաքից դուրս գալուց ինչքա՞ն ժամանակ անց
երկրորդ մեքենան առաջինից 20 կմ առաջ անցած կլինի։ 2 ժամում

559֊ա,բ,գ,դ,560֊ա,բ,գ,դ,561, 562֊ա,բ,դ, 563֊ա,բ,գ,դ, 565, 568, 569, 572

559. Կատարե՛ք հաշվումները` հանումը փոխարինելով գումարումով.

ա) 6 – 7 = -1

գ) –30 – 44 = -74

ե) 12 – 9 = 3

է) 18 – 23 = – 5

բ) –11 – 9 = – 20

դ) 8 – 2 = 6

զ) –16 – 7 = – 23

ը) 0 –16 = – 16

560. Կատարե՛ք հանում.

ա) 34–(–7), = 41

գ) 101 – (–8), =109

ե) 29 – (–11), =40

է) –70 – (–14), =- 56

բ) –48–(–25), = -23

դ) –17 – (–34), = 17

զ) –52 – (–2), = – 50

ը) 82 – (–3) = 85

561. Գիշերը օդի ջերմությունը -10օ
C էր։ Առավոտյան այն դարձավ +2OC։
Քանի՞ աստիճանով փոխվեց օդի ջերմությունը։ + 30o C

562. Ի՞նչ թիվ պետք է գրել աստղանիշի փոխարեն, որպեսզի հավասարություն ստացվ

ա) 2 – (8) = –6

բ) 0 – (7) = -7

գ) 3 + (-23) = –20

դ) -28 + 25 = –3

563. Գտե՛ք արտահայտության արժեքը

ա) (35 – 17) – 20 = -2

բ) (–43 – 14) – 32 = -89

գ) (–74 + 27) – 15 = -62

դ) (29 – 64) + 23 = – 12

565. Թվերից հանե՛ք 11.
18, 9, 0, –3, –1, 2, 5, –4:

18 – 11 = 7

9 – 11 = -2

-3 – 11 = – 14

-1 – 11 = -12

2 – 11 = -9

5 – 11 = -6

-4 – 11 = -15

568. Գտե՛ք և համեմատե՛ք արտահայտությունների արժեքները.
ա) 8 – 3 > 3 – 8

գ) –25 – (–3) < –3 – (–25)

բ) (–7) – 4 < 4 – (–7),

դ) 6 – (–2) > (–2) – 6։

569. Օդի ջերմությունը իջավ 7օ
C-ով և դարձավ –3օ
C։ Որքա՞ն էր օդի
ջերմությունը մինչև այդ փոփոխությունը։ 4oC

572. Լրացրե՛ք հետևյալ աղյուսակը.
Առաջին գումարելի –3 0 1 10 –4 8 –7
Երկրորդ գումարելի 4 –2 –5 –16 –3 –16 0
Գումար

-3 + 4 = 1

0 + (-2 ) = -2

1 + ( – 5 ) = -4

10 + ( -16 ) = -6

-4 + ( -3 ) = -7

8 + (-16) = -8

-7 + 0 = -7

Առաջադրանքներ

1.	Դրական թվերի տարբերություն (հանելին ավելի մեծ է)Բարդություն հեշտ	1
2.	Բացասական թվերի տարբերությունԲարդություն հեշտ	1
3.	Տարբերության նշանըԲարդություն հեշտ	1.5
4.	Օդի ջերմաստիճանը գիշերըԲարդություն հեշտ	1
5.	Միևնույն նշաններով ամբողջ թվերի տարբերությունԲարդություն միջին	3
6.	Թվից տրված չափով փոքր թիվըԲարդություն միջին	4
7.	Ամբողջ թվերի հանում (մեծ թվեր)Բարդություն միջին	4
8.	Պետք է հաշվել հակադիր թվերի գումարն ու տարբերությունըԲարդություն միջին	3
9.	Հանումով անհավասարում (փոփոխականը դրական է)Բարդություն բարդ	5
10.	Անհավասարում (ծայրահեղ դեպքեր)Բարդություն բարդ

533-ա,բ,գ, 534, 536֊ա,բ, 538 ա,բ,գ,դ, 539, 541, 545֊ ա, բ,գ,դ,է,ը, 554։ Գումարե՛ք հետևյալ թվերը.
533. ա) –3, –9 և –5, = – 17 գ) –11, –7 և –12, = – 30 ե) –21, –3 և –18, = – 42
բ) –1, –20 և –8, = – 29 դ) –6, –9 և –10, = – 25 զ) –4, –15 և –25։ = – 44

534. Ցերեկը օդի ջերմաստիճանը –3օ էր։ Մինչև կեսգիշեր ցրտեց ևս8օ-ով։ Որքա՞ն էր օդի ջերմաստիճանը կեսգիշերին։ -11

536. Թիվը ներկայացրե՛ք երկու բացասական գումարելիների գումարի
տեսքով.
ա) –30, = – 15 + (- 15 ) բ) –25, = – 30 + 5

538. Կատարե՛ք գումարում.

ա) (+3) + (–4) = – 1

բ) (–11) + (+5) = – 6

գ) (–10) + (+3) = – 7

դ) (+15) + (–6) = 9

539. Գտե՛ք գումարը. ա) –5 + 7 = + 2

գ) 80 + (–100) = – 20

ե) –23 + (–14) = -37

բ) –15 + 8 = -7

դ) 32 + (–41) = -9

թ) –29 + 27։ = -2

541. Մի հույն ծնվել է մ. թ. ա. 48 թ. և վախճանվել է մ. թ. 25 թ.։ Քանի՞
տարի է ապրել այդ հույնը։ 23

545. Ի՞նչ թիվ պետք է գրել աստղանիշի փոխարեն, որպեսզի ստացվի
հավասարություն.

ա) -9 + 8 = –1

բ) –3 + (-3) = –6

գ) –8 + (-2) = –10

դ) -18 + 7 = –11

է) 5 + (-2) = 3

ը) 25 + (-5) = 20

554. Շենքի բարձրությունը 30 մ է։ Նրա
երկարությունը բարձրության 180 %-ն
է, իսկ լայնությունը` 60 %-ը։ Գտե՛ք
շենքի ծավալը։

30 x 180 : 100 = 54

30 x 60 : 100 = 18

30 x 54 x 18 = 29160

516, 517, 518, 520, 521, 522, 523։

516. 41

517. ա) 0 < 2 < 3 կամ. 0 < 1 < 3

բ) -4 < -3 < 0 կամ. -4 < -2 < 0 կամ. -4 < -1<0

գ) 8 < 9 < 10

դ)-3 < -2 < 3 կամ. -3 < -1 < 3 կամ. -3 < 0 < 3 կամ -3 < 1 < 3 կամ. -3 < 2 < 3

ե) -6 < -5 < -1 կամ. -6 < -4 < -1 կամ. -6 < -3 < -1 կամ. -6 < -2 < -1

զ)-1 < 0 < 1

518.դրական< բացասական

Դրական թվերը կորդինատային ողղի վրա դեպի աջ են, իսկ բացասական թվերը դեպի ձախ:

520.

2) Բերե՛ք երկու տարբեր ամբողջ թվերի այնպիսի երկու զույգերի օրինակներ, որոնցում՝

ա) առաջին զույգի ավելի մեծ թիվը փոքր լինի երկրորդ զույգի ավելի փոքր թվից:

25 և 48 64 և 100

բ) առաջին զույգի ավելի փոքր թիվը փոքր լինի երկրորդ զույգի, ավելի փոքր թվից։ 
10 և 28 5 և 44

521․ Գտե՛ք ձախ սյունակի յուրաքանչյուր արտահայտության համարժեքը աջ սյունակում.

Մրցույթի մասնակիցների 100 %-ը — Մրցույթի բոլոր մասնակիցները։

Մրցույթի մասնակիցների 50 %-ը — Մրցույթի մասնակիցների կեսը։

Մրցույթի մասնակիցների 25 %-ը — Մրցույթի մասնակիցների մեկ քառորդը։

Մրցույթի մասնակիցների 5 %-ը — Մրցույթի մասնակիցների մեկ քսաներորդը։

522. Խնայբանկը յուրաքանչյուր ավանդին տարեկան ավելացնում է նրա 15 %-ը։ Երկու տարի անց ի՞նչ գումար գրանցված կլինի ավանդատուի հաշվում, եթե նա բանկին հանձնի 200000 դրամ։
200000×15 : 100=30000
20000+30000=230000
23000×15:100=34500
230000+3450=264500

Պատ՝. 264500:

523․ A կետից դեպի B կետն է ուղևորվել բեռնանավը, որի արագությունը 8 կմ/ժ է։ 8 ժ հետո նույն երթուղիով ուղևորվել է շոգենավը, որի արագությունը 24 կմ/ժ է։ Որքա՞ն է A և B կետերի հեռավորությունը, եթե շոգենավը B կետն է հասել բեռնանավից 16 ժ շուտ։

Պատ՝. 288 կմ:

500, 501, 503, 504, 505, 507, 508, 511։

500. Գտե՛ք հետևյալ թվերի բացարձակ արժեքները.
     – 10, + 1, – 3, + 12, + 18, 0, – 19, – 100։
     • |-10| = 10 |+1| = 1 |+12| = 12 |+18| = 18 |0| = 0 |-19| = 19 |-100| = 100
501. Եթե դրական ամբողջ թվի բացարձակ արժեքը հավասար է 9-ի,
     ինչի՞ է հավասար նրա հակադիր թվի բացարձակ արժեքը։ -9 հակադիր 9
502. Իրար հավասա՞ր են արդյոք հակադիր թվերի բացարձակ
     արժեքները։ Պատասխանը հիմնավորե՛ք։ Այո քանի, որ նրանք իրար հետ կապ չունեն, բայց գտնվում են նույն հեռավորության վրա։
503. Հաշվե՛ք.
     ա) |– 6| + |4|, = 6 + 4 = 10
     բ) |21| – |6|, = 21 – 6 = 15 ե) |31| + |27|, = 31 + 27 = 58 ը) |44| : |– 4|, = 44 : 4 = 11
     գ) |– 3| – |– 1|, = 3 – 1 = 2 զ) |15| · |– 12|,= 15 x 12 = 180 թ) |– 210| : |– 15| 210 : 15 = 14։

507. 11,14,20,13,17:տ

508. ա) |-5|=5

բ)|-1|=1

գ)|0|=0

դ) 2x |-2|=4

ե)|3|-1=2

զ)3+|3|=6

511. 39, 29, 3, 0, -4, 5, -17, -18:

476. Գտե՛ք այն թիվը, որը աստղանիշի փոխարեն տեղադրելու դեպքում հավասարությունը ճիշտ կլինի.

ա) – (–) 35 = 35

բ) – (–) 81 = 81

գ) – (–) 44 = –44

դ) – (–) 125 = –125

478. Հետևյալ հավասարություններից որո՞նք են ճիշտ կազմված.

ա) – (–63) = 63

բ) – (+45) = –45

գ) 38 = – (+38),

դ) –52 = – (–52)

480. Աստղանիշի փոխարեն տեղադրելով –8, 0, 69, –21 թվերը` գտե՛ք արտահայտության արժեքները.

-(-8)+3=-11 -(-8)-4= -12

-(0)+3=3 -(-0)-4= -4

-(69)+3=66 -(-69)-4=65

-(-21)+3=-24 -(-21)-4=-25

 482. Կոորդինատային ուղղի վրա (տե՛ս նկ. 62) գտե՛ք հակադիր կետերի բոլոր զույգերը։

Պատ․՝ A և H, B և F, C և E

484. Գտե՛ք ամենամեծ և ամենափոքր թվերը.

–1, +2, +7, –6, +5, 0, –11, +10, –9, +2

Պատ․՝ ամենամեծ՝ +10, ամենափոքրը՝ -11

489. Լաստը գետի հոսանքով 8 ժամում լողում է 24 կմ։ Քանի՞ ժամում նույն հեռավորությունը գետի հոսանքին հակառակ ուղղությամբ կանցնի նավակը, որի արագությունը չհոսող ջրում 7 կմ/ժ է։

24:8=3

7-3= 4

24:4= 6

Պատ՝. 6ժամ

445, 446, 447, 448, 450, 452, 451

445․ Կոորդինատային ուղղի վրա նշված են կետեր. Գրե՛ք նրանց կոորդինատները: (-5A) (-3B) (-2C) (+1D) (+3F) (+5F)

(-9E) (-8F) (-3K) (+1A) (+4B) (+7C) (+9D) (-10A) (-7B) (-4C) (-2D) (-1E) (+3F) (+5G) (+8K)

447. Գծե՛ք կոորդինատային ուղիղ և նրա վրա նշե՛ք A (–3), B (+7), C (–6),
D (+1), E (+8), F (–5), G (–4) կետերը, եթե միավոր հատվածի
երկարությունը սմ է, 1 սմ է։

448. Կոորդինատային ուղղի վրա նշե՛ք –7, –5, –2, 0, +1, +4, +8, +10
     թվերին համապատասխանող կետերը։
449. Կոորդինատային ուղղի վրա A (–6), B (+2), C (–3), D (–4), E (+8),
     • F (–2), G (–10) կետերից ո՞րն է գտնվում ամենից ձախ, և ո՞րը՝ ամենից
     • աջ։
450. Գծե՛ք կոորդինատային ուղիղ և նրա վրա նշե՛ք A (–3) կետը։ Նշե՛ք
     նաև՝
     ա) B կետը, որը գտնվում է A կետից երկու միավոր դեպի աջ,
     բ) C կետը, որը գտնվում է A կետից երեք միավոր դեպի ձախ։
451. Կոորդինատային ուղղի վրա նշե՛ք A (–2) և B (+7) կետերը: Գտե՛ք A և
     B կետերի հեռավորությունը` արտահայտված միավոր հատվածներով: