1․ 5, 12, 36, 47 թվերից յուրաքանչյուրը ներկայացրու՛ 1 հայտարարով կոտորակի տեսքով։

2․ Առանձնացրու կանոնավոր և անկանոն կոտորակները․

 Կանոնավոր-

 Անկանոն-

3․ Աստղանիշները փոխարինիրայնպիսի թվանշաններով, որ ստանաս

Անկանոն կոտորակ

4․ Համեմատե՛ք կոտորակները

5․ Արտահայտի՛ր նշված միավորներով։

6․ Տատիկն իր պատրաստած գաթայի  մասը տվեց Աշոտին,  մասը՝ Սուրենին, իսկ մնացած մասը՝ Հայկին։ Ու՞մ բաժինն էր ամենաշատը։Հայկինը

7․ Ճանապարհի  մասն անցնելուց հետո զբոսաշրջիկներին մնաց անցնելու 50կմ։ Որքա՞ն ճանապարհ պետք է անցնեին զբոսաշրջիկները։ 4×50=200 200+50=250

8․ Երևանից Վայք ճանապարհը կազմում է Երևան – Գորիս ճանապարհի  մասը։ Քանի՞ կիլոմետր էր Երևանից Գորիս, եթե Երևանից Վայք 128կմ է։ 128×2=256

9․ A և B  քաղաքներից միմյանց ընդառաջ դուրս եկան երկու ավտոմեքենա և 3 ժ հետո հանդիպեցին։ Առաջին ավտոմեքենան 1 ժամում անցնում է 80կմ, իսկ երկրորդը՝ 70կմ։ Հաշվի՛ր  A և B  քաղաքների հեռավորությունը։80×3=240  70×3=210  240+210=450կմ

Տնային առաջադրանքներ

1․ Առանձնացրու կանոնավոր և անկանոն կոտորակները․

                                           Անկանոն-

                                          Կանոնավոր-

2․ Աստղանիշները փոխարինիրայնպիսի թվանշաններով, որ ստանաս

Կանոնավոր կոտորակ

3․ Համեմատե՛ք կոտորակները

4․ Արտահայտի՛ր նշված միավորներով։

5․ Երկու թվերի գումարը 780 է։ Առաջին թիվը կազմում է գումարի  մասը։ Որո՞նք են այդ թվերը։ 780:5×3=468  780-468=312 468,312

6․ Գրքի  մասը կարդալուց հետո Աննային մնաց  կարդալու 30 էջ։ Քանի՞ էջից է բաղկացած այդ գիրքը։ 3×30=90  90+30=120

7․ Մինչև կեսօր ջրով լցվեց 5500լ տարողությամբ դատարկ ջրավազանի  մասը։ Քանի՞ լիտր ջուր դեռ կարելի է լցնել այդ ջրավազանը։ 5500:5×3=3300  5500-3300=2200

8․  A վայրից միևնույն ուղղությամբ դուրս եկան երկու ավտոմեքենա։ 3ժ հետո որքա՞ն կլինի նրանց միջև հեռավորությունը, եթե առաջին մեքենան 1 ժամում անցնում է 70կմ, իսկ երկրորդը՝ 80կմ։  80×3=240  70×3=210  240-210=30.

Դասարանական առաջադրանքներ

1․ Համեմատի՛ր։

2․ Համեմատի՛ր

3․ Լրացրու՛ աղյուսակը։

Մասը
Թիվը
48	9	6	3
96	18	12	6

4․ Արան իր ունեցած դրամի  մասը ծախսեց գիրք գնելու, իսկ  մասը՝ տետր գնելու համար։ Որքա՞ն դրամ մնաց Արայի մոտ այդ գնումնեից հետո, եթե նա ուներ 1000 դրան։ 1000:5×3=600   1000:5×1=200  600+200=800  1000-800=200  

5․ Այգին ունի 1200մ² մակերեսը, որի  մասը զբաղեցնում են խնձորենիները, իսկ մնացած մասը՝ տանձենիները։ Որքա՞ն մակերես են զբաղեցնում խնձորենիները, և որքա՞ն՝ տանձենիները։1200:3×2=800  Պատ.՝խնձորենի 800,տանձենի 400:

6․ Հաշվի՛ր Լուսինեյի տարիքը՝ գիտենալով, որ նա ծնվել է 1992 թվականին։ Քանի՞ տարեկան կլինի նա 5 տարի հետո։ Քանի՞ տարեկան կլինի նա 2040 թվականին։ Ո՞ր թվականին է լրանալու նրա ծննդյան 30 ամյակը։1)2021-1992=29 29+5=34  2)2040-1992=48  3) 1992+30=2022

7․ Անահիտը ծնվել ՝ 1997 թվականի մարտի 12-ին, դրանից 3 տարի 18օր հետո ծնվել է նրա քույրը։ Գտի՛ր քրոջ ծննդյան տարեթիվն ու ամսաթիվը։ ծնվել է2000թ. Մարտի 30

Տնային առաջադրանքներ

1․ Համեմատի՛ր։

2․ Համեմատի՛ր

3․ Լրացրու՛ աղյուսակը։

Մասը
Թիվը
48	36	24	18
96	72	48	36

4․ Վարորդը ձմերուկի  մասը դատարկեց առաջին խանութում, իսկ մնացած 2500կգ-ը՝ երկրորդ խանութում։ Վարորդը որքա՞ն ձմերուկ դատարկեց առաջին խանութում։

5․ Երկու թվերի գումարը 200 է։ Դրանցից մեկը 4 անգամ մեծ է մյուսից։ Որո՞նք ն այդ թվերը։ 200:5=40 40×4=160

6․ Հայկը ծնվել է 2002 թվականին՝ հայրիկից 25 տարի շուտ։ Պապիկը ծնվել է հայրիկից 26 տարի շուտ։ Ո՞ր թվականին է ծնվել հայրիկը։ Ո՞ր դարում է ծնվել պապիկը, և քանի՞ տարեկան է նա հիմա։1)2002-25=1977 2)1977-26=1951 21-րդ դարում 2021-1951=70

Հավասար հայտարար ունեցող կոտորակների համեմատում

Դասարանական առաջադրանքներ

1․ Համեմատի՛ր

2․ Դասավորի՛ր կոտորակները․

Աճման կարգով

, ,

3․Համեմատի՛ր

4․ 4500լ տարողությամբ ջրավազանը ամբողջությամբ լցված էր ջրով։ Այգեպանը այդ ջրի  մասը օգտագործեց այգին ջրելու համար։ Քանի՞ լիտր ջուր մնաց ավազանում։4500:3×2=3000   4500-3000=1500

5․ Ավտոմեքենան պետք է անցներ 180կմ ճանապարհ։ Ճանապարհի  մասն անցնելուց հետո քանի՞ կիլոմետր կմնա նրան դեռ անցնելու։ 180:3×2=120  180-120=60

6․ 1 ծորակից լցվում է 6000լ տարողությամբ ջրավազանի  մասը։ Նույն ծորակից որքա՞ն ջուր կլցվի ջրավազանը 2 ժամում։ 6000:4×1=1500  1500×2=3000

7․ Ուրբաթ օրը՝ ժամը 16։00-ին, Աննան մեկնեց շրջագայության և վերադարձավ 4օր 20ժամ հետո։ Շաբաթվա ո՞ր օրը և ժամը քանիսի՞ն նա վերադարձավ տուն։ չորեքշաբթի ժամը  12:00:

Տնային առաջադրանքներ

1․ Համեմատի՛ր

2․ Դասավորի՛ր կոտորակները․

Նվազման կարգով

3․Համեմատի՛ր

4․ 4500լ տարողությամբ ջրավազանը ամբողջությամբ լցված էր ջրով։ Այգեպանը այդ ջրի  մասը օգտագործեց այգին ջրելու համար։ Քանի՞ լիտր ջուր օգտագործեց այգեպանը այգին ջրելու համար։4500:3×2=3000

5․ Ջրավազանում կար 8000լ ջուր։ Այգին ջրելու համար պապին օգտագործեց այդ ջրի երեք քառորդ մասը։ Որքա՞ն ջուր մնաց ջրավազանում։8000:4×3=6000

6․ Մայրիկը գնեց 12կգ շաքարավազ։ Նա այդ շաքարավազի  մասն օգտագործեց ծիրաանի հյութ պատրաստելու համար, իսկ մնացած մասը՝ ելակի մուրաբայի համար։ Մայրիկը որքա՞ն շաքարավազ օգտագործեց ելակի մուրաբա պատրաստելու համար։ 12:3×1=4      12-4=8

7․ Երկու թվերի գումարը 650 է, իսկ տարբերությունը՝ 0։ Որո՞նք են այդ թվերը։ 650:2=325

Դասարանական առաջադրանքներ

1․ Պատկերներից յուրաքանչյուրի գունավորած մասերն ու չգունավորած մասերը ներկայացրո՛ւ առանձին կոտորակների տեսքով։

2․ Ամբողջը բաժանված է 50 հավասար  մասերի։ Կոտորակի տեսքով ներկայացրու՛ այդ մասերից 5-ը, 12-ը, 24-ը, 48-ը, 50-ը։

3․ Ամբողջը բաժանված է 60 հավասար մասերի։ Կոտորակի տեսքով ներկայացրու՛ այդ մասերից 1-ը, 12-ը, 24-ը, 35-ը, 48-ը։

4․ Հաշվի՛ր 6սմ կողմով քառակուսու  մասի մակերեսը։ 36:3×2=24

5․ 1 արկղ խնձորը 24կգ է։ Հաշվի՛ր այդ խնձորի  մասի զանգվածը։24:6×4=16

6․ Գտի՛ր թվի նշված մասը։

2000-ի  մասը2000:10×9=1800

140-ի  մասը 140:7×5=100

100-ի  մասը 100:5×5=100

7․ Հաշվի՛ր

320լ-ի  մասը 320:8×6=240

510մ²-ու  մասը 510:17×2=60

480կմ-ի  մասը 480:16×5=150

8․ Աննան գնել էր 800գ կարագ։ Նա տորթի համար օգտագործեց այդ կարագի  մասը։ Որքա՞ն կարագ նա օգտագործեց տորթի համար։ 800:5×3=480

Տնային առաջադրանքներ

1․ Պատկերներից յուրաքանչյուրի գունավորած մասերն ու չգունավորած մասերը ներկայացրո՛ւ առանձին կոտորակների տեսքով։

2․ Ամբողջը բաժանված է 70 հավասար  մասերի։ Կոտորակի տեսքով ներկայացրու՛ այդ մասերից 6-ը, 11-ը, 41-ը, 58-ը, 60-ը։

3․ Ամբողջը բաժանված է 90 հավասար մասերի։ Կոտորակի տեսքով ներկայացրու՛ այդ մասերից 1-ը, 17-ը, 26-ը, 35-ը, 78-ը։

4․ Հաշվի՛ր 7սմ կողմով քառակուսու  մասի մակերեսը։ 7×7=49 49:7×4=28

5․ 1 արկղ խնձորը 36կգ է։ Հաշվի՛ր այդ խնձորի  մասի զանգվածը։36:4×3=27

6․ Գտի՛ր թվի նշված մասը։

35-ի  մասը35:7×3=15

420-ի  մասը420:6×5=350

180 – ի  մասը180:9×5=100

7․ Հաշվի՛ր

415կգ-ի  մասը415:5×2=166

480 դրամի  մասը480:6×5=400

18ժ-ի  մասը18:3×2=12

8․ Սոնան կարդացել էր 126 էջանոց գրքի  մասը։ Քանի՞ էջ է այդ գրքից կարդացել Սոնան։ 126:6×5=105

Դասարանական առաջադրանքներ

1․ Հաշվի՛ր հատվածի երկարությունը՝ գիտենալով, որ նրա մասը 12սմ է։ 12×5=60

2․ Գտի՛ր այն թիվը, որի․

 14×7=98

 20×6=120

 22×9=198

3․ Արտահայտի՛ր նշված միավորներով։

4․ Ջրավազանում կա 800լ ջուր, որը կազմում է նրա տարողության   մասը։ Որքա՞ն է ջրավազանի տարողությունը։ 800:6×1=133

5․ Խանութում եղած ձմերուկի  մասը, որը կազմում է 2տ450կգ, վաճառվեց։ Որքա՞ն  ձմերուկ կար խանութում։ 450:4×1=112

6․ Լրացրու աղյուսակը

Մասը
Թիվը
48	48:2=24	48:3=16	48:4=12	48:6=8	48:8=6	48:12=4	48:24=2
72	72:2=36	72:3=24	72:4=18	72:6=12	72:8=9	72:12=6	72:24=3

7․ 7 տուփի մեջ կա 84 մատիտ։ Քանի՞ այդպիսի տուփ է օգտագործվել 1500 մատիտ  տեղավորելու համար։ 84:7=12  1500:12=125

8․ 450կմ ճանապարհի  մասը ավտոմեքենան անցավ 50կմ/ժ, իսկ մնացած մասը՝ 75կմ/ժ արագությամբ։ Որքա՞ն ժամանակ նա ծախսեց այդ ճանապարհն անցնելու համար։  450:3=150  150:50=3 450-150=300  300:75=4  3+4=7

9․ Վերականգնի՛ր հավասարությունը։

12կմ120մ=10կմ 900մ+1կմ220մ

825մ48սմ=78մ128սմ+42մ90սմ

206մ4դմ=209մ2դմ-2մ8դմ

12սմ6մմ=23սմ2մմ-10սմ6մմ

10․ Աստղանիները փոխարինի՛ր այնպիսի թվանշաններով, որ ստանաս անհավասարություն։

298<299

7205>7204

5792<5795

Տնային առաջադրանքներ

1․ Որքա՞ն է ամբողջ ճանապարհի երկարությունը, եթե նրա կեսը 125կմ է։125×2=250

2․ Գտի՛ր այն թիվը, որի․

20×5=100

1×10=10

3․ Արտահայտի՛ր նշված միավորներով։

4․ Աննայի մտապահած թվի  մասը 20 է։ Ո՞ր թիվն է մտապահել Աննան։

20×9=180

5․ Ծիրանի այգին գրավում է ամբողջ հողատարածքի  մասը։ Որքա՞ն է հողատարածքի մակերեսը, եթե ծիրանի այգու մակերեսը 1600մ² է։

1600×6=9600

6․ Լրացրու աղյուսակը

Թիվը	30	34	100	22
Մասը
	15	17	50	11

Թիվը	150	200	125	80
Մասը
	30	40	25	16

7․ 105 աշակերտ պետք է մեկնեն շրջագայության։ Ամենաքիչը քանի՞ 11 տեղանոց ավտոբուս պետք է վարձեն նրանք։ Քանի՞ ազատ նստատեղ կավելանա։ 9 ավտոբուս, 6 տեղ ազատ:

8․ Ավտոմեքենան 2ժ ընթացավ 60կմ/ժ արագությամբ, ապա արագությունը ավելացրեց  մասի չափով, և անցավ ևս 2ժ։ Որքա՞ն ճանապարհ անցավ նա այդ 4ժամում։ 2×60=120  60:3=20 60+20=80  80×2=160   120+160=280 

9․ Վերականգնի՛ր հավասարությունը։

3կգ350գ+18կգ900գ=22կգ250գ

7տ550կգ+65տ=72տ550կգ

220տ5ց-*=12տ8ց

21ց20կգ-*=18ց45կգ

10․ Աստղանիները փոխարինի՛ր այնպիսի թվանշաններով, որ ստանաս անհավասարություն։

72307>72306:

6490<6491

409054<409154

Դասարանական առաջադրանքներ

1․ Գտի՛ր թվի նշված մասը

35-ի  մասը 35:7×1=5

426-ի  մասը 426:6×1=71

162-ի  մասը 162:9×1=18

2000-ի  մասը 2000:10×1=200

2․ Հաշվի՛ր

360լ-ի   մասը 360:12×1=30

510 -ու   մասը 510:17×1=30

480կմ-ի   մասը 480:16×1=30

3․ Ավտոմեքենան պետք է անցներ 240կմ ճանապարհ։ Ճանապարհի  մասն անցնելուց հետո քանի՞ կիլոմետր կմնա նրան դեռ անցնելու։ 240:3×1=80  240-80=160կմ

4․ Արտահայտի՛ր նշված միավորներով։

 մ =100:5×1=20 սմ

 մ = 100:20×1=5սմ

 կմ =1000:25×1=40 մ

 կգ = 1000:5×1=200 գ

5․ Արտահայտի՛ր նշված միավորներով։

2405մլ=2լ405մլ

7006մլ=7լ006մլ

7041=7լ041մլ

6․ Աննան 24 տետրի համար վճարեց 560դրամ ավելի, քան Անին՝ նույնպիսի 16 տետրի համար։ Արան որքա՞ն պետք է վճարեր 12 տետրի համար։24-16=8 560:8=70 12×70=840

7․ Ջրավազանում կար 9600լ ջուր։ Այգին ջրելու համար պապիկն օգտագործեց այդ ջրի քառորդ մասը։ Որքա՞ն ջուր մնաց ջրավազանում։ 9600:4=2400  9600-2400=7200

8․ Ավտոբուսը 4ժ-ում անցավ 240կմ ճանապարհ։ Ավտոմեքենան այդ նույն ճանապարհը քանի՞ ժամում կանցնի, թե գնա ավտոբուսից 20կմ/ժ –ով արագ։240:4=60  60+20=80  240:80=3

Տնային առաջադրանքներ

1․ Գտի՛ր թվի նշված մասը

30-ի    մասը: 30:2×1=15

     164-ի   մասը: 164:4×1=41

      3000-ի    մասը:3000:100×1=30

2․ Հաշվի՛ր

240կգ-ի   մասը240:5×1=48

420դրամի   մասը 420:6×1=70

18ժ-ի   մասը 18:3×1=6

3․ Աննան գնել էր 800գ կարագ, որի  մասն օգտագործեց թխվածքի համար։ Որքա՞ն կարագ նա օգտագործեց թխվածքի համար։ 800:5×1=160

4․ Արտահայտի՛ր նշված միավորներով։

 տ = 1000:8×1=125կգ

 ց = 100:4×1=25կգ

 ր = 60:5×1=12վ

 ժ = 60:20×1=3 ր

 օր =24:12×1=2 ժ

5․ Արտահայտի՛ր նշված միավորներով։

3160դմ=31մ60դմ

5050սմ=5մ50սմ

6007սմ=600մ7սմ

6․ 20լ բենզինն արժե 9600դրամ։ Որքա՞ն պետք է վճարել ավտոմեքենայի բաքը 35լ բենզին լցնելու համար։  9600:20=480  480×35=16800 

7․ Աննայի մտապահած թվի և 145-ի գումարը 6 անգամ մեծ է 62-ից։ ո՞ր թիվն է մտապահել Աննան։  62×6-145=227

Դասարանական առաջադրանքներ

1․360կմ ճանապարհն ավտոմեքենան անցել է 90կմ/ժ, ավտոբուսը՝ 60կմ/ժ, իսկ հեծյալը՝ 12կմ/ժ արագությամբ։ հաշվի՛ր նրանց ծախսած ժամանակը։ 360:90=4 360:60=6 360:12=3 4+6+3=13 Պատ.՝13 ժամ:

2. Ավտոմեքենան գյուղից քաղաք ճանապարհն անցավ 4 ժամում 60կմ/ժ արագությամբ։ Քանի՞ ժամում նա կանցներ այդ ճանապարը, եթե ընթանար 20կմ/ժ-ով ավելի արագությամբ։60×4=240  60+20=80 240:80=3    Պատ.՝3ժամ:

3․ Միմյանցից 450կմ հեռավորությամբ երկու վայրերից միաժամանակ իրար ընդառաջ դուրս եկան երկու ավտոմեքենա և հանդիպեցին 3ժ հետո։ Դրանցից մեկի արագությունը 80կմ/ժ էր։ Հաշվի՛ր մյուսի արագությունը։  3×80=240  450-240=210 210:3=70  Պատ.`70

4․

140+210=350   350:5=70   140:70=2   Պատ.՝2 ժամում:

5․ Ո՞ր թվանշաններով կարող է վերջանալ 4-ի պատիկ թիվը։ 8,72,16,20,24,28,32

Տնային առաջադրանքներ

1. Հայկենց տնից մինչև դպրոց 450մ է։ Հայկն այդ օրը դպրոց է գնացել 50մ/ր արագությամբ, իսկ վերադարձել է 30մ/ր արագությամբ։ նա որքա՞ն ժամանակ է ծախսել դպրոց գնալու և վերադառնալու համար։ 450:50=9  450:30=15  9+15=24  Պատ.՝24ր:

2. A և B վայրերից իրար ընդառաջ դուրս եկան երկու հեծյալ։ հանդիպման պահին A վայրից մեկնողն անցել է 25կմ ճանապարհ։ Այդ պահին որքա՞ն էր մյուս հեծյալի հեռավորությունը A վայրից։  Պատ.՝25կմ

3. Հաշվի՛ր 48-ի բաժանարարների քանակը։ 2,4,6,8,12,24,48: յոթ հատ:

4․ Կա՞ արդյոք 8-ի պատիկ թիվ, որի գրությունը վերջանա 7-ով։  Ոչ

Ճանապարհ, ժամանակ արագություն

Դասարանական առաջադրանքներ

1․ Հաշվի՛ր ավտոմեքենայի և ավտոբուսի արագությունները գիտենալով, որ ավտոմեքենան 240կմ ճանապարհն անցել է 3 ժամում, իսկ ավտոբուսը՝ 4 ժամում։ 240:3=80  240:4=60  Պատ.՝80,60:

2. Ավտոմեքենան առաջին 2 ժամում ընթացավ 80կմ/ժ արագությամբ, իսկ հաջորդ 2 ժամում՝ 20կմ/ժ-ով արագ։ Որքա՞ն ճանապարհ անցավ ավտոմեքենան այդ 4 ժամում։ 80×2=160  80+20=100  100×2=200  200+160=360  Պատ.՝360

3․ Զբոսաշրջիկը 3 ժ գնաց ավտոբուսով 80կմ/ժ արագությամբ, այնուհետև 2ժ գնաց ձիով 10կմ/ժ արագությամբ։ Դրանից հետո նրան մնաց անցնելու ևս 7կմ։ Որքա՞ն ճանապարհ էր նախատեսել անցնել զբոսաշրջիկը։80×3=240  10×2=20 240+20+7=267  Պատ.՝267

4․ Գնացքը երկու օրում միևնույն արագությամբ անցավ 1400կմ ճանապարհ։ Առաջին օրը նա գնաց 8ժ, իսկ երկրորդ օրը՝ 4ժ-ով ավելի։ Որքա՞ն ճանապարհ անցավ նա երկրորդ օրը։8+4=12  12+8=20  1400:20=70 70×8=560  12×70=840 Պատ.՝840

5․ A վայրից միաժամանակ միևնույն ուղղությամբ դուրս եկան երկու մեքենա։ Որքա՞ն կլինի նրանց միջև հեռավորությունը շարժվելուց 2ժ հետո, եթե նրանցից մեկի արագությունը 70կմ/ժ է, իսկ մյուսինը՝ 80կմ/ժ։ 70×2=140  80×2=160  160-140=20  Պատ.՝20

Տնային առաջադրանքներ

1․ Հեծանվորդը առաջին 2 ժամում ընթացավ 18կմ/ժ արագությամբ, հետո արագությունը 3կմ/ժ-ով փոքրացրեց և գնաց ևս 2 ժամ։ Նա  որքա՞ն ճանապարհ անցավ այդ 4 ժամում։ 18×2=36 18-3=15 15×2=30  36+30=66  Պատ.՝66կմ:

2․ Զբոսաշրջիկը 4 ժ գնաց ավտոբուսով 70կմ/ժ արագությամբ, այնուհետև 5ժ գնաց ձիով 20կմ/ժ արագությամբ։ Դրանից հետո նրան մնաց անցնելու ևս 5կմ։ Որքա՞ն ճանապարհ էր նախատեսել անցնել զբոսաշրջիկը։ 70×4=280  20×5=100  280+100+5=385  Պատ.՝385

3. Գյուղից դեպի սար միաժամանակ մեկնեցին երկու հեծյալ։ Որքա՞ն կլինի նրանց միջև հեռավորությունը մեկնելուց 40ր հետո, եթե նրանցից մեկի արագությունը 130մ/ր է, իսկ մյուսինը՝ 145մ/ր։ 130×40=5200  145×40=5800  5800-5200=600 Պատ.՝ 600

4․ Գտի՛ր այն եռանիշ թվերը, որոնց թվանշանների գումարը 4 է։ 202,121,112,211,220,310,301,103,130,400: