Թափառումներ քաղաքում, Թումանյանական ընթերցումներով

Փետրվարի 19-ը Հովհաննես Թումանյանի ծննդյան օրն էր, ընկեր Քրիստինեի և ընկեր Սոֆիայի հետ որոշեցինք քայլել և ընթերցել Թումանյան։ Հանդիպեցինք Կոմիտասի պուրակում, երգեցինք, արտասանեցինք տարբեր ստեղծագործություններ։

Հետո քայլքով գնացինք դեպի Պոնչիկանոց։ Ուրախ ժամանակ անցկացրեցինք։

Հետո գնացինք Հովհաննես Թումանյանի տուն-թանգարան։ Նստեցինք աստիճանների վրա երգեցինք և արտասանեցինք, իսկ բարձրախոսերով լսվում էր Թումանյանի բանաստեղծությունները, երգերը և հեքիաթները։ Մտանք ներս, իսկ այնտեղ մեզ պատմեցին, ցույց տվեցին տունը, նկարվեցին,ք շատ հավես էր այնտեղ տեսանք նաև Թումանյանի շարժապատկերը։

Հայոց լեզու 5 գիրք առաջադրանքներ

128. Միջօրեի շոգից ու տոթից կարծես ամեն ինչ հալվել ու անէացել էր։ Թվում էր, թե բացի օձերից ոչ մի կենդանի արարած չկա աշխարհում։ Լավ էր, որ նախօրոք պատրաստվել էինք։ Կեսօրվա տոթին մնում էինք մեր զով սենյակում, երեկոն անցկացնում էինք բացօթյա տաղավարում։

129․ մանրէ, մանրէաբան, հնէաբան, վայրէջք, լայնէկրան, անէանալ, չէր

Ասում են, որ մարդկանց ձեռքերի վրա շատ մանրէներ կան։

Մանրէաբանները կարողանումեն նրանց տեսնել։

Հնէաբանները շատ պեղումների ընթացքում գտել են մարդու մարմին։

Մենք ինքնաթիռով փափուկ վայրէջք կատարեցինք։

Քամելյոնները շատ լավ

130․ Նախօրոք, տնօրեն, անօգնական, կեսօր, ամենօրյա, միջօրեական, ապօրինի։

Ես նախօրոք պատրաստել էի իմ իրերը ճամփորդության համար։

Մեր տնօրենը շատ հուսահատ դուրս եկավ։

Փողոցում մի անկյունում նստած էր խղճուկ և անօգնական շնիկը։

Կեսօրին մայրիկիս հետ գնացինք զբոսնելու։

Տատիկս ամենօրյա աշխատանք է կատարում։

Զրոյական միջօրեականը անցնում է Լոնդոնի Գրինվինչի աստղադիտարանի վրայով:

Գողը գողացել էր ապօրինի կոշիկները։

131. Ուրբաթ, երբեմն, դարբին, մարգարիտ, պարգև, հագնել, կենդանի, խնդիր

Կար-չկար մի աղքատ դարբին անունը Վարազդատ։ Ուրբաթ երեկոյան դարբինը և իր կինը հաց կերան և պառկեցին քնելու։ Դարբինը երբեմն խոսում էր կենդանիներ պահելու մասին։ Մի անգամ դարբինը որոշեց մտնել ծովը և լողալ։ Նա չգիտեր, որ այնտեղ կար շատ փայլուն մարգարիտներ։ Նա հագավ լողաթաթերը և սուզվեց ջրի հատակը։ Նրա մոտ խնդիր առաջացավ, բայց անտեսելով խնդիրը հասավ մարգարիտներին և տարավ այն թանգարան նրան պարգևատրեցին և նա դարձավ հարուստ Վարազդատ։

132. Նուրբ, սրբել, դարբին, խաբել, թպրտալ, երփներանգ, երբեք, համբուրել, փրփրել, հինգշաբթի, ճամփորդ, դարպաս, ճանապարհ, աղբանոց, իբրև, եղբայր։

133. Թարգմանել, հաքուստ, կարգ, պարգևատրել, երգիչ, օգուտ, անեծք, սայթաքել, զորք, վարկաբեկել, գրկել, ձագուկ։

Հայոց լեզու 5 առաջադրանքներ

118. Կարդա տրված բառերը և պարզիր, թե ինչպես է կարդացվում ընդգծված սկզբնատառ ե-ն։

Յ+է

Երևան, երազ, եկեղեցի, ելակ, երգ, երկինք, երդում, եզակի, երակ

119. Տրված նախադասություններում գտիր այն բառերը, որոնց սկզբնատառ ե-ն կարդացվում է է։

Ձեր հարևանի որդին եմ։

Այդ թիմի մարզիկների՞ց ես։

Մենք լավ ընկերներ ենք։

Արդեն մեծ տղաներ եք։

Իմ բարեկամներն են։

120. Կարդա տրված բառերը և պարզիր, թե ինչպես են կարդացվում ընդգծված ե տառերը։

Է

Լեռնային, գերազանց, դերասան, բերանբաց, մեղավոր, տարեկան, ջրաներկ, Նարե, ծովեզր, տասներեք, քառասուներկու, մեներգ, համերգ, ապերջանիկ, աներևակեյելի, աներևույթ։

121. Կարդա տրված բառերը և պարզիր, թե ինչ տառով է արտահայտվում բառասկզբի օ հնչյունը։

Օ

Օգտակար, օթյակ, օթևան, օրական, օղակաձև, օտար, օրենք, օրինակ, ով, ովքեր։

122. Կարդա տրված բառերը և պարզիր, թե որ դեպքում ինչպես է կարդացվում ընդգծված ո տառը։

Ա․ ոտք, որոշում, որկրամոլ, որոտալ, որակ, ոգևորել, ոգևորություն։ – վ+օ

Բ․ կարոտ, հեռավոր, կաճկոն, արոտ, հորդ, հովազ, ուղևոր, բարձրորակ, արագոտն, հայորդի, պարզորոշ, բազմոտանի, առողջ։ – օ

123. Կարդա տրված բառերը և պարզիր, թե ինչով է տարբերվում ընդգծված ե տառի արտասանությունը Ա և Բ խմբի բառերում։

Ա․ ամենաերևելի, ամենաերգեցիկ, ամենաերջանիկ, ինքնաեռ, ամենաերկար։ – յ+է

Բ․ հորեղբայր, աներես, անեփ, խուռներամ, ապերախտ, անեղծ, շքերթ։ – է

124. Կարդա տրված բառերը և պարզիր, թե ինչով է տարբերվում ընդգծված ո տառի արտասանությունը Ա և Բ խմբի բառերում։

Ա․ ամենաորոշակի, ամենաորակյալ, արջաորս, նրբաոճ, եռաոստ։ – վ+օ

Բ․ անողնաշար, քեռորդի, Արագածոտն, փղոսկր, անորոշ, երկոտանի, չորքոտանի։ – օ

125. Կարդա տրված բառերը և պարզիր, թե ինչով է տարբերվում ընդգծված և տառի արտասանությունը Ա և Բ խմբի բառերում։ Փորձիր բացատել այդ տարբերության պատճառը։

Ա․ արևոտ, անձրևային, թև, տերևաթափ, հևասպառ, բարևել, մինչև։ – ե+վ

Բ․ նաև, և, թև։ – և

126. Ինչ սկզբունքով են ընտրված յուրաքանչյուր շարքի բառերը, և ո՞ր բառը դրան չի համապատասխանում։

Ա․ վայրէջք, երբևէ, մանրէ, մանրէաբան, լայնէկրան, բազմերանգ։

Բ․ գետեզր, վերելք, ամենաերջանիկ, ուղերթ, քսաներեք, ապերջանիկ, տասներկու։

Հսկան

  • Հ. Թումանյանի «Հսկան» բալլադը նորից կարդա՛:
  • Քո պատկերացմամբ նկարի՛ր բալլադը:
  • Բալլադը արձակի վերածի՛ր (պատմելով գրի՛ր բլոգումդ):
  • Բլոգումդ բնութագրի՛ր հսկային  և իշխանին: Հսկան ուճեղ էր լսող հնազանդ։ Ինքնասրիհար ,չկամեցող։
  • Ստեղծագործության միջից դո՛ւրս գրիր հիմնական իմաստն արտահայտող տողերը և տեղադրի՛ր բլոգումդ:

Բա՛ց թող, որդիս,
Բա՛ց թող՝ գընան,

Ապրեն ազատ
Ուր կամենան:

 Ու, հընազանդ մոր խըրատին,
Իսկույն հանեց հըսկա որդին
Իր գըրպանից ձին-ձիավոր,

Իրար խառնած զորքը բոլոր,
Թողեց գընան՝
Ուր կամենան:

  • Բալլադը տեսագրի՛ր կամ ձայնագրի՛ր։

https://www.youtube.com/shorts/pOK_tjF-knQ

Պատրանք

  1. Մասնակցի՛ր մայրենիի փետրվարյան ֆլեշմոբին:
  2. Անգի՛ր սովորիր(վերհիշի՛ր-կրկնի՛ր) Հ. Թումանյանի «Պատրանք» բանաստեղծությունը:
  3. Գրի՛ր պատրանք, մութ, քաջ, կուսական բառերի հոմանիշները:
  4. Պատրանք-Սուտ , խաբկանք
  5. մութ – մթգնաց
  6. քաջ-ուժեղ
  7. կուսական- կույս
  1. Բացատրի՛ր բանաստեղծության վերնագիրը: Սուտ , խաբկանք ։

Տերյանական ֆլեշմոբ

Այսօր Վահան Տերյանի ծննդյան օրն է:  «Տերյանական օրեր» շարքից  ընտրի՛ր  մեկ- երկու բանաստեղծություն, կարդա՛, ձայնագրի՛ր կամ տեսագրի՛ր: Ընտանիքիդ անդամներին նույնպես խնդրիր մասնակցել ֆլեշմոբին՝ կարդալով Տերյան:

Փետրվարի 9-ը Վահան Տերյանի Ծննդյսն օրն է: Հյուսիսային դպրոցի 5-րդ դասարանի սովորողները մասնակցում են տերյանական ընտանեկան ֆլեշմոբին:

https://www.youtube.com/shorts/mZQoMBjv9SA

Վահան Տերյան «Կարծես թե դարձել եմ ես տուն…»

  • Մասնակցի՛ր բառարանընթերցման ֆլեշմոբին՝ ընտրելով նշված ուղղություններից մեկը(դասարանում ֆլեշմոբը սկսեցինք,տանն ավարտի՛ր)
  • Կարդա ՛ Վահան Տերյանի «Կարծես թե դարձել եմ ես տուն…» բանաստեղծությունը:

Կարծես թե դարձել եմ ես տուն,
Բոլորն առաջվանն է կրկին,
Նորից դու հին տեղը նստում,
Շարժում ես իլիկը մեր հին:

Մանում ու հեքիաթ ես ասում,
Մանում ես անվերջ ու արագ,
Սիրում եմ պարզկա քո լեզուն,
Ձեռներըդ մաշված ու բարակ։

Նայում եմ, մինչև որ անզոր
Գլուխըս ծնկիդ է թեքվում,
Նորից ես մանուկ եմ այսօր,
Դրախտ է նորից իմ Հոգում։

Արևը հանգչում է հեռվում,
Գետից բարձրանում է մշուշ,
Հեքիաթըդ անվերջ օրորում,
Իլիկըդ խոսում է անուշ…

Հարցեր և առաջադրանքներ

  1. Պատմի՛ր բանաստեղծությունը: Նա պատմում եր իր մանկության մասին։
  2. Ըստ բանաստեղծության պատմի՛ր մոր մասին: Նրա մայրիկը շատ բարի էր և ծեր, նա շատ էր սիրում գործել և հեքիաթ կարդալ։
  3. Գտի՛ր բնությունը պատկերող տողերը:
    1. Արևը հանգչում է հեռվում,
  4. Գետից բարձրանում է մշուշ։
  5. Բացատրի՛ր պարզկա լեզու, մաշված ձեռքեր մակդիրները:
  6. Պարզ լեզու- իր տղայի հետ շատ պարզ էր խոսում։
  7. Մաշված ձեռքեր- նրա մայրիկը շատ էր աշխատել և գործել ու նրա ձեռքերը բարակացել և մաշվել էին(փոխաբերական իմաստով )։
  8. Բացատրի՛ր հստևյալ փոխաբերությունները`

Ա)Արևը  հանգչում է հեռվում: Մութը ընկնում է։

Բ)Իլիկդ խոսում է անուշ: Ձայնը։

Գ) Դրախտ է նորից իմ հոգում: Հիշում է մանությունը և ուրախանում։

Բառրարանընթերցման ֆլեշմոբ

Սեփական և ընկերների խոսքում գործածվող օտար, ժարգոնային, առօրյա-խոսակցական բառերի բառարան։ Ուշադրություն դարձրո՛ւ քո, ընկերներիդ, հարազատներիդ բանավոր խոսքին, դո՛ւրս գրիր ոչ գրական բառերը (օտար, ժարգոնային, առօրյա-խոսակցական), գրի՛ր դրանց գրական(ճիշտ) տարբերակները և կազմի՛ր էլեկտրոնային բառարան(կարող ես օգտվել «Օտար բառերի բառարան«-ից, այլ բառարաներից )։

Խրուստալ-Բյուրեղապակի

խրոնոսկոպ-ժամանակադիտակ

կաբել-ստորոերկրյա և ստորոջրյա կապ։

զանավիսկա-վարագույր

գեշ-տգեղ

սիրուն-գեղեցիկ

վոնց ես-ինչպես ես

գազել-բեռնատար

կոնպ-համակարգիչ

տելեվիզոր-հեռուստացույց

տեխնիկա-վարպետություն

գարձիրոփ-պահարան

կուռտկա- բաջկոն

սունկա-պայուսակ

ավտո-մեքենա

պապիռոզ-ծխախոտ

Թույն – աննախադեպ

Մերսի – շնորհակալություն

Օքեյ – լավ

Կանկռետնի – կոնկրետ, հակիրճ

Ազիզ – սիրելիս

Վալնավատ – անհանգստություն

Ուբեդիտ – համոզել

Գլխին քաշել – մեկ շնչով խմել

Ջոգել – հասկանալ

Կուռսի լինել – տեղյակ լինել

Սասիսկի — սասինսկի, սասընսկի

Պադակոննիկ – պադագոլնիկ

Տրոլեյբուս – տռելեբուս

Տրամվայ – տռամվա

կոնյակ – կանյակ

Սալֆետկա – անձեռոցիկ

Նամյոկ – ակնարկ

Պեսոկ – շաքարավազ

Քսիվ – գրություն

Մենթ – ոստիկան

Խոխմա – ծիծաղելի

կեպկա – գլխարկ

Կայֆ, դզեց — Ինչ որ մի բան, երբ որ շատ ես ուզում և դա լինում է։

Թույն – աննախադեպ

Պսիխ- հոգեկան

Մուկ տշել, դիվան քշել – պարապության մատնվել

Սաղ – ամբողջ

Վալնավատ – անհանգստություն

Գլխին քաշել – մեկ շնչով խմել

պոպոք – ընկույզ

Պադագոլնիկ – պատուհանագոգ

  • Բիձեն-պապիկը
  • տվավ-տվեց
  • Համմե՜-ինչ
  • էս-այս
  •  Ընդուր-դրա
  • Մին էլ-կել էլ
  • գելի-գայլի
  • էսպես-այսպես
  • էնպես-այնպես
  • էդ-այդ
  • ետը-հետո
  • ուշունց-հուշում
  • ախպեր-եղբայր
  • քաղաքը-քաղաք
  • գարունքը-գարունը
  • բաց էլավ-բացվեց

մամա-մայրիկ

պապա-հայրիկ

տրանսպրտ-գազել

զիբիլ – աղբ

պամիդոր – լոլիկ

Իմ գիտելիքները Հ․ Թումանյանի մասին

Հ․ Թումանյանը ծնվել է 1869- ը թ․ ։ Լոռի մարզի Դսեղ գյուղում։ Իր հայրիկը եղել է քահանա։ Նա գնացել է դպրոց տիրացու Սահակի մոտ։ Տիրացու սահակը շատ խիստ մարդ էր։ Տաս տարելանում նա տեղափոխվել է Ջալալօղլի որտեղ կար մեծ և օրինակելի ուսումնարան։ Որտեղից էլ տեղափոխվել է Թիֆլիս քաղաք , այնտեղ գրել է իր առաջի բանաստեղծյությունը։

Հոգո՛ւս հատոր,
Սըրտի՛ս կըտոր
Դասիս համար
Դու մի՛ հոգար.
Թե կա՛ն դասեր,
Կա՛ նաև սեր,
Եվ ի՜նչ զարմանք,
Ի՛մ աղավնյակ,
Որ կենդանի
Մի պատանի
Սերը սըրտում՝
Դաս է սերտում։

Իսկ իր եկրորդ բանաստեղծությունը եղել է շունն ու կատուն։