128. Միջօրեի շոգից ու տոթից կարծես ամեն ինչ հալվել ու անէացել էր։ Թվում էր, թե բացի օձերից ոչ մի կենդանի արարած չկա աշխարհում։ Լավ էր, որ նախօրոք պատրաստվել էինք։ Կեսօրվա տոթին մնում էինք մեր զով սենյակում, երեկոն անցկացնում էինք բացօթյա տաղավարում։

129․ մանրէ, մանրէաբան, հնէաբան, վայրէջք, լայնէկրան, անէանալ, չէր

Ասում են, որ մարդկանց ձեռքերի վրա շատ մանրէներ կան։

Մանրէաբանները կարողանումեն նրանց տեսնել։

Հնէաբանները շատ պեղումների ընթացքում գտել են մարդու մարմին։

Մենք ինքնաթիռով փափուկ վայրէջք կատարեցինք։

Քամելյոնները շատ լավ

130․ Նախօրոք, տնօրեն, անօգնական, կեսօր, ամենօրյա, միջօրեական, ապօրինի։

Ես նախօրոք պատրաստել էի իմ իրերը ճամփորդության համար։

Մեր տնօրենը շատ հուսահատ դուրս եկավ։

Փողոցում մի անկյունում նստած էր խղճուկ և անօգնական շնիկը։

Կեսօրին մայրիկիս հետ գնացինք զբոսնելու։

Տատիկս ամենօրյա աշխատանք է կատարում։

Զրոյական միջօրեականը անցնում է Լոնդոնի Գրինվինչի աստղադիտարանի վրայով:

Գողը գողացել էր ապօրինի կոշիկները։

131. Ուրբաթ, երբեմն, դարբին, մարգարիտ, պարգև, հագնել, կենդանի, խնդիր

Կար-չկար մի աղքատ դարբին անունը Վարազդատ։ Ուրբաթ երեկոյան դարբինը և իր կինը հաց կերան և պառկեցին քնելու։ Դարբինը երբեմն խոսում էր կենդանիներ պահելու մասին։ Մի անգամ դարբինը որոշեց մտնել ծովը և լողալ։ Նա չգիտեր, որ այնտեղ կար շատ փայլուն մարգարիտներ։ Նա հագավ լողաթաթերը և սուզվեց ջրի հատակը։ Նրա մոտ խնդիր առաջացավ, բայց անտեսելով խնդիրը հասավ մարգարիտներին և տարավ այն թանգարան նրան պարգևատրեցին և նա դարձավ հարուստ Վարազդատ։

132. Նուրբ, սրբել, դարբին, խաբել, թպրտալ, երփներանգ, երբեք, համբուրել, փրփրել, հինգշաբթի, ճամփորդ, դարպաս, ճանապարհ, աղբանոց, իբրև, եղբայր։

133. Թարգմանել, հաքուստ, կարգ, պարգևատրել, երգիչ, օգուտ, անեծք, սայթաքել, զորք, վարկաբեկել, գրկել, ձագուկ։

Առաջադրանքներ

1. Թվերը  պարզ արտադրիչների վերլուծելով՝ գտիր ամենամեծ ընդհանուր բաժանարարը․
   ա․ (72; 96)=2x3x4x6x8x12x24=333776
2. 72 – 1, 2, 3, 4, 6, 8, 9, 12, 18, 24, 36
3. 96 – 1, 2, 3, 4, 6, 8, 12, 16, 24, 32, 48
   բ․  (90; 126)=2x3x6x9x18=5832
4. 90 – 1, 2, 3, 5, 6, 9, 10, 15, 18, 30, 45
5. 126 – 1, 2, 3, 6, 7, 9, 14, 18, 21, 42, 63
   գ․  (108; 198)=2x3x6=36
6. 108 – 1, 2, 3, 4, 6, 9, 12, 18, 27, 36, 54
7. 198 – 1, 2, 3, 6, 33, 66, 99
   դ․  (125; 200)=5×25=125
8. 125 – 1, 5, 25
9. 200 – 1, 2, 4, 5, 8, 25, 40, 50, 100
   ե․  (175; 324)=1
10. 175 – 1, 5, 7, 25, 35
11. 324 – 1, 2, 3, 4, 6, 9, 36, 54, 81, 108, 162
    զ․  (40; 56; 72)=2x4x8=64
12. 40 – 1, 2, 4, 5, 8, 10, 20
13. 56 – 1, 2, 4, 7, 8, 28
14. 72 – 1, 2, 4, 6, 8, 9, 12, 18, 36
    է.  (120; 140; 189)=1
15. 120 – 1, 2, 3, 4, 5, 6, 8, 15, 10, 12, 24, 20, 30, 40, 60
16. 140 – 1, 2, 4, 5, 7, 20, 28, 25, 70
17. 189 – 1, 3, 7, 9, 21, 27, 49, 63
18. Թվերը  պարզ արտադրիչների վերլուծելով՝ գտիր ամենամեծ ընդհանուր բաժանարարը․
    ա․ (88; 104)=2x4x8=64
19. 88 – 1, 2, 4, 8, 11, 22, 44
20. 104 – 1, 2, 4, 8, 13, 26, 52
    բ․  (85; 102)=1
21. 85 – 1, 5, 17
22. 102 – 1, 2, 3, 6, 17, 34, 51
    գ․  (31; 40)=1
23. 31 – 1, 31
24. 40 – 1, 2, 4, 5, 8, 10, 20
    դ․  (140; 224)=2x4x7x14x28=14112
25. 140 – 1, 2, 4, 5, 7, 10, 14, 20, 28, 35, 70
26. 224 – 1, 2, 4, 7, 8, 14, 16, 28, 32, 56, 112
    ե․  (45; 48; 81)=3
27. 45 – 1, 3, 5, 9, 15
28. 48 – 1, 2, 3, 4, 6, 8, 12, 16, 24
29. 81 – 1, 3, 9, 27
    զ․  (57; 76; 83)=1
30. 57 – 1, 3, 19
31. 76 – 1, 2, 4, 19, 38
32. 83 – 1
    է․  (260; 325; 455)=5x13x65=4225
33. 260 – 1, 2, 4, 5, 10, 13, 20, 26, 52, 65, 130
34. 325 – 1, 5, 13, 25, 65
35. 455 – 1, 5, 7, 13, 35, 65, 91
36. Թվերը պարզ արտադրիչների վերլուծելով՝ գտիր ամենափոքր ընդհանուր բազմապատիկը․
    • ա․ [21; 28]=7
37. 21 – 3, 7
38. 28 – 2, 4, 7, 14
    • բ․  [84; 108]=2
    • 84 – 2, 3, 4, 6, 14, 21, 42
    • 108 – 2, 3, 4, 6, 9, 12, 18, 27, 36, 54
    • գ.  [160; 260]=2
    • 160 – 2, 4, 8, 10, 16, 20, 80
    • 260 – 2, 4, 5, 52, 65, 130
    • դ․  [14; 35; 42]=7
39. 14 – 2, 7
40. 35 – 5, 7
41. 42 – 2, 6, 7, 21
42. ե․  [15; 40; 45]=5

15 – 3, 5

40 – 2, 4, 5, 8, 10, 20

45 – 3, 5, 9, 15

1. Թվերը  պարզ արտադրիչների վերլուծելով՝ գտիր ամենափոքր ընդհանուր բազմապատիկը․
   • ա․  [23; 31]=1

23 – 1, 23

31 – 1, 31

1. բ․ [32; 35]=1

32 – 1, 2, 4, 8, 16

35 – 1, 5, 7

1. գ.   [54; 126]=2

54 – 2, 3, 6, 9, 18, 27

 126 – 2, 3, 6, 7, 9, 14, 18, 21, 42, 63

1. դ․   [48; 36; 54]=2

48 – 2, 3, 4, 6, 8, 12, 16, 24

36 –  2, 3, 4, 6, 9, 12, 18

54 – 2, 3, 6, 9, 18, 27

1. ե․   [51; 68; 85]=17

51 – 3, 17

68 –  2, 4, 17, 34

85 – 5, 17

118. Կարդա տրված բառերը և պարզիր, թե ինչպես է կարդացվում ընդգծված սկզբնատառ ե-ն։

Յ+է

Երևան, երազ, եկեղեցի, ելակ, երգ, երկինք, երդում, եզակի, երակ

119. Տրված նախադասություններում գտիր այն բառերը, որոնց սկզբնատառ ե-ն կարդացվում է է։

Ձեր հարևանի որդին եմ։

Այդ թիմի մարզիկների՞ց ես։

Մենք լավ ընկերներ ենք։

Արդեն մեծ տղաներ եք։

Իմ բարեկամներն են։

120. Կարդա տրված բառերը և պարզիր, թե ինչպես են կարդացվում ընդգծված ե տառերը։

Է

Լեռնային, գերազանց, դերասան, բերանբաց, մեղավոր, տարեկան, ջրաներկ, Նարե, ծովեզր, տասներեք, քառասուներկու, մեներգ, համերգ, ապերջանիկ, աներևակեյելի, աներևույթ։

121. Կարդա տրված բառերը և պարզիր, թե ինչ տառով է արտահայտվում բառասկզբի օ հնչյունը։

Օ

Օգտակար, օթյակ, օթևան, օրական, օղակաձև, օտար, օրենք, օրինակ, ով, ովքեր։

122. Կարդա տրված բառերը և պարզիր, թե որ դեպքում ինչպես է կարդացվում ընդգծված ո տառը։

Ա․ ոտք, որոշում, որկրամոլ, որոտալ, որակ, ոգևորել, ոգևորություն։ – վ+օ

Բ․ կարոտ, հեռավոր, կաճկոն, արոտ, հորդ, հովազ, ուղևոր, բարձրորակ, արագոտն, հայորդի, պարզորոշ, բազմոտանի, առողջ։ – օ

123. Կարդա տրված բառերը և պարզիր, թե ինչով է տարբերվում ընդգծված ե տառի արտասանությունը Ա և Բ խմբի բառերում։

Ա․ ամենաերևելի, ամենաերգեցիկ, ամենաերջանիկ, ինքնաեռ, ամենաերկար։ – յ+է

Բ․ հորեղբայր, աներես, անեփ, խուռներամ, ապերախտ, անեղծ, շքերթ։ – է

124. Կարդա տրված բառերը և պարզիր, թե ինչով է տարբերվում ընդգծված ո տառի արտասանությունը Ա և Բ խմբի բառերում։

Ա․ ամենաորոշակի, ամենաորակյալ, արջաորս, նրբաոճ, եռաոստ։ – վ+օ

Բ․ անողնաշար, քեռորդի, Արագածոտն, փղոսկր, անորոշ, երկոտանի, չորքոտանի։ – օ

125. Կարդա տրված բառերը և պարզիր, թե ինչով է տարբերվում ընդգծված և տառի արտասանությունը Ա և Բ խմբի բառերում։ Փորձիր բացատել այդ տարբերության պատճառը։

Ա․ արևոտ, անձրևային, թև, տերևաթափ, հևասպառ, բարևել, մինչև։ – ե+վ

Բ․ նաև, և, թև։ – և

126. Ինչ սկզբունքով են ընտրված յուրաքանչյուր շարքի բառերը, և ո՞ր բառը դրան չի համապատասխանում։

Ա․ վայրէջք, երբևէ, մանրէ, մանրէաբան, լայնէկրան, բազմերանգ։

Բ․ գետեզր, վերելք, ամենաերջանիկ, ուղերթ, քսաներեք, ապերջանիկ, տասներկու։

Դասարանական առաջադրանքներ

1․Թիվը պարզ արտադրիչների վերլուծելով գտեք նրա բաժանարարները

36|2, 3,4, 6, 9, 12, 18:

45|3, 5, 9, 15,

64| 2, 4, 8,  32

78| 2, 3, 6, 13, 26, 39

2․ Թվերը պարզ արտադրիչների վերլուծելով՝ գտեք նրանց ամենափոքր ընդհանուր բազմապատիկը։

8 և 14 – 56

68 և 12 – 204

16 և 36 – 144

125 և 35 – 875

3․ Գտեք թվերի ամենամեծ ընդհանուր բաժանարարը։

39 և 65 – 13

36 և 48 – 12

42 և 105 –

111 և 185 –

4․ Գտեք թվերի ամենափոքր ընդհանուր բազմապատիկը։

25 և 85

49 և 28

22 և 33

105 և 35

5․Ամենաշատը քանի՞ միատեսակ նվեր կարելի է պատրաստել 96 կոնֆետից և 36 խնձորից։

Տնային առաջադրանքներ

1․Թիվը պարզ արտադրիչների վերլուծելով գտեք նրա բաժանարարները

102

124

327

400

2․ Թվերը պարզ արտադրիչների վերլուծելով՝ գտեք նրանց ամենափոքր ընդհանուր բազմապատիկը։

18 և 26

108 և 42

25 և 40

58 և 86

44 և 64

3․ Գտեք թվերի ամենամեծ ընդհանուր բաժանարարը։

96 և 224

125 և 500

124 և 186

333 և 777

306 և 714

4․ Գտեք թվերի ամենափոքր ընդհանուր բազմապատիկը։

42 և 64

14 և 27

72 և 80

49 և 77

128 և 24

Ստորերկրյա ջրեր: Երկրի ընդերքում գտնվող ջրերը կոչվում են ստո­րերկրյա ջրեր: Ստորերկրյա ջրերը գոյացել են Երկրի մակերևույթից անձրևաջրերի և հալոցքային ջրերի ներծծման և կուտակման հետևանքով:Երկրակեղևը կազմող ապարները, ըստ ջուրն իրենց միջով անցկացնե­լու հատկության, բաժանվում են երկու խմբի՝ ջրաթափանց և ջրամերժ:
Ջրաթափանց են այն ապարները, որոնց միջով ջուրը հեշտությամբ անցնում է, օրինակ՝ տուֆը, ավազը և այլն:
Ջրամերժ են այն ապարները, որոնց միջով ջուրը չի ներծծվում: Այդ ա­պարներից են մարմարը, կավը և այլն:
Ստորերկրյա ջրերը երկրակեղևում ըստ իրենց տեղադիրքի լինում են գրունտային և միջշերտային:
Գրունտային ջրերը առաջին ջրամերժ շերտի վրա տեղադրված ջրերն են, իսկ միջշերտային ջրերը՝ երկու ջրամերժ շերտերի միջև կուտակված ջրերը:

Աղբյուրներ: Աղբյուրներն առավել շատ տարածված են հրաբխային շրջաններում: Բարձր լեռներում ներծծված տեղումները և հալոցքային ջրե­րը, անցնելով լավային ճեղքերով և հանդիպելով թույլ թեքություն ունեցող ջրամերժ ապարաշերտի, դուրս են գալիս Երկրի մակերևույթ՝ որպես քաղց­րահամ, սառնորակ և մաքուր աղբյուրներ:

Ստորերկրյա ջրերը, երկրակեղևում անցնելով տարբեր ապարաշերտերի միջով, իրենց մեջ լուծում են զանազան հանքային նյութեր, աղեր, գազեր և դուրս են գալիս Երկրի մակերևույթ որպես հանքային աղբյուր­ներ:

Հանքային աղբյուրների ջրերն ունեն բուժիչ հատկություն: Մեր երկրում հայտնի են Ջերմուկի, Արզնու, Բջնիի հանքային աղբյուրները: Աղբյուրները կարող են լինել տաք և  սառը: Հանքային տաք ջրերը կոչվում են ջերմուկներ:

Երկրի ընդերքից պարբերաբար տաք ջուր և գոլորշի շատրվանող աղբ­յուրները կոչվում են գեյզերներ: Գեյզերներ շատ կան Կամչատկա թերակղզում:

Արտեզյան ջրեր: Ինչպես վերևում նշվեց՝ միջշերտային ջրերը երկու ջրամերժ շերտերի միջև կուտակված ջրերն են: Սակայն, եթե տեղանքի ռե­լիեֆը լեռնային է, ապա գոգավորություններում կուտակված միջշերտային ջրերը գտնվում են որոշակի ճնշման տակ: Բավական է վերին ջրամերժ շերտը ծակել, և ջուրը սեփական ճնշման տակ դուրս կշատրվանի Երկրի մակերևույթ: Այդ ջրերն անվանում են արտեզյան: Արտեզյան անվանումն առաջացել է Ֆրանսիայի Արտուա (լատիներեն՝ Artesium) պատմական մարզից, որտեղ առաջին անգամ այդպիսի ջրհոր է փորվել: Արտեզյան ջրերով հարուստ է նաև Արարատյան գոգավորությունը:

Ստորերկրյա ջրերի օգտագործումը և պահպանումը: Ստորերկրյա ջրերը քիչ են աղտոտված: Այս ջրերը շատ ավելի մաքուր են, քան գետերի և լճերի ջրերը: Ուստի այս ջրերը կարելի է առանց լրացուցիչ մաքրման օգ­տագործել խմելու և կենցաղային այլ նպատակների համար:

Ստորերկրյա տաք ջրերը, գեյզերներն օգտագործում են նաև բնակա­րանների և ջերմոցների ջեռուցման նպատակներով:

Կարևոր նշանակություն ունեն նաև հանքային աղբյուրների ջրերը, ո­րոնք օգտագործում են խմելու և բուժման նպատակներով:

Սակայն այսօր վտանգված է ստորերկրյա ջրերի անաղարտությունը: Արդյունաբերական ձեռնարկությունների ու բնակավայրերի կենցաղային կեղտաջրերը, ինչպես նաև՝ գյուղատնտեսության մեջ օգտագործվող պարարտանյութերն ու թունաքիմիկատները ջրերի հետ ներծծվում են երկրա­կեղևի մեջ և, հասնելով ստորերկրյա ջրերին՝ աղտոտում դրանք:

Ստորերկրյա ջրերի անաղարտության պահպանության հարցը ներ­կայումս լուրջ հիմնահարց է դարձել ողջ մարդկության համար:շ

1. Ի՞նչ են ստորերկրյա ջրերը: Ինչպե՞ս են դրանք առաջանում։

Երկրի ընդերքում գտնվող ջրերը կոչվում են ստո­րերկրյա ջրեր: Ստորերկրյա ջրերը գոյացել են Երկրի մակերևույթից անձրևաջրերի և հալոցքային ջրերի ներծծման և կուտակման հետևանքով:

2․ Որո՞նք են ջրաթափանց և ջրամերժ ապարները: Բերեք օրինակներ։

Ջրաթափանց են այն ապարները, որոնց միջով ջուրը հեշտությամբ անցնում է, օրինակ՝ տուֆը, ավազը և այլն:
Ջրամերժ են այն ապարները, որոնց միջով ջուրը չի ներծծվում: Այդ ա­պարներից են մարմարը, կավը և այլն:

3․ Ստորերկրյա ջրերը երկրակեղևում ըստ իրենց տեղադիրքի ի՞նչ տեսակների են լինում:

Ստորերկրյա ջրերը երկրակեղևում ըստ իրենց տեղադիրքի լինում են գրունտային և միջշերտային:
Գրունտային ջրերը առաջին ջրամերժ շերտի վրա տեղադրված ջրերն են, իսկ միջշերտային ջրերը՝ երկու ջրամերժ շերտերի միջև կուտակված ջրերը:

4․ Ի՞նչ են աղբյուրը, գեյզերը, հանքային ջուրը:

Աղբյուրներն առավել շատ տարածված են հրաբխային շրջաններում: Բարձր լեռներում ներծծված տեղումները և հալոցքային ջրե­րը, անցնելով լավային ճեղքերով և հանդիպելով թույլ թեքություն ունեցող ջրամերժ ապարաշերտի, դուրս են գալիս Երկրի մակերևույթ՝ որպես քաղց­րահամ, սառնորակ և մաքուր աղբյուրներ: Հանքային աղբյուրների ջրերն ունեն բուժիչ հատկություն: Մեր երկրում հայտնի են Ջերմուկի, Արզնու, Բջնիի հանքային աղբյուրները: Աղբյուրները կարող են լինել տաք և  սառը: Հանքային տաք ջրերը կոչվում են ջերմուկներ: Երկրի ընդերքից պարբերաբար տաք ջուր և գոլորշի շատրվանող աղբ­յուրները կոչվում են գեյզերներ: Գեյզերներ շատ կան Կամչատկա թերակղզում:

5․ Ո՞ր ջրերն են կոչվում արտեզյան:

Ինչպես վերևում նշվեց՝ միջշերտային ջրերը երկու ջրամերժ շերտերի միջև կուտակված ջրերն են: Սակայն, եթե տեղանքի ռե­լիեֆը լեռնային է, ապա գոգավորություններում կուտակված միջշերտային ջրերը գտնվում են որոշակի ճնշման տակ: Բավական է վերին ջրամերժ շերտը ծակել, և ջուրը սեփական ճնշման տակ դուրս կշատրվանի Երկրի մակերևույթ: Այդ ջրերն անվանում են արտեզյան: Արտեզյան անվանումն առաջացել է Ֆրանսիայի Արտուա (լատիներեն՝ Artesium) պատմական մարզից, որտեղ առաջին անգամ այդպիսի ջրհոր է փորվել: Արտեզյան ջրերով հարուստ է նաև Արարատյան գոգավորությունը:

6․Ի՞նչ նպատակներով են օգտագործվում ստորերկրյա ջրերը:

Ուստի այս ջրերը կարելի է առանց լրացուցիչ մաքրման օգ­տագործել խմելու և կենցաղային այլ նպատակների համար:

Ստորերկրյա տաք ջրերը, գեյզերներն օգտագործում են նաև բնակա­րանների և ջերմոցների ջեռուցման նպատակներով:

Կարևոր նշանակություն ունեն նաև հանքային աղբյուրների ջրերը, ո­րոնք օգտագործում են խմելու և բուժման նպատակներով:

• Հ. Թումանյանի «Հսկան» բալլադը նորից կարդա՛:
• Քո պատկերացմամբ նկարի՛ր բալլադը:
• Բալլադը արձակի վերածի՛ր (պատմելով գրի՛ր բլոգումդ):
• Բլոգումդ բնութագրի՛ր հսկային  և իշխանին: Հսկան ուճեղ էր լսող հնազանդ։ Ինքնասրիհար ,չկամեցող։
• Ստեղծագործության միջից դո՛ւրս գրիր հիմնական իմաստն արտահայտող տողերը և տեղադրի՛ր բլոգումդ:

Բա՛ց թող, որդիս,
Բա՛ց թող՝ գընան,

Ապրեն ազատ
Ուր կամենան:

 Ու, հընազանդ մոր խըրատին,
Իսկույն հանեց հըսկա որդին
Իր գըրպանից ձին-ձիավոր,

Իրար խառնած զորքը բոլոր,
Թողեց գընան՝
Ուր կամենան:

• Բալլադը տեսագրի՛ր կամ ձայնագրի՛ր։

https://www.youtube.com/shorts/pOK_tjF-knQ

1․ Գտե՛ք թվի բոլոր պարզ բաժանարարները․ 

36, 369 

36 – 2, 3

369 – 3

2․ Հետևյալ թվերը վերլուծեք պարզ արտադրիչների․ 

48, 75, 258, 1000, 303, 800

48 | 2

24 | 2

12 | 2

6 | 2

3 | 3

1

75 | 5

15 | 5

3 | 3

1

258 | 2

129 | 3

43 | 1

43 | 43

1

1000 | 2

500 | 2

250 | 2

125 | 5

25 | 5

5 | 5

1

303 | 3

101 | 101

1

800 | 2

400 | 2

200 | 100

100 | 2

50 | 2

25 | 5

5 | 5

1

3․ Թիվը վերլուծվում է երկու պարզ արտադրիչների, որոնցից մեկը միանշ թիվ է, իսկ մյուսը՝ երկնիշ։ Արտադրիչների տարբերությունը 4 է։ Գտե՛ք այդ թիվը։ 

7 և 11

7×11=77

4․ Գտեք տրված թվերի ընդհանուր պարզ արտադրիչները․ 

8 և 12

10 և 25

5․ Մի քառակուսու պարագիծը 14 սմ է, իսկ մյուսինը՝ 50 սմ։ Քանի՞ սանտիմետրով է քառակուսիներից մեկի կողմը մյուսի կողմից մեծ։ 

50-14=36

36:4=9-ով

Տնային առաջադրանքներ

1․ Գտե՛ք թվի բոլոր պարզ բաժանարարները․ 

81, 120

81 – 3

120 – 2, 3, 5

2․ Հետևյալ թվերը վերլուծեք պարզ արտադրիչների․ 

92, 108, 625, 1024, 704, 888

92=2×46

92=2x2x23

108=2×54

108=2x2x27

625=5×125

625=5x5x5x5

1024=2×512

1024=2x2x256

1024=2x2x2x128

1024=2x2x2x2x64

1024=2x2x2x2x2x32

1024=2x2x2x2x2x2x16

1024=2x2x2x2x2x2x2x8

1024=2x2x2x2x2x2x2x2x4

1024=2x2x2x2x2x2x2x2x2

704=2×352

704=2x2x176

704=2x2x2x88

704=2x2x2x2x44

704=2x2x2x2x2x22

704=2x2x2x2x2x2x2x11

888=2×444

888=2x2x222

888=2x2x2x111

3․ Մի թվի պարզ բաժանարարներն են 2-ը, 5-ը և 7-ը։ Գտե՛ք այդ թիվը եթե հայտնի է, որ այն 125-ից մեծ չէ։ 

7x5x2=70

4․ Գտեք տրված թվերի ընդհանուր պարզ արտադրիչները․ 

18 և 24

18=2×9

24=2×12

24=2x2x6

24=2x2x2x3

48 և 60 

48=2×24

48=2x2x12

48=2x2x2x6

48=2x2x2x2x3

60=2×30

60=2x2x15

60=2x2x3x5

5․ Խորանարդի բոլոր կողերի երկարությունների գումարը 132 սմ է։ Գտե՛ք նրա ծավալը։

132:12= 11

11x11x11=1331

Պատ․՝ 1331սմ³

Դասարանական առաջադրանքներ

1․ Գտե՛ք թվի բոլոր պարզ բաժանարարները․ 

36, 369 

36 – 2, 3

369 – 3

2․ Հետևյալ թվերը վերլուծեք պարզ արտադրիչների․ 

48, 75, 258, 1000, 303, 800

48 | 2

24 | 2

12 | 2

6 | 2

3 | 3

1

75 | 5

15 | 5

3 | 3

1

258 | 2

129 | 3

43 | 1

43 | 43

1

1000 | 2

500 | 2

250 | 2

125 | 5

25 | 5

5 | 5

1

303 | 3

101 | 101

1

800 | 2

400 | 2

200 | 100

100 | 2

50 | 2

25 | 5

5 | 5

1

3․ Թիվը վերլուծվում է երկու պարզ արտադրիչների, որոնցից մեկը միանշ թիվ է, իսկ մյուսը՝ երկնիշ։ Արտադրիչների տարբերությունը 4 է։ Գտե՛ք այդ թիվը։ 

7 և 11

7×11=77

4․ Գտեք տրված թվերի ընդհանուր պարզ արտադրիչները․ 

8 և 12

10 և 25

5․ Մի քառակուսու պարագիծը 14 սմ է, իսկ մյուսինը՝ 50 սմ։ Քանի՞ սանտիմետրով է քառակուսիներից մեկի կողմը մյուսի կողմից մեծ։ 

50-14=36

36:4=9-ով

Տնային առաջադրանքներ

1․ Գտե՛ք թվի բոլոր պարզ բաժանարարները․ 

81, 120

81 – 3

120 – 2, 3, 5

2․ Հետևյալ թվերը վերլուծեք պարզ արտադրիչների․ 

92, 108, 625, 1024, 704, 888

92=2×46

92=2x2x23

108=2×54

108=2x2x27

625=5×125

625=5x5x5x5

1024=2×512

1024=2x2x256

1024=2x2x2x128

1024=2x2x2x2x64

1024=2x2x2x2x2x32

1024=2x2x2x2x2x2x16

1024=2x2x2x2x2x2x2x8

1024=2x2x2x2x2x2x2x2x4

1024=2x2x2x2x2x2x2x2x2

704=2×352

704=2x2x176

704=2x2x2x88

704=2x2x2x2x44

704=2x2x2x2x2x22

704=2x2x2x2x2x2x2x11

888=2×444

888=2x2x222

888=2x2x2x111

3․ Մի թվի պարզ բաժանարարներն են 2-ը, 5-ը և 7-ը։ Գտե՛ք այդ թիվը եթե հայտնի է, որ այն 125-ից մեծ չէ։ 

7x5x2=70

4․ Գտեք տրված թվերի ընդհանուր պարզ արտադրիչները․ 

18 և 24

18=2×9

24=2×12

24=2x2x6

24=2x2x2x3

48 և 60 

48=2×24

48=2x2x12

48=2x2x2x6

48=2x2x2x2x3

60=2×30

60=2x2x15

60=2x2x3x5

5․ Խորանարդի բոլոր կողերի երկարությունների գումարը 132 սմ է։ Գտե՛ք նրա ծավալը։

132:12= 11

11x11x11=1331

Պատ․՝ 1331սմ³

Կարդա՛ Հ. Թումանյանի «Հսկան» բալլադը: Բալլադից դուրս գրի՛ր անծանոթ բառերը, բացատրի՛ր, սովորի՛ր, տեղադրի՛ր բլոգումդ՝ վերնագրելով այսպես. «Հսկան» բալլադի բառարան

Էլ․ հասցե *

Անուն, ազգանուն

Միլենա Կարապետյան

Դպրոց

Դասարան

Առաջադրանք. Երկրակեղևի վրա հանդիպող հանքանյութեր, որոնց մենք սխալմամբ անվանում ենք քարեր։

1. Բնության ո՞ր երևույթների շնորհիվ են դրանք հայտնվում երկրակեղևի վրա։

2. Ո՞ր ապարներն են օգտագործվում որպես շինանյութ:

3. Ինչո՞ւ են ապարները կոչվում հանածոներ:

4. Ո՞ր ապարներից կարելի է գունանյութ ստանալ և ո՞ր գույներ։

Ձեր պատասխանը

5. Ներբեռնի’ր rock identifier ծրագիրը և ճանաչի’ր քեզ շրջապատող ապարները, ընթացքը տեսանկարի’ր և հղումն ուղարկի’ր։ Կարող ես նաև քո ապարների հավաքածուի մասին տեսանյութ ուղարկել, եթե ունես։:

Ձեր պատասխանը

Հետաքրքիր փաստ (Տիեզերական ապարներ). – Իրականում կան որոշ ապարներ, որոնք գալիս են տիեզերքից, կոչվում են երկնաքարեր: Դրանք կարող են ունենալ տարբեր տարրեր կամ հանքանյութի կազմ, քան տիպիկ երկրային ապարն է: Սովորաբար դրանք բաղկացած են հիմնականում երկաթից::

Առաջադրանքը կազմեց Շուշան Ալեքսանյանը:

Առաջարկություններ