Կրնա՞ս ընտրել շարքին չյարմարող բառը

Գորտ

Սոխ

Սարդ

Ծիրան

Եղանակ

Ոտք

Կանաչ

Վարդ

Առոյգ

Լողալ

Չար

Հյուսիսափայլ TV #13

Բույսերը բազմազան են: Նրանք իրարից տարբերվում են կառուցվածքով, բազմացման եղանակներով, բնակեցման վայրերով, չափերով, կյանքի տևողությամբ և այլն: Երկրի վրա աճող բոլոր բույսերը կազմում են բուսական աշխարհը՝ ֆլորան: Բույսերը, արմատներով ամրանալով հողին, չեն փոխում իրենց տեղը: Բացառություն են որոշ ազատ շարժվող ջրիմուռներ: Ջրիմուռները շատ պարզ կառուցվածք ունեն, նրանք կազմում են ցածրակարգ բույսերի խումբը և հիմնականում ապրում  են ջրում: Արմատ, ցողուն, տերև  ունեցող բույսերն անվանում են բարձրակարգ  բույսեր: Դրանք են մամուռները, մերկասերմերը և ծաղկավոր բույսերը: Ամենապարզ կառուցվածք ունեցող բարձրակարգ բույսերը մամուռներն են: Այժմ կենսոլորտում դրանք ամենալայն տարածումն ունեն:
Բույսերի սննդի հիմնական և ելակետային աղբյուր են: Նրանք սնունդ են ոչ միայն մարդկանց, այլև կենդանիների, սնկերի, բակտերիաների համար: Բույսերը մասնակցում են հողի և օգտակար հանածոների, այդ թվում՝ քարածխի, տորֆի, նավթի, բնական գազի առաջացմանը:
Բույսերից շատերը մթնոլորտ են արտազատում հատուկ մանրէասպան նյութեր՝ֆիտոնցիդներ, որոնք ոչնչացնում են հիվանդաբեր բակտերիաները: Հատկապես շատ ֆիտոնցիդներ կան սոճու անտառներում: Այդ պատճառով սոճու անտառներում կառուցում են առողջարաններ: Մեծ քանակությամբ ֆիտոնցիդներ են պարունակում նաև սոխը և սխտորը: Վարակներից խուսափելու համար պետք է սննդի մեջ սոխ և սխտոր օգտագործել:
Կանաչ տարածքները օդը մաքրում են փոշուց և խոնավացնում այն: Անտառը զգալիորեն ազդում է տարածքի միկրոկլիմայի վրա, պահպանում է տարածքը քամիներից, մեղմացնում է շոգը, թուլացնում ձմռան խտությունը: Ծառերը պաշտպանում են մշակովի բույսերը քամուց և չորացումից, նպաստում են ձյան կուտակմանը, գետերի հորդացմանը և լճերի մակարդակի բարձրացմանը: Անտառաշերտի օգնությամբ մարդը պայքարում է անապատացման դեմ:
Բույսերը մարդու ուժի և առողջության աղբյուրն են: Կանաչ բույսերը կլանում են առողջության  համար վնասակար արդյունաբերական աղմուկը: Կանաչապատ միջավայրում օրգանիզմի դիմադրողականությունն աճում է: Բույսերի դերը Երկրի վրա բնակվող բոլոր կենդանիների օրգանիզմների համար շատ կարևոր է:

Հարցեր
1.Ինչու՞ առանց բույսերի Երկրի վրա կյանք չի կարող լինել:

Ծառերը պաշտպանում են մշակովի բույսերը քամուց և չորացումից, նպաստում են ձյան կուտակմանը, գետերի հորդացմանը և լճերի մակարդակի բարձրացմանը: 

2.Ի՞նչ նշանակություն ունի անտառը:

Անտառաշերտի օգնությամբ մարդը պայքարում է անապատացման դեմ:

3.Ի՞նչ են ֆիտոնցիդները, ո՞ր բույսերն են դրանք արտադրում:

Բույսերից շատերը մթնոլորտ են արտազատում հատուկ մանրէասպան նյութեր՝ֆիտոնցիդներ, որոնք ոչնչացնում են հիվանդաբեր բակտերիաները: Հատկապես շատ ֆիտոնցիդներ կան սոճու անտառներում: 

4.Ինչու՞ են բույսերը համարվում առողջության աղբյուր:

Բույսերը մարդու ուժի և առողջության աղբյուրն են: Կանաչ բույսերը կլանում են առողջության  համար վնասակար արդյունաբերական աղմուկը: 

Կարող եք դիտել նաև այս տեսանյութը, որը Ձեզ օգտակար կլինի՝ անտառների մասին

1.Առանձին խմբերով ներկայացրո՛ւ գոյականները և ածականները՝ խիզախ, բարի, գարուն, արև, երկար, ծաղիկ, վազել, ժամացույց, ջրել, գնալ, հրաշալի, երեխա, լողալ,վազվզել, մաքուր, նավաստի: 

Գոյական – գարուն, արև, ծաղիկ, ժամացույց, երեխա, նավաստի

Ածական – խիզախ, բարի, երկար, հրաշալի, մաքուր

2. Տրված բառերից կազմի՛ր գոյականներ՝ իշխել, ճեղքել, գործել, շքեղ, ուսուցանել, դեղին, բժշկել, հյուսել: 

Իշխան, ճեղք, շքեղություն, ուսուցում, դեղնություն, բժիշկ, հյուսք

3.Տրված գոյականները հոգնակի դարձրո՛ւ՝ գլուխ, թվական, երկիր, սենյակ, հարևան, ծառ, տեր, ժապավեն, մարդ, կին։ 

Գլուխներ, թվականներ, երկրներ, սենյակներ, հարևաններ, ծառեր, տերեր, ժապավեններ, մարդիկ, կանայք

4. Առանձին խմբերով ներկայացրո՛ւ հատուկ և հասարակ գոյականները՝ ուսուցիչ, Գևորգ, քաղաքացի, ընկեր, կատու, Երևան, Աննա, Սևան, գետ, Հարությունյան:

Հատուկ – Գևորգ, Երևան, Աննա, Սևան, Հարությունյան

Հասարակ – ուսուցիչ, քաղաքացի, ընկեր, կատու, գետ

5.Տրված բառերը բաժանի՛ր բաղադրիչների. յուրաքանչյուր բառի դիմաց գրիր տեսակը ըստ կազմության՝ բարեկամ, գրավոր, ծով, լուսամուտ, անպետք, հողոտ, գնորդ, ամառ:

Բարեկամ – բարդ

Գրավոր – ածանցավոր

Ծով – պարզ

Լուսամուտ – բարդ

Անպետք – ածանցավոր

Հողոտ – ածանցավոր

Գնորդ – ածանցավոր

Ամառ – պարզ

6. Տրված բառերը դարձրո՛ւ նախածանցավոր կամ վերջածանցավոր ՝ կաթ, խորհուրդ, գետ, հեռու, քար, ամպ: 

Կաթնային, խորհրդավոր, գետակ, հեռավորություն, քարոտ, ամպոտ

7. Հարցում արտահայտող բառերի փոխարեն համապատասխան բառեր կամ բառակապակցություններ գրելով՝ նախադասություններ ստացիր։ Ո՞ւմ ո՞վ ինչպիսի՞ն Է։ Ի՞նչը ինչպե՞ս ի՞նչ Էր լինում։ Ինչի՞ ի՞նչը ինչո՞վ ի՞նչ Է եղել։ Ո՞վ ի՞նչ արեց ինչո՞ւ։ 

Նրա աղջիկը խելացի է։

Լույսերը դանդաղ մարում էր։

Շան ձագը գնդակով վազեց տուն։

Մայրիկը վազեց տուն, որովհետև անձրև էր գալիս։

Հիմա մի փոքր պատմեմ ճամփորդության մասին։ 5.1 և 5.2 դասարանի սովորողների հետ գնացինք ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ՁԻԱՐՁԱՆՆԵՐԸ ուսումնասիրելու։ Առաջինը գնացինք Սասունցի Դավիթ ձիարձանի մոտ։

Այնուհետև գնացին դեպի Սասունցի Դավիթ կայարան նստեցինք մետրո և ուղևորվեցինք Զորավար Անդրանիկ ձիարձանի մոտ։

224. Առաջին խմբի բառերը սովորական բառեր են, իսկ երկրորդ և երրորդ խմբի բառերին ավելանալով ավելի և ամենից ածանցները դառնում են համեմատելի բառեր:

225. Ամենավատ – ամենից վատ, վատագույն

Գեղեցկագույն – ամենագեղեցիկ, ամենից փոքր

Բարձրագույն – ամենաբարձր, ամենից բարձր

Ամենաազնիվ – ամենից ազնիվ, ազնվագույն

Ամենից հզոր – ամենահզոր, հզորագույն

Ամենից ահեղ – ամենաահեղ, ահարկու

Համեստագույն – ամենահամեստ, ամենից համեստ

Ամենահին – ամենից հին, հնագույն

Ամենից ցածր – ամենացածր, ցածրագույն

Ամենալուրջ – ամենից լուրջ, լրջագույն

Ամենից ահեղ – ամենաահեղ, ահեղագույն

226. Ամենահին բառարանը հնագիտական պեղումների ժամանակ Սիրիայում է հայտնաբերվել – ամենից հին բառարանը հնագիտական պեղումների ժամանակ Սիրիայում է հայտնաբերվել – հնագույն բառարանը հնագիտական պեղումների ժամանակ Սիրիայում է հայտնաբերվել։

Աշխարհի ամենալայն ծառուղին և ամենաերկար փողոցը Բուենոս Այրեսում են – ամենից լայն ծառուղին և ամենաերկար փողոցը Բուենոս Այրեսում են – լայնարձակ ծառուղին և ամենաերկար փողոցը Բուենոս Այրեսում են։

Մեր մոլորակի վրա հանդիպող ամենից հազվադեպ հիվանդությունը <<կուրու>> կամ ծիծաղի հիվանդություն է կոչվում։ (Մինչև այժմ դա միայն Նոր Գվինեայում է նկատվել։ Հիվանդացածներից ոչ մեկը չի փրկվել։) – Մեր մոլորակի վրա հանդիպող ամենահազվադեպ հիվանդությունը <<կուրու>> կամ ծիծաղի հիվանդություն է կոչվում։

Ամենից թանկ գիրքը 1455թ. Գուտեմբերգի (առաջին տպագրիչն է) տպագրած <<Աստվածաշունչն >>է, որի մեկ օրինակի համար 1926թ․ երեսունհինգ հազար դոլար են վճարել – ամենաթանկ գիրքը 1455թ. Գուտեմբերգի (առաջին տպագրիչն է) տպագրած <<Աստվածաշունչն >>է, որի մեկ օրինակի համար 1926թ․ երեսունհինգ հազար դոլար են վճարել։

224․

225․

Ամենա վատ

գեղեցիկ գույն

բարձր գույն

ամենա ազնիվ

ամենահզոր

ամենահեղ

համեստ գույն

գին գույն

ամենածանր

ամենից լուրջ

ամենախոշոր

Scene2

Romeo comes forward.

Enter Juliet above.

But soft, what light through yonder window breaks?
It is the East, and Juliet is the sun.
Arise, fair sun, and kill the envious moon.
Be not her maid since she is envious.

It is my lady. O, it is my love!
O, that she knew she were!
She speaks, yet she says nothing. What of that?
Her eye discourses; I will answer it.
I am too bold. This not to me she speaks.
Two of the fairest stars in all the heaven,
Having some business, do entreat her eyes
To twinkle in their spheres till they return.
What if her eyes were there, they in her head?
The brightness of her cheek would shame those stars.
That birds would sing and think it were not night.
See how she leans her cheek upon her hand.
O, that I were a glove upon that hand,
That I might touch that cheek!
JULIET Hey, I am here.
ROMEO, aside She speaks.
O, speak again, bright angel.
As glorious to this night.
JULIET 
O Romeo, Romeo, why are you Romeo?
Deny your father and refuse your name,
Or, if you wilt not, be but sworn my love,
And no longer be a Capulet.
ROMEO, aside
Shall I hear more, or shall I speak at this?
JULIET 
This but your name that is my enemy.
You art yourself, though not a Montague.
What’s Montague? It is nor hand, nor foot,
Nor arm, nor face. O, be some other name
Belonging to a man.
What’s in a name? That which we call a rose
By any other word would smell as sweet.
So Romeo would, were he not Romeo called,
Retain that dear perfection which he owes
Without that title. Romeo, doff your name,
And, for your name, which is no part of thee,
Take all myself.
ROMEO I take you at your word.
Call me but love, and I’ll be new baptized.
Henceforth I never will be Romeo.

 221․

Երբ լեռնային տափաստաններից բարձրանում ենք դեպի խոտավետ մարգագետինները և գնում դեպի հավերժական ձյան սահմանը, կենդանական աշխարհը աղքատանում է: Մշուշապատ լեռնագագաթներին ամենից շատ վայրի ոչխարներն են ու մորուքավոր քարայծներ են լինում: Նրանք սիրում են կանգնել բարձր ժայռերի կատարներին ու նայել հեռու՝ անմատչելի սարերին ու դաշտերին: