Լճերը ցամաքի բնական այն գոգավորություններն են, որոնք լցված են ջրով  և ուղղակիորեն կապված չեն օվկիանոսի հետ:

Լճերը միմյանցից տարբերվում են իրենց ծագմամբ: Ըստ ծագման՝ լի­նում են տեկտոնական, հրաբխային, տեկտոնահրաբխային, մնացորդա­յին, սառցադաշտային լճեր:

Տեկտոնական ծագմամբ լճերը գոյացել են երկրակեղևի դարավոր շարժումների հետևանքով: Որպես արդյունք՝ ձևավորվել են բեկվածքներ և լցվել ջրով՝ առաջացնելով լճեր: Դրանք աշխարհի ամենախոր լճերն են, օրինակ՝ Բայկալը, Տանգանիկան և այլն:

Հրաբխային ծագմամբ լճերն առաջացել են հրաբուխների ժայթքու­մից, լինում են խառնարանային և արգելափակման: Խառնարանային լճե­րը փոքր են և ծանծաղ: Հայաստանի տարածքում հայտնի են Աժդահակը, Արմաղանը :

Արգելափակման լճերն առաջանում են այն դեպքում, երբ լավային հոսքերը փակում են գետի հունը, և ջուրը, կուտակվելով, գոյացնում է լիճ: Լավային հոսքերը նպաստել են նաև Սևանա և Վանա լճերի առաջացմանը: Արգելափակման լճեր կարող են առաջանալ նաև լեռնալանջերի փլվածք­ների հետևանքով: Տիպիկ օրինակը Հայաստանում Պարզ լիճն է:

Տեկտոնահրաբխային ծագմամբ լճերն առաջացել են երկու ուժի՝ երկրակեղևի շարժումների և հրաբուխների ազդեցությամբ: Նմանատիպ լճե­րից հայտնի են Սևանա և Վանա լճերը:

Սառցադաշտային ծագմամբ լճերը ձևավորվել են սառցադաշտերի քայքայիչ աշխատանքի հետևանքով առաջացած գոգավորություններում՝ հալոցքային և անձրևային ջրերի կուտակումից: Այդպիսի լճեր կան Արագած լեռան բարձրադիր մասերում, օրինակ՝ Քարի լիճը:

Մնացորդային լճերի տարածքն անցյալում եղել է ծովերի և օվկիա­նոսների մաս: Հետագայում երկրակեղևի շարժումների հետևանքով այդ մասերն անջատվել են օվկիանոսից՝ ձևավորելով առանձին ջրային ավա­զաններ, օրինակ՝  Կասպից և Արալյան լճերը, որոնք մեծության ու աղիութ­յան պատճառով ծով են անվանվում:

Լճերի սնման հիմնական աղբյուր են մթնոլորտային տեղումները, ստո­րերկրյա ջրերը, սառցադաշտերի հալոցքաջրերը: Այն լիճը, որից գետ է սկիզբ առնում, կոչվում է հոսուն լիճ: Հոսուն լճերից է Սևանը, որից սկիզբ է առնում Հրազդան գետը: Անհոսք է այն լիճը, որից ոչ մի գետ սկիզբ չի առ­նում: Անհոսք լճեր են Կասպիցը, Արալը, Հայկական լեռնաշխարհում՝ Ուրմիան, Վանը:

Որպես կանոն՝  անհոսք լճերն աղի են, իսկ հոսունները՝ քաղցրահամ:

Ջրամբարներ: Բացի բնական ճանապարհով առաջացած լճերից՝ գոյություն ունեն նաև արհեստական լճեր, որոնք ստեղծվել են մարդու կող­մից: Դրանք կոչվում են ջրամբարներ: Գետերի վրա կառուցվում են ամբարտակներ՝ պատնեշներ, և կուտակում ջուրը:

Ջրամբարներում կուտակված ջուրն օգտագործում են ոռոգման, ջրա­մատակարարման, էլեկտրաէներգիա ստանալու, նավարկության, ձկնաբու­ծության և այլ նպատակներով: Հայաստանում նույնպես կան կառուցված բազմաթիվ ջրամբարներ, որոնց ջուրը հիմնականում օգտագործում են ո­ռոգման նպատակով, օրինակ՝ Ախուրյանի, Ապարանի և այլ ջրամբարներ:

Հարցեր և առաջադրանքներ

1. Ի՞նչ է լիճը:
2. Լճային գոգավորությունները ըստ ծագման ի՞նչ տեսակների են լի­նում: Բերեք օրինակներ:
3. Որո՞նք են հոսուն և անհոսք լճերը: Բերեք օրինակներ:
4. Ի՞նչ է ջրամբարը: Ինչո՞ւ են ջրամբարներ կառուցում:

Գետերը, լճերը,  ճահիճները, ստորերկրյա ջրերը և սառցադաշտերը համարվում են ցամաքային ջրեր: Դրանք կազմում են Երկրի ջրերի միայն  1/30  մասը:
Երկրի մակերևույթի վրա թափվող մթնոլորտային տեղումների մի մասը  ներծծվում է, մի մասը՝  գոլորշիանում, իսկ մնացածը սկսում է հոսել փոքր առվակների տեսքով, որոնք, միանալով իրար, կազմում են գետակներ և գետեր: Գետը ջրային համակարգ է, որն ունի իր առանձին մասերը: Գետը  ջրի  բնական և  մշտական հոսք  է, որն ընթանում է իր  մշակած հունով:

Երկրի մակերևույթի այն ձգված գոգավորությունը, որի ցածրադիր մասով հոսում է գետը, կոչվում է գետահովիտ, իսկ գետահովտի ամենացածր մասը՝ հուն:
Այն տեղը, որտեղից սկիզբ է առնում գետը, կոչվում է ակունք: Ակունք կարող են լինել աղբյուրը, լիճը: Օրինակ՝ Սևանա լիճը Հրազդան գետի ակունքն է:
Այն տեղը, որտեղ գետը թափվում է մեկ ուրիշ գետի, լճի, ծովի մեջ, կոչվում է գետաբերան: Օրինակ՝  Հրազդանի գետաբերանն Արաքս գետն է:
Գլխավոր կամ մայր գետին աջից ու ձախից միացող գետերը, գետակները, առվակները կոչվում են վտակներ:
Գետերը լինում են լեռնային և հարթավայրային:
Լեռնային գետերին բնորոշ են նաև սահանքները և ջրվեժները, որոնք նույնպես առաջանում են ջրի քայքայիչ աշխատանքի հետևանքով:
Սահանքները գետի հունի ծանծաղ, քարքարոտ տեղամասերն են, որոնք վտանգավոր են նավարկության համար:
Ջրվեժները գետի հունի խզված, աստիճանակերպ տեղամասերն են, որտեղից ջուրը գահավիժում է ներքև: Աշխարհի ամենաբարձր ջրվեժը՝ Անխելը, ունի 1054 մ բարձրություն և գտնվում է Հարավային Ամերիկայում: Մեր երկրում հայտնի ջրվեժներից են Ջերմուկը (60 մ), Շաքին (18 մ):
Գետերի սնումը: Գետերի սնման հիմնական աղբյուրներն են անձրևաջրերը, ձյան և սառցադաշտերի հալոցքային ջրերը, ստորերկրյա ջրերը: Անձրևաջրերով սնվող գետերից հայտնի են Ամազոնը, Կոնգոն: Ձնհալքային սնում ունեն Օբը, Ենիսեյը: Սառցադաշտերի հալոցքային ջրերից են սնվում բարձր լեռնային գետերը՝ Ամուդարյա, Սիրդարյա: Ստորերկրյա սնմամբ գետերը հիմնականում գտնվում են հրաբխային շրջաններում և համեմատաբար փոքր են: Տիպիկ ստորերկրյա սնմամբ գետ է Սևջուրը՝ Հայաստանում:
Ամեն տարի նույն սեզոնին, որոշակի ժամանակով, գետի ջրի մակարդակի բարձրացումը կոչվում է հորդացում: Օրինակ՝  Հայաստանում գետերը հորդանում են գարնանը:
Գետի ջրի մակարդակի հանկարծակի, կարճատև բարձրացումը՝ տեղատարափ անձրևներից կամ ինտենսիվ ձնհալքից, կոչվում է վարարում:
Չորային շրջաններում, շատ հաճախ, վարարման հետևանքով գետի ջրի մեջ ավելանում է կոշտ նյութի քանակը, և առաջանում է սելավ: Վարարումներ և սելավներ շատ են դիտվում նաև Հայաստանում՝  պատճառելով մեծ վնասներ:
Հարցեր և առաջադրանքներ
1. Ի՞նչ է գետը:
2. Ի՞նչ մասերից է բաղկացած գետային համակարգը:
3. Գետերի սնման ի՞նչ աղբյուրներ գիտեք: Բերեք օրինակներ:
4. Ի՞նչ տարբերություն կա հորդացման և վարարման միջև:

1
Once there lived a pussy cat,
Who was very sleek and fat.
As for his trade,
Warm things he made:
Hats and mittens
For cats and kittens.
One fine day the furrier-cat
Whistling in his workshop sat
When in came a dog
Out of the fog.
2
He made a low bow
And he yelped “Hullo!”
And after he’d yelped
He pulled out a pelt.
Then he said to the cat:
“Have a look at that.
I’ve got no hat
And the winter’s near.
It’s all too bad;
I’ll freeze, I fear.
If it comes out nice,
I’ll pay any price.
What do you say?”
«0.K.»
3
“How long will it take?”
“Oh, less than a week.
To oblige a friend,
I’ll be double-quick.
Sewing a hat
Isn’t sewing a coat
Oh no, mere play.
Come on Saturday!”
4
“It won’t be a hat
But a very peach,
The envy, I’ll warrant,
Of every and each.
As for the money,
That can wait.
We’ll talk it over—
Never too late.
Sewing a hat
Isn’t sewing a coat.”
“Good-bye, Cat!”
And off the dog strode.
5
On Saturday morning
The dog turned up,
Shaking and shivering
Like a wretched pup.
“Is it ready, my hat?”
“Oh no,” they said.
“And where’s the Cat?”
“Not at home yet.”

very – շատ

furrier -մորթագործ

freeze -սառը

shivering – դողալով

Shaking -Թափահարում

1.It is a very beutiful cat.

2. Shaverng dog is going home.

3. The dog was shakeing his tail.

4. it is freezing wet outside.

5. furrier cat is sewing well.

• Մասնակցի՛ր բառարանընթերցման ֆլեշմոբին՝ ընտրելով նշված ուղղություններից մեկը(դասարանում ֆլեշմոբը սկսեցինք,տանն ավարտի՛ր)
• Կարդա ՛ Վահան Տերյանի «Կարծես թե դարձել եմ ես տուն…» բանաստեղծությունը:

Կարծես թե դարձել եմ ես տուն,
Բոլորն առաջվանն է կրկին,
Նորից դու հին տեղը նստում,
Շարժում ես իլիկը մեր հին:

Մանում ու հեքիաթ ես ասում,
Մանում ես անվերջ ու արագ,
Սիրում եմ պարզկա քո լեզուն,
Ձեռներըդ մաշված ու բարակ։

Նայում եմ, մինչև որ անզոր
Գլուխըս ծնկիդ է թեքվում,
Նորից ես մանուկ եմ այսօր,
Դրախտ է նորից իմ Հոգում։

Արևը հանգչում է հեռվում,
Գետից բարձրանում է մշուշ,
Հեքիաթըդ անվերջ օրորում,
Իլիկըդ խոսում է անուշ…

Հարցեր և առաջադրանքներ

1. Պատմի՛ր բանաստեղծությունը: Նա պատմում եր իր մանկության մասին։
2. Ըստ բանաստեղծության պատմի՛ր մոր մասին: Նրա մայրիկը շատ բարի էր և ծեր, նա շատ էր սիրում գործել և հեքիաթ կարդալ։
3. Գտի՛ր բնությունը պատկերող տողերը:
   1. Արևը հանգչում է հեռվում,
4. Գետից բարձրանում է մշուշ։
5. Բացատրի՛ր պարզկա լեզու, մաշված ձեռքեր մակդիրները:
6. Պարզ լեզու- իր տղայի հետ շատ պարզ էր խոսում։
7. Մաշված ձեռքեր- նրա մայրիկը շատ էր աշխատել և գործել ու նրա ձեռքերը բարակացել և մաշվել էին(փոխաբերական իմաստով )։
8. Բացատրի՛ր հստևյալ փոխաբերությունները`

Ա)Արևը  հանգչում է հեռվում: Մութը ընկնում է։

Բ)Իլիկդ խոսում է անուշ: Ձայնը։

Գ) Դրախտ է նորից իմ հոգում: Հիշում է մանությունը և ուրախանում։

Դասարանական առաջադրանքներ

1․ Գտե՛ք 12 և 16 թվերի այն բոլոր ընդհանուր բազմապատիկները, որոնք փոքր են 150-ից։  

12- 12, 24, 36, 48, 60, 72, 84, 96, 108, 102, 132, 144

16-16, 32, 48, 65, 71, 87, 115, 131, 147

16-12=48

2․ Գտե՛ք 14 և 16 թվերի այն բոլոր ընդհանուր բազմապատիկները, որոնք փոքր են 130-ից։

14-14,28, 42, 56, 70, 84, 98, 112, 116, 130

16-16, 32, 48, 65, 71, 87, 115

3․ Գտե՛ք տրված թվերի ամենափոքր ընդհանուր բազմապատիկը

18և32 = 288

24 և 6 = 48

75 և 15 = 150

16 և 36 =

27 և 12 =

36 և 64 =

4․ Գտե՛ք այն երկու թվերը, որոնց ամենափոքր ընհանուր բազմապատիկը նրանց արտադրյալն է․

4, 7, 14

33, 11, 9

12, 15, 25

5․Առնվազն քանի՞ մետր պաստառ պիտի լինի մեկ գլանափաթեթում, որպեսզի հնարավոր լինի այն առանց մնացորդի օգտագործել և՛ 3մ, և՛ 4մ բարձրությամբ պատեր պաստառապատելու համար։

6․ Ունենք 8սմ2մմ և 5սմ 1մմ կողմերով ուղղանկյուն և 6սմ7մմ կողմով քառակուսի։ Ուղղանկյա՞ն պարագիծն է ավելի մեծ, թե՞ քառակուսունը։

Տնային առաջադրանքներ

1․ Գտե՛ք 30 և 50 թվերի այն բոլոր ընդհանուր բազմապատիկները, որոնք փոքր են 500-ից։

30 – 60, 90, 120, 150, 180, 210, 240, 270, 300, 330, 360, 390, 420, 450, 480

50 – 100, 150, 200, 250, 300, 350, 400, 450, 500

30-50=150

2․ Գտե՛ք 23 և 17 թվերի այն բոլոր ընդհանուր բազմապատիկները, որոնք փոքր են 170-ից։

17 -24, 31, 45, 59, 73, 80, 94, 108, 122, 136, 150, 164

23 – 46, 69, 82, 105, 128, 141, 164

17-23=164

3․ Գտե՛ք տրված թվերի ամենափոքր ընդհանուր բազմապատիկը։

70 և 90 = 630

132 և 77 =

45 և 81

200 և 125

65 և 39

1 և 100

4․ Գտե՛ք այն երկու թվերը, որոնց ամենափոքր ընհանուր բազմապատիկը նրանց արտադրյալն է․

17, 10, 34

12, 26, 55

20, 39, 42

5․ Լոգասենյակի պատը, որն ունի քառակուսու ձև, երեսպատված է ուղղանկյունաձև հախճասալիկներով, որոնցից ամեն մեկի երկարությունը 30սմ է, իսկ լայնությունը՝27սմ։ Ամենաքիչը ի՞նչ երկարություն կարող է ունենալ լոգասենյակի պատը։ 60

6․ Երկուլիտրանոց և երեքլիտրանոց անոթներով տեղափոխում են 80լ արևածաղկի ձեթ։ Երկուլիտրանոց անոթները նույնքան են, որքան երեքլիտրանոցները։ Ընդամենը քանի՞ անոթ է օգտագործված։  55

Սեփական և ընկերների խոսքում գործածվող օտար, ժարգոնային, առօրյա-խոսակցական բառերի բառարան։ Ուշադրություն դարձրո՛ւ քո, ընկերներիդ, հարազատներիդ բանավոր խոսքին, դո՛ւրս գրիր ոչ գրական բառերը (օտար, ժարգոնային, առօրյա-խոսակցական), գրի՛ր դրանց գրական(ճիշտ) տարբերակները և կազմի՛ր էլեկտրոնային բառարան(կարող ես օգտվել «Օտար բառերի բառարան«-ից, այլ բառարաներից )։

Խրուստալ-Բյուրեղապակի

խրոնոսկոպ-ժամանակադիտակ

կաբել-ստորոերկրյա և ստորոջրյա կապ։

զանավիսկա-վարագույր

գեշ-տգեղ

սիրուն-գեղեցիկ

վոնց ես-ինչպես ես

գազել-բեռնատար

կոնպ-համակարգիչ

տելեվիզոր-հեռուստացույց

տեխնիկա-վարպետություն

գարձիրոփ-պահարան

կուռտկա- բաջկոն

սունկա-պայուսակ

ավտո-մեքենա

պապիռոզ-ծխախոտ

Թույն – աննախադեպ

Մերսի – շնորհակալություն

Օքեյ – լավ

Կանկռետնի – կոնկրետ, հակիրճ

Ազիզ – սիրելիս

Վալնավատ – անհանգստություն

Ուբեդիտ – համոզել

Գլխին քաշել – մեկ շնչով խմել

Ջոգել – հասկանալ

Կուռսի լինել – տեղյակ լինել

Սասիսկի — սասինսկի, սասընսկի

Պադակոննիկ – պադագոլնիկ

Տրոլեյբուս – տռելեբուս

Տրամվայ – տռամվա

կոնյակ – կանյակ

Սալֆետկա – անձեռոցիկ

Նամյոկ – ակնարկ

Պեսոկ – շաքարավազ

Քսիվ – գրություն

Մենթ – ոստիկան

Խոխմա – ծիծաղելի

կեպկա – գլխարկ

Կայֆ, դզեց — Ինչ որ մի բան, երբ որ շատ ես ուզում և դա լինում է։

Թույն – աննախադեպ

Պսիխ- հոգեկան

Մուկ տշել, դիվան քշել – պարապության մատնվել

Սաղ – ամբողջ

Վալնավատ – անհանգստություն

Գլխին քաշել – մեկ շնչով խմել

պոպոք – ընկույզ

Պադագոլնիկ – պատուհանագոգ

• Բիձեն-պապիկը
• տվավ-տվեց
• Համմե՜-ինչ
• էս-այս
•  Ընդուր-դրա
• Մին էլ-կել էլ
• գելի-գայլի
• էսպես-այսպես
• էնպես-այնպես
• էդ-այդ
• ետը-հետո
• ուշունց-հուշում
• ախպեր-եղբայր
• քաղաքը-քաղաք
• գարունքը-գարունը
• բաց էլավ-բացվեց

մամա-մայրիկ

պապա-հայրիկ

տրանսպրտ-գազել

զիբիլ – աղբ

պամիդոր – լոլիկ

Հ․ Թումանյանը ծնվել է 1869- ը թ․ ։ Լոռի մարզի Դսեղ գյուղում։ Իր հայրիկը եղել է քահանա։ Նա գնացել է դպրոց տիրացու Սահակի մոտ։ Տիրացու սահակը շատ խիստ մարդ էր։ Տաս տարելանում նա տեղափոխվել է Ջալալօղլի որտեղ կար մեծ և օրինակելի ուսումնարան։ Որտեղից էլ տեղափոխվել է Թիֆլիս քաղաք , այնտեղ գրել է իր առաջի բանաստեղծյությունը։

Հոգո՛ւս հատոր,
Սըրտի՛ս կըտոր
Դասիս համար
Դու մի՛ հոգար.
Թե կա՛ն դասեր,
Կա՛ նաև սեր,
Եվ ի՜նչ զարմանք,
Ի՛մ աղավնյակ,
Որ կենդանի
Մի պատանի
Սերը սըրտում՝
Դաս է սերտում։

Իսկ իր եկրորդ բանաստեղծությունը եղել է շունն ու կատուն։

1. Կարդա՛ Հ.Թումանյանի  Ինքնակենսագրությունը:
2. Դուրս գրիր անծանոթ բառերը, բառարանի օգնությամբ բացատրիր:
   1. Ածել-Ձու դնել՝ բերել:
   2. չոնգուրն-Արևելյան երաժշտական գործիք:
   3. ճախարակ-Մանելու հասարակ գործիք, որ շարժման մեջ է դրվում ձեռքով կամ ոտքով:
3. Բլոգումդ պատմի’ր, թե ինչ իմացար Թումանյանի մասին՝ կարդալով  ինքնակենսագրությունը:

1. Ստեղծագործության ո՞ր մասն ամենից շատ հավանեցիր(բանավոր):
2. Կրկնի՛ր  Հ. Թումանյանի  «Իմ երգը»  բանաստեղծությունը:

• (15,18)=3

15 – 1, 3, 5, 15

18 – 1, 2, 3, 6, 9, 18

• (24,12)=6

24 – 1, 2, 3, 4, 6, 8, 12, 24

12 – 1, 2, 3, 4, 6, 12

• (180,6)=6

108 – 1, 2, 3, 4, 6, 9, 12, 18, 27, 36, 54, 108

6 – 1, 2, 3, 6

• (12,18)=6

12 – 1, 2, 3, 4, 6, 12

18 – 1, 2, 3, 6, 9, 18

• (15,35)=5

12 – 1, 2, 3, 4, 6, 12

18 – 1, 2, 3, 6, 9, 18

• (23, 46)=23

23 – 1, 23

46 – 1, 2, 23, 46

• (102, 60)=6

102 – 1, 2, 3, 6, 17, 34, 51, 102

60 – 1, 2, 3, 4, 5, 6, 10, 12, 15, 20, 30, 60

• (11, 121)=11

11 – 1, 11

121 – 1, 11, 121

• (16, 39)=1

16 – 1, 2, 4, 8, 16

39 – 1, 3, 13, 39

• (28, 56)=28

28 – 1, 2, 4, 7, 14, 28

56 – 1, 2, 4, 7, 8, 14, 28, 56

• (34, 48)=2

34 – 1, 2, 17, 34

48 – 1, 2, 3, 4, 6, 8, 12, 16, 24, 48

• (30, 74)=2

30 – 1, 2, 3, 5, 6, 10, 15, 30

74 – 1, 2, 37, 74

• (98, 46)=2

98 – 1, 2, 7, 14, 49, 98

46 – 1, 2, 23, 46

Համաշխարհային օվկիանոսում ջուրը գտնվում է մշտական շարժման մեջ: Դրա տեսակներից են ալիքավորումը և ցունամին:

Ալիքավորումն առաջանում է հիմնականում քամիների ներգործու­թյամբ: Ալիքավորման դեպքում ջուրը միայն տատանողական շարժում է կատարում: Առաջացած տատանումներն ալիքի տեսքով հասնում են մինչև ցամաք, հարվածում ափին և փշրվում:Ալիքավորման տարատեսակ է ցունամին, որն առաջանում է օվկիա­նոսի հատակում տեղի ունեցած ուժեղ երկրաշարժից: Ցունամին շատ հա­ճախ ավերում է ափամերձ բնակավայրերը՝ պատճառելով նյութական վնասներ և մարդկային զոհեր:

Օվկիանոսում ջրի ուղղաձիգ շարժման պատճառներից է նաև Ա­րեգակի և Լուսնի ձգողական ուժը, որի շնորհիվ առաջանում է մակընթացության և տեղատվության երևույթը Երկրի վրա:

Օվկիանոսում ջրի մակարդակի բարձրացումը կոչվում է մակընթա­ցություն, իսկ իջեցումը՝ տեղատ­վություն: Օրվա ընթացքում դիտվում է երկու մակընթացություն և երկու տեղատվություն, որոնք իրար հաջորդում են 6 ժամը մեկ:
Համաշխարհային օվկիանոսում ջրի հորիզոնական շարժումն արտա­հայտվում է օվկիանոսային հոսանքների ձևով, որոնք կարծես թե վիթխա­րի գետեր լինեն օվկիանոսում:
Օվկիանոսային հոսանքների առաջացման հիմնական պատճառը մշտապես նույն ուղղությամբ փչող քամիներն են:
Համաշխարհային օվկիանոսում հոսանքներն առաջացնում են վիթ­խարի շրջապտույտ. հասարակածային շրջաններից տաքացած ջուրը տե­ղափոխում են մերձբևեռային շրջաններ, որտեղ, սառելով, ծանրանում, իջ­նում է օվկիանոսի խորքերը և հատակով նորից վերադառնում հասարա­կածային շրջաններ:

Օվկիանոսային հոսանքները լինում են տաք և սառը: Տաք են կոչվում այն հոսանքները, որոնց ջերմաստիճանը բարձր է հարևան ջրերից: Քար­տեզներում տաք հոսանքները պատկերվում են կարմիր, իսկ սա­ռը՝ կապույտ գույնով։

Առավել հայտնի տաք հոսանքներից են Գոլֆստրիմը՝ Ատլանտյան օվկիանոսում, Հյուսիսպասսատայինը և Հարավպասսատայինը՝   Խաղաղ, Հնդկական և Ատլանտյան օվկիանոսներում  և այլն:

Սառը հոսանքներից են Լաբրադորյանը՝ Ատլանտյան օվկիանոսում, Կալիֆոռնիականը՝ Խաղաղ օվկիանոսում:

Օվկիանոսային հոսանքների դերը կլիմայի ձևավորման  գործում: Օվկիանոսային հոսանքների դերը մեծ է երկրագնդի կլիմաների ձևավորման գործում: Հասարակածային շրջաններից դեպի մերձբևեռային շրջան­ներ շարժվելով՝ տաք հոսանքներն իրենց հետ մեծ քանակությամբ ջեր­մություն են տեղափոխում՝ մեղմելով այդ շրջանների ցուրտը:

Տաք հոսանքների վրա ձևավորված ջրային գոլորշիները, տեղափոխ­վելով ցամաք, իրենց հետ բերում են ջերմություն ու խոնավություն:

Սառը հոսանքների վրա ջրի ջերմաստիճանը ցածր է, օդը համեմա­տաբար չոր է, տեղափոխվելով ցամաք՝ տեղումներ չի առաջացնում, և գոյանում են անապատներ:

Հարցեր և առաջադրանքներ

1. Համաշխարհային օվկիանոսում ջրի շարժման ի՞նչ տեսակներ գի­տեք։ Ցունամի
2. Ի՞նչ են մակընթացությունը և տեղատվությունը:Օվկիանոսում ջրի մակարդակի բարձրացումը կոչվում է մակընթա­ցություն։
3. Ի՞նչ է օվկիանոսային հոսանքը: Օվկիանոսային հոսանքները լինում են տաք և սառը: Տաք են կոչվում այն հոսանքները, որոնց ջերմաստիճանը բարձր է հարևան ջրերից:
4. Օվկիանոսային հոսանքի ի՞նչ տեսակներ գիտեք: Բերեք օրինակներ: Լաբլադորյան , Սառը, տաք
5. Օվկիանոսային հոսանքներն ի՞նչ ազդեցություն ունեն կլիմայի ձևավորման վրա:
   1. Օվկիանոսային հոսանքների դերը կլիմայի ձևավորման  գործում: