Սիրելինե՜ր, գործնական հայոց լեզվի աշխատանքները նախատասեված են մեկ շաբաթվա համար։ Յուրաքանչյուր դասաժամի համար ծանոթացիր երեքական առաջադրանքի։ Շնորհակալություն։

Հնչյունաբանություն

Յ, մ, ն, լ, ր, ռ, վ, ղ, զ, ժ, բ, գ, դ, ձ, ջ հնչյունները… բաղաձայններ են:

Ֆ, խ, ս, շ, հ, պ, փ, կ, ք, տ, թ, ծ, ց, ճ, չ հնչյունները … բաղաձայններ են:

1 . Տրված բառերի մեջ մտնող հնչյունները գրի՛ր:

Օրինակ`

հարևան- հ, ա, ր, է, վ, ա, ն:

Յուրաքանչյուր – Յ, ր, ք, ն, չ, յ, ր

արհամարհել – ր, հ, մ, ր, հ, լ

ակնդետ -կ, ն, դ, տ

լուսնկա – լ, ս, ն, կ

ուղևորվել – ղ, յ, վ, ր, վ, լ

երկաթյա – ր, կ, թ, յ

Սեբաստիա – ս, բ, ս, տ

հիացմունք – հ, ց, մ, ն, ք

2. Գրի՛ր տրված պայմաններին բավարարող հինգական բառ:

ա) Սկսվեն ձայնավորով և ավարտվեն խուլ բաղաձայնով:

Արեշ, երակ, Ենոք, ելակ, երթ

բ) Սկսվեն ձայնավորով և ավարտվեն ձայնեղ բաղաձայնով:

Եզ, աղ, օձ, արագ, անմեղ

գ) Սկսվեն ձայնեղ բաղաձայնով և ավարտվեն ձայնավորով:

Բրդյա, Գրեթե, Ձայնի, Վարդուհի, Ձանձրալի

դ) Սկսվեն խուլ բաղաձայնով և ավարտվեն ձայնավորով:

Կատու, քամի, ճանփա, ցունամի, Շուշի

ե) Սկսվեն և ավարտվեն ձայնավորով:

Անթերի, Երեխա, Ուրարտու, Էրեբունի, Ոսկի

3. Գրի՛ր տրված պայմաններին բավարարող հինգական բառ:

ա) Սկսվեն և ավարտվեն ձայնեղ բաղաձայնով:

Բարձ, Ջրվեժ, Բադ, Զորեղ, Ձագ

բ) Սկսվեն ձայնեղ բաղաձայնով և ավարտվեն խուլով:

Բեկ, Գնդակ, Ձնագնդիկ, Վնաս, Զանգակ

գ) Սկսվեն և ավարտվեն խուլ բաղաձայնով:

Պարկ, Ճաշ, Կապույտ, Ծեփուկ, տաք

դ) Սկսվեն խուլ բաղաձայնով և ավարտվեն ձայնեղով:

Թեժ, Փլավ, Տարզ, Սարդ, Խոզ

4.Տրված բառերում կետերի փոխարեն գրիր այնպիսի տառեր, որ յուրաքանչյուր դեպքում ստացվի ոչ պակաս, քան երկու նոր բառ:
Վա․․․ք – Վարք վանք բար…-բարի, բարդ …երան – բերան, գերան հա…ել – հարել, հանել եր․․․ – երգ, երթ հար․․․ – հարց, հարդ ա…ատ – ազատ, արատ բա…ակ – բարակ, բանակ կար… – կարգ, կարճ հա…ուստ – հարուստ, հագուստ …արդարել – զարդարել, հարդարել երե… – երեք, երես պա…ել – պարել, պահել …յուղակ – հյուղակ, գյուղակ …ատակ – հատակ, կատակ վար․․․ – վարգ , վարդ հան… – հանդ, հանք շարժու… – շարժում, շարժուն երգա…ան – երգահան, երգարան անգի… – անգին, անգիր հու…ական – հունական, հուզական քեր…ել – քերթել, քերծել ան…ավ – անձավ, անցավ, …երել – մերել, ներել վա…ել – վարել, վազել ծա…կել – ծաղկել, ծածկել մածու… – մածուն, մածուկ հա…ակ – հատակ, հասակ
Օրինակ՝ նկա…ել- նկարել, նկատել:

5. Օգտվելով հոմանիշների բառարանից գրիր տրված բառերին հոմանիշ մեկական բառ,որոնցում լինի`
բ տառը.
ծնողազուրկ-որբ
մաքրել- վեր բերեԼ
սգալ- Ողբալ
քեռի- հորեղբայր
մաքրամաքուր- սերսուրբ
փ տառը.
երկյուղել- սարսափել
արեգակ- արփի
ավաղ- ափսոս
գույնզգույն- երփներանգ
պնակ-  Ափսե

6. Կետերի փոխարեն գրի՛ր տրված բառերից մեկը:

Իր անկյունում նստած՝ մրմռում էր ու ինչ-որ բան նկարում. ոչ մեկն ու ոչինչ չի հետաքրքրում: (մռմռալ, մրմռալ)

Սիրտը մռմռում էր, երբ հանկարծ նորից հիշում էր ցավից ու վիրավորանքից այլայլված այդ դեմքը: (մռմռալ, մրմռալ)

Իրենց ձյունափառ գագաթները երկինք են կարկառել ու սպասում են: (կարկառել, կռկռալ)

Բայց ինչո՞ւ եք անհամբեր կռկռում, սպասե՛ք, էլի՛: (կարկառել, կռկռալ)

Նա անապատում բարբառում, ասում ճշմարիտ ու մարգարեական բաներ, բայց ո՞վ էր լսողը: (բարբառել, բռբռալ)

Անմիտ ու անշնորհք բռբռում ես. ո՞վ կհասկանա, թե ի՛նչ ես ասում: (բարբառել, բռբռալ)

7. Փորձիր բացատրել, թե ինչո՛ւ տրված բառերը և-ով չեն գրվում:

ա) Եվա, Եվգինե, Եվրոպա, Եվրասիա, Եվդոկիա:

Քանի, որ անուներ են

բ) եվրոպացի, համաեվրոպական, արևմտաեվրոպական, եվդոկիացի:

8. Ուշադրությո՛ւն դարձրու տրված բառերի կազմությանն ու ուղղագրությանը և օրինաչափությունը բացատրի՛ր:

Ա. Ոսկեվառ, գինեվաճառ, գերեվարել, ոսկեվազ, հոգեվարք, կարեվեր (ծանր, կարի վերք ստացած, խոցված):

Բ. Ոսկևորել, գոտևորել, ուղևոր, ուղևորվել, սերկևիլ, հևիհև: