Արմենակ Խանփերյանցը (հայտնի նաև որպես Սերգեյ Խուդյակով) հայազգի ռազմական գործիչ է և ավիացիայի մարշալ, որի կյանքը լի է թե՛ փառահեղ հաղթանակներով, թե՛ առեղծվածային ու ողբերգական դրվագներով։
Անվան փոփոխության առեղծվածը
Արմենակ Խանփերյանցը ծնվել է Արցախի Մեծ Թաղեր գյուղում։ Սակայն պատմության մեջ նա մտել է որպես Սերգեյ Խուդյակով։ Ըստ ամենատարածված վարկածի՝ Բաքվի կոմունայի պաշտպանության ժամանակ նրա մտերիմ ընկեր Սերգեյ Խուդյակովը, փրկելով Արմենակի կյանքը, մահացու վիրավորվել է և խնդրել նրան շարունակել պայքարն իր անունով։ Արմենակն այդ օրվանից ընդունել է ընկերոջ ինքնությունը։
Թռիչքային կարիերան
Նա Խորհրդային Միության պատմության մեջ ամենաերիտասարդ մարշալներից էր (42 տարեկանում ստացել է ավիացիայի մարշալի կոչում)։ Չնայած ինքնությունը փոխելուն՝ նրա տաղանդը ռազմական գործում անհերքելի էր.
Յալթայի կոնֆերանսը
1945 թվականին կայացած պատմական Յալթայի կոնֆերանսի ժամանակ Խանփերյանցը Ստալինի անձնական խորհրդականն էր ավիացիայի հարցերով։ Պատմում են, որ նա իր գիտելիքներով և կազմակերպչական ձիրքով այնքան է տպավորել ԱՄՆ նախագահ Ռուզվելտին և Մեծ Բրիտանիայի վարչապետ Չերչիլին, որ վերջիններս հատուկ նշել են նրա բարձր պրոֆեսիոնալիզմը։
Ողբերգական ավարտը
Պատերազմի հաղթական ավարտից հետո՝ 1945-ի դեկտեմբերին, նա հանկարծակի ձերբակալվեց։ Նրան մեղադրեցին լրտեսության մեջ (հիմնականում անվան և ինքնության փոփոխության պատճառով, ինչը կասկածելի էր թվում Պետանվտանգության մարմիններին)։ 1950 թվականին նա գնդակահարվեց։ Միայն տարիներ անց՝ 1954-ին, նա արդարացվեց (ռեաբիլիտացիա), և վերականգնվեց նրա բարի անունն ու մարշալի կոչումը։
Հիշատակը
Հայաստանում և Արցախում նրա անունով փողոցներ և դպրոցներ կան, իսկ նրա ծննդավայր Մեծ Թաղերում գործում էր նրա տուն-թանգարանը։ Հայաստանի ռազմաօդային ուժերի ինստիտուտը ևս կրում է Արմենակ Խանփերյանցի պատվաբեր անունը
Միլենա Կարապետյան բլոգ 