Հանրահաշիվ 9․ Թվաբանական պրոգրեսիայի առաջին n անդամների գումարը

Հաջորդականությունն անվանում ենք d տարբերությամբ թվաբանական պրոգրեսիա, եթե հաջորդականության յուրաքանչյուր անդամ, սկսած երկրորդից, ստացվում է իր նախորդին d գումարելով։ d-ն անվանում ենք թվաբանական պրոգրեսիայի տարբերություն։

d տարբերությամբ թվաբանական պրոգրեսիայի համար տեղի ունի an + 1 = an + d հավասարությունը: Թվաբանական պրոգրեսիայի ընդհանուր անդամի բանաձևը.

an = a1 + d(n — 1)

Օրինակ 1.
Գրենք թվաբանական պրոգրեսիայի a1, a2,…,a6 անդամները, եթե տրված է, որ a1 = — 2, d = 4:
Հաջորդականության յուրաքանչյուր հաջորդ անդամը նախորդից մեծ է 4-ով։ Հաջոր-դականության երկրորդ անդամն է.
a2 = a1 + d = — 2 + 4 = 2, իսկ երրորդ անդամն է a3 = a2 + d = 2 + 4 = 6: Շարունակելով ստանում ենք հետևյալ հաջորդականությունը. -2, 2, 6, 10, 14, 18, …:

{an} թվաբանական պրոգրեսիայի առաջին ո անդամների գումարն ընդունված է նշանակել Sn — ով.
Sn = a1 + a2 +…+an

Պարզվում է, որ տրված հաջորդականության համար կա Sn-ը հաշվելու բանաձև.

Sn = n * (a1 + an)/2

Տեղադրելով an = a1 + d(n — 1)-ն Sn -ի բանաձևի մեջ, կստանանք․

Sn = n * (a1 + a1 + d(n — 1))/2 = n * (2a1 + d(n — 1))/2

Օրինակ 2․

{an} թվաբանական պրոգրեսիայում ա) a1 = 5, a10 = 8: Հաշվենք S10 — ը:

S10 = 10 * (a1 + a10)/2 = 65

Օրինակ 3․

{an} թվաբանական պրոգրեսիայում a1 = 3 d = -7: Հաշվենք S10 — ը:

S10 = 10 * (2 *3 + (10 — 1)(-7))/2 = 10 * (-57)/2 = -285

Առաջադրանքներ․

1)Գտե՛ք տրված թվաբանական պրոգրեսիայի տարբերությունը.

ա) 9, 11, 13, …, d=2
բ) 1, 0, -1, …. d=-1
գ) 3, 7, 11, …, d=4
դ) 4, 1, -2, …, d=-3
ե) 1, 1.5, 2, …, d=.5
զ) 7.5, 6.2, 4.9, …, d=-1,3

2)Տրված է {an} թվաբանական պրոգրեսիայի անդամներից ինչ-որ մեկը և d տարբերությունը: Գտե՛ք պրոգրեսիայի առաջին չորս անդամները.

ա)a1 = 2 d = 5 7,12,17,22
բ)a1 = 9 d = — 3 6,3,0,-3
գ)a2 = — 2 d = 1.5. -0.5,1,2.5,4
դ)a3 = — 7 d = — 3.5 -3.5,0,-3.5,-7

3)Տրված է {an} թվաբանական պրոգրեսիան։ Հաշվե՛ք.

ա)S12 — ը, եթե a1 = 5, a12 = 35
բ)S9 — ը, եթե a1 = 4, a9 = 28
գ)S17 — ը, եթե a1 = 4, a17 = 45
դ)S5 — ը, եթե a1 = 2, a5 = -8

4)Տրված է {an} թվաբանական պրոգրեսիան։ Հաշվե՛ք.

ա)S10 — ը, եթե a1 = 3, d = 4 210
բ)S— ը, եթե a1 = 7, d = 1. 84
գ)S13 — ը, եթե a1 = 4, d = -1. -26
դ)S5 — ը, եթե a1 = -4, d = 2. 0

Leave a comment