Մաթեմատիկա 10․ Ուղղի տրման եղանակները

Տեսական մաս՝

1. Ուղղի տրման եղանակները

Տարածության մեջ ուղիղը միարժեքորեն որոշվում է՝

1) Երկու տարբեր կետերով։
Եթե A և B տարբեր կետեր են, ապա դրանցով անցնում է միայն մեկ ուղիղ՝AB.

2) Կետով և այդ կետով չանցնող ուղղությամբ։
Տրված կետը և ուղղության վեկտորը միարժեքորեն որոշում են ուղիղը։


2. Հարթության տրման եղանակները

Տարածության մեջ հարթությունը միարժեքորեն որոշվում է հետևյալ եղանակներով.

1) Երեք կետերով, որոնք չեն գտնվում միևնույն ուղղի վրա։

Եթե A,B,C կետերը մի ուղղի վրա չեն գտնվում, ապա դրանցով անցնում է միայն մեկ հարթություն՝(ABC).

2) Ուղղով և այդ ուղղի վրա չգտնվող կետով։

Եթե a ուղիղը և A∉a կետը տրված են, ապա դրանցով անցնում է միայն մեկ հարթություն։

3) Երկու հատվող ուղիղներով։

Եթե a և b ուղիղները հատվում են, ապա դրանք որոշում են մեկ հարթություն։

4) Երկու զուգահեռ ուղիղներով։

Եթե a∥b, ապա այդ երկու ուղիղներով անցնում է միայն մեկ հարթություն։


3. Հարթության պատկանելիությունը

Եթե A կետը պատկանում է α հարթությանը, գրում ենք՝A∈α.

Եթե A կետը չի պատկանում հարթությանը՝A∉α.

Եթե a ուղիղի բոլոր կետերը պատկանում են α հարթությանը, գրում ենք՝a⊂α.


4. Կարևոր հետևանքներ

  • Երկու տարբեր կետերով անցնում է միայն մեկ ուղիղ։
  • Միևնույն ուղղի վրա չգտնվող 3 կետերով անցնում է միայն մեկ հարթություն։
  • Եթե ուղիղի երկու կետերը պատկանում են հարթությանը, ապա ամբողջ ուղիղը պատկանում է այդ հարթությանը։
  • Եթե երկու հատվող ուղիղները պատկանում են միևնույն հարթությանը, ապա դրանց հատման կետը նույնպես պատկանում է այդ հարթությանը։
  • Երկու զուգահեռ ուղիղները միշտ գտնվում են մեկ հարթության մեջ։

Առաջադրանքներ

1. Քանի՞ ուղիղ է անցնում երկու տարբեր A և B կետերով։

Պատասխան՝ 1 ուղիղ

2. Տրված են մի ուղղի վրա չգտնվող A,B,C կետերը։ Քանի՞ հարթություն են նրանք որոշում։

Պատասխան՝ 1 հարթություն

3. Լրացրու բաց թողնվածը․
մի ուղղի վրա չգտնվող 3 կետերով անցնում է _____
մեկ_____ հարթություն։

4. A,B կետերը պատկանում են α հարթությանը։ Ճի՞շտ է արդյոք, որ AB ուղիղը պատկանում է α հարթությանը։

Այո

5. Տրված է a ուղիղը և A կետը, որը չի պատկանում a-ին։ Քանի՞ հարթություն են որոշում a ուղիղը և A կետը։

Պատասխան՝ 1 հարթություն

6. Երկու հատվող a և b ուղիղները քանի՞ հարթություն են որոշում։

Պատասխան՝ 1 հարթություն

7. Երկու զուգահեռ a և b ուղիղները քանի՞ հարթություն են որոշում։

Պատասխան՝ 1 հարթություն

8. Ճի՞շտ է, թե՞ սխալ․
Երկու տարբեր կետերով անցնում է միայն մեկ ուղիղ։

Ճիշտ է

9. Ճի՞շտ է, թե՞ սխալ․
Երեք ցանկացած կետերով կարելի է միարժեք հարթություն որոշել։

Սխալ է

10. A,B,C կետերը ոչ համագիծ են։ Ինչպե՞ս կարելի է նշանակել նրանց որոշած հարթությունը։

Պատասխան՝ α հարթություն կամ (ABC) հարթություն

11. a և b ուղիղները հատվում են O կետում։ Ի՞նչ կարելի է ասել այդ երկու ուղիղների մասին՝ հարթության նկատմամբ։

12. a∥b։ Այս երկու ուղիղները որոշո՞ւմ են հարթություն։

Այո, մեկ հարթություն

13. Տրված է α հարթությունը։ A,B∈α։ Որտե՞ղ է գտնվում AB ուղիղը։

AB ⊂ α

14. Տրված է a ուղիղը և A∉a կետը։ Ընտրիր ճիշտ տարբերակը․
ա) a և A չեն որոշում հարթություն
բ) a և A որոշում են մեկ հարթություն
գ) a և A որոշում են երկու հարթություն

15. Նշիր հարթության տրման բոլոր 4 եղանակները։

Leave a comment