Տեսական մաս՝
1. Ուղղի տրման եղանակները
Տարածության մեջ ուղիղը միարժեքորեն որոշվում է՝
1) Երկու տարբեր կետերով։
Եթե և տարբեր կետեր են, ապա դրանցով անցնում է միայն մեկ ուղիղ՝
2) Կետով և այդ կետով չանցնող ուղղությամբ։
Տրված կետը և ուղղության վեկտորը միարժեքորեն որոշում են ուղիղը։
2. Հարթության տրման եղանակները
Տարածության մեջ հարթությունը միարժեքորեն որոշվում է հետևյալ եղանակներով.
1) Երեք կետերով, որոնք չեն գտնվում միևնույն ուղղի վրա։
Եթե կետերը մի ուղղի վրա չեն գտնվում, ապա դրանցով անցնում է միայն մեկ հարթություն՝
2) Ուղղով և այդ ուղղի վրա չգտնվող կետով։
Եթե ուղիղը և կետը տրված են, ապա դրանցով անցնում է միայն մեկ հարթություն։
3) Երկու հատվող ուղիղներով։
Եթե և ուղիղները հատվում են, ապա դրանք որոշում են մեկ հարթություն։
4) Երկու զուգահեռ ուղիղներով։
Եթե , ապա այդ երկու ուղիղներով անցնում է միայն մեկ հարթություն։
3. Հարթության պատկանելիությունը
Եթե կետը պատկանում է հարթությանը, գրում ենք՝
Եթե կետը չի պատկանում հարթությանը՝
Եթե ուղիղի բոլոր կետերը պատկանում են հարթությանը, գրում ենք՝
4. Կարևոր հետևանքներ
- Երկու տարբեր կետերով անցնում է միայն մեկ ուղիղ։
- Միևնույն ուղղի վրա չգտնվող 3 կետերով անցնում է միայն մեկ հարթություն։
- Եթե ուղիղի երկու կետերը պատկանում են հարթությանը, ապա ամբողջ ուղիղը պատկանում է այդ հարթությանը։
- Եթե երկու հատվող ուղիղները պատկանում են միևնույն հարթությանը, ապա դրանց հատման կետը նույնպես պատկանում է այդ հարթությանը։
- Երկու զուգահեռ ուղիղները միշտ գտնվում են մեկ հարթության մեջ։
Առաջադրանքներ
1. Քանի՞ ուղիղ է անցնում երկու տարբեր և կետերով։
Պատասխան՝ 1 ուղիղ
2. Տրված են մի ուղղի վրա չգտնվող կետերը։ Քանի՞ հարթություն են նրանք որոշում։
Պատասխան՝ 1 հարթություն
3. Լրացրու բաց թողնվածը․
մի ուղղի վրա չգտնվող 3 կետերով անցնում է _____մեկ_____ հարթություն։
4. կետերը պատկանում են հարթությանը։ Ճի՞շտ է արդյոք, որ ուղիղը պատկանում է հարթությանը։
Այո
5. Տրված է ուղիղը և կետը, որը չի պատկանում -ին։ Քանի՞ հարթություն են որոշում ուղիղը և կետը։
Պատասխան՝ 1 հարթություն
6. Երկու հատվող և ուղիղները քանի՞ հարթություն են որոշում։
Պատասխան՝ 1 հարթություն
7. Երկու զուգահեռ և ուղիղները քանի՞ հարթություն են որոշում։
Պատասխան՝ 1 հարթություն
8. Ճի՞շտ է, թե՞ սխալ․
Երկու տարբեր կետերով անցնում է միայն մեկ ուղիղ։
Ճիշտ է
9. Ճի՞շտ է, թե՞ սխալ․
Երեք ցանկացած կետերով կարելի է միարժեք հարթություն որոշել։
Սխալ է
10. կետերը ոչ համագիծ են։ Ինչպե՞ս կարելի է նշանակել նրանց որոշած հարթությունը։
Պատասխան՝ α հարթություն կամ (ABC) հարթություն
11. և ուղիղները հատվում են կետում։ Ի՞նչ կարելի է ասել այդ երկու ուղիղների մասին՝ հարթության նկատմամբ։
12. ։ Այս երկու ուղիղները որոշո՞ւմ են հարթություն։
Այո, մեկ հարթություն
13. Տրված է հարթությունը։ ։ Որտե՞ղ է գտնվում ուղիղը։
AB ⊂ α
14. Տրված է ուղիղը և կետը։ Ընտրիր ճիշտ տարբերակը․
ա) և չեն որոշում հարթություն
բ) և որոշում են մեկ հարթություն
գ) և որոշում են երկու հարթություն
15. Նշիր հարթության տրման բոլոր 4 եղանակները։