Նվարդ Թումանյանի հուշերից Ղ․ Աղայանի մասին

On April 4, 2022 By Միլենա ԿարապետյանIn ՄայրենիLeave a comment

Երեկոյան Շիրվանզադեն, Դեմիրճյանը, իրավաբան Ալ. Պապովյանը հայրիկի սենյակում հավաքված նախազգացումներից էին խոսում:
Հայրիկն իր կյանքից դեպքեր հիշեց եւ սկսեց պատմել
«… Պարզ զգացել եմ հորս մահը: 1898 թվականն էր. ջրօրհնեքի երեկոն. Թամամշյանների* տանը ընթրիքին հանկարծ թվաց, թե հայրս մեռավ: Տրամադրությունս վատացավ, տխրեցի. հյուրերը նկատեցին, հանգստացրին, բայց ոչինչ չօգնեց: Եկա տուն: Երեք օր հետո մարդ է գալիս գյուղից, թե՝ «հայրդ ջրօրհնեքին մեռել է»:
Նույնպես պարզ զգացել եմ Աղայանի մահը: 1911թ. ամառվա մի շոգ օր էր: Սենյակումս նստած պարապում են: Առավոտը ժամը ինը եւ կեսը կլիներ, հանկարծ աչքիս երեւաց Աղայանը, որ ընկավ մայթի վրա եւ մեռավ: Սարսափահար վեր կացա: Սենյակումս ման եմ գալիս ու չեմ կարողանում ինքս ինձ հասկանալ: Ներս եկավ կինս, տեսավ ինձ գունատ ու շփոթված: Ասի՝ «բա՞ն ես ուզում ասել»: Սկսեց ընտանեկան գործերից խոսել: Ասում եմ «չե՞ս տեսնում, Ղազարը մեռավ…» նա զարմացած նայում էր վրաս: Հենց էդ ժամանակ ներս է գալիս տղաս՝ Արտիկը, թե «պապեն* փողոցումն ընկավ, ուշքից գնաց, տարան տուն…»
Վեր կացա, գնացի, բայց զգում էի, որ կենդանի չեմ տեսնելու Ղազարին: Երրորդ գիմնազիայի մոտ պատահեցի Գրիգոր Վարդանյանին. ձեռքով արավ, թե արդեն…
Առհասարակ Աղայանի կյանքի լավ ու վատ պայմաններն զգում էի, նա էլ իմս էր տեսնում, նախազգում:
1906թ.-ին, երբ Բեթհուբյան փողոցում էի ապրում՝ Վերնատանը, մի գիշեր ինձ շատ վատ զգացի… ամբողջ գիշերը չքնեցի…
Առավոտը վաղ, դեռ լույսը չծագած, մեր զանգը տալիս են. կինս դուռը բաց է անում, տեսնում է՝ Աղայանը. սա թե «Օհանեսը տա՞նն է, լա՞վ է»: Կինս թե՝ «հա՛»: «Դե՛ լավ,»,-ասում է ու գնում: Հետո իմացա, որ գիշերը ինձ պատկերացրել է տանջվելիս, ճիշտ էնպես, ինչպես եղել եմ:

Գառնի Տաճար

On April 4, 2022 By Միլենա ԿարապետյանIn ՀայրենագիտությունLeave a comment

Գառնու հեթանոսական տաճար, հին հայկական հեթանոսական տաճար Կոտայքի մարզի Գառնի գյուղում, Ազատ գետի աջ ափին։ Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձան է։

Ելնելով ավանդություններից՝ Մովսես Խորենացին Գառնու հիմնադրումը վերագրում է Հայկ նահապետի ծոռ Գեղամին, որի թոռան՝ Գառնիկի անունով էլ, իբրև, կոչվել է Գառնի։

Հեթանոսական տաճարը կառուցվել է մ.թ I դ-ի 2-րդ կեսերին՝ ամրոցի վերակառուցման շրջանում (մ.թ. 77թ.): Քրիստոնեական կրոնի ընդունումից հետո այն եղել է Տրդատ Գ թագավորի քրոջ՝ Խոսրովդուխտի «ամառանոցային սենյակը»: Կործանվել է 1679թ.-ի երկրաշարժի ժամանակ։ Կործանված տաճարի մասերը, նրբաքանդակ սյուների կտորներն ու պատերի քարերը, խոյակներն ընկած էին տաճարի շուրջը։ Այս հանգամանքը հնարավոր դարձրեց տաճարի վերականգնումը, ինչը կատարվեց 1969-75 թվականներին:

ՀԵՏԱՔՐՔԻՐ ՓԱՍՏԵՐ ԳԱՌՆՈՒ ՏԱՃԱՐԻ ՄԱՍԻՆ

Ենթադրվում է, որ տաճարը նվիրված է եղել արևի աստված Արեգ-Միհրին։ Հայ արքաներն իրենց աստված-հովանավորն էին համարում Միթրային, և բնական է թվում այն ենթադրությունը, որ հզոր Հռոմի դեմ հաղթանակից ու նրա իսկ կողմից թագադրվելուց հետո իր գահանիստ վայրում կկառուցի Գառնին, տաճար՝ նվիրված հենց իր հովանավոր-աստված Միհրին։ Միհրը, իբրև լույսի, ճշմարտության խորհրդանիշ, հաճախակի պատկերվել է ցուլի (խավարի) դեմ մենամարտելիս։

Գառնու պեղումների ընթացքում հայտնաբերված որոշ բեկորների ուսումնասիրությունը բերեցին այն եզրակացության, որ քրիստոնեական կրոնի ընդունումից հետո հեթանոսական տաճարը վերակառուցվել է և նրա ցելլայի մեջ ստեղծվել է եկեղեցի։ Դրան համակարծիք չէ Ալեքսանդր Սահինյանը։ Ըստ նրա՝ եկեղեցին եղել է, բայց այն կառուցված է եղել անտիկ տաճարի արևմտյան կողմում։ Այդ քառաբսիդ եկեղեցին կառուցվել է 7-րդ դարում, որի ավերակները ցարդ նույն տեղում են։

Ղազարոս Ստեփանի Աղայանի մասին

On April 3, 2022April 3, 2022 By Միլենա ԿարապետյանIn ՄայրենիLeave a comment

Ծնվել է 1840 թվականի Ապրիլի 4-ին։ Ծննդավայր Բոլնիս – Խաչեն, Թիֆլիսի գավառ։ Վախճանվել է 1911 թվականին 71 տարեկան հասակում, գերեզմանը Խոջիվանքում է ։ Մասնագիտությունը գրող, ուսուցիչ, հրապարակախոս և հասարակական գործիչ։ Կրթությունը Ներսիսյան դպրոց։

Գարունը և անպաշտպան աղջիկը

On April 3, 2022April 6, 2022 By Միլենա ԿարապետյանIn ՄայրենիLeave a comment

Մի գարնան առավոտ մի աղջիկ գնաց դպրոց։ Այդ աղջիկը ակնոց Էր կրում էր, դրա հետ մեկտեղ շատ խելացի էր։ Նրան նեղացնում էին, իսկ նա չէր կարողանում պաշտպանվել։ Մի օր նա գնաց քնելու և իր երազում հայտնվեց ինչ որ մեկը։ Աղջիկը հարցրեց թե․

— Դու ո՞վ ես

Իսկ անծանոթը պատասխանեց․

— Ես գարունն եմ

Աղջիկը պատասխանեց․

— Ինչպե՞ս թե գարունն ես ։

Զարմացած ասաց աղջիկը․

— Այո, այո, հենց գարունն եմ

Պատասխանեց գարունը․

Աղջիկը ասաց

— Ինչու ես եկել իմ երազում

— Որ քեզ օգնեմ դառնալ լավ գեղեցիկ և ունակ աղջիկ , որ քեզ էլ չնեղացնեն

— Շնորհակալ եմ գարուն

— Խնդրեմ

Աղջիկը և գարունը մտածեցին շատ տարբերակներ և ընտրեցին լավագույն տարբերակները

և կատարեցին։ Այդ աղջիկը դարձավ ամենագեղեցիկը դպրոցում և այն մարդիկ ովքեր ծաղրում էին այդ աղջկան, հասկացան, որ միայն տեսքով պիտի չընտրեն մարդուն։

Մեծ ժամանակ այդ մարդիկ, որոնք ծաղրում էին այդ աղջկան նրանք դարձան անտուն, իսկ այդ աղջիկը դարձավ շատ հարուստ և իմացավ, որ այդ մարդիկ հենց իր դասարանցիներն էին։ Այդ աղջիկը շատ բարի էր և օգնեց իր դասարանցիներին և ինքը և գարունը դարձան լավ ընկերներ։

My info planet March 8

On March 31, 2022 By Միլենա ԿարապետյանIn Ուսումնական առարկաներLeave a comment

Անգլերեն – English

March 8 was celebrated not to glorify the Wonderful Ladies, but to glorify revolutionary women. It was the day of women who strived for equal rights with men.

International Women’s Day was first celebrated in 1911 in Germany, Austria, Switzerland and Denmark. International Women’s Day has been celebrated everywhere since March 8, after women in Austria, Hungary, Germany, the Netherlands and Russia celebrated their day on March 8, 1914.

Over time, the political part of the holiday has been forgotten, leaving only the need to honor women in the spring for their beauty, tenderness and infinite love.

At all times in many nations, women have been considered a “miracle and a gift”, a “symbol of life and happiness”, and in almost all national calendars there is a day dedicated to women.

In Spain, Women’s Day is considered the day of remembrance of St. Ageda, the patron saint of women. It is celebrated on February 5 and is considered a unique “mother day”. Interesting ways of celebrating the “feminine beginning” of the world exist in Hindu countries. In the foreground here is not the image of a specific woman, but the deified image of an ancestor.

International Women’s Day is not country, group, nor organization specific. No one government, NGO, charity, corporation, academic institution, women’s network, or media hub is solely responsible for International Women’s Day. The day belongs to all groups collectively everywhere. Gloria Steinem, world-renowned feminist, journalist and activist once explained “The story of women’s struggle for equality belongs to no single feminist, nor to any one organization, but to the collective efforts of all who care about human rights.” So make International Women’s Day your day and do what you can to truly make a positive difference for women.

Հայերեն – Armenian

Մարտի 8-ը տոնվել է ոչ թե Հիանալի Տիկնանց, այլ հեղափոխական կանանց փառաբանելու համար: Այդ օրը այն կանանց տոնն էր, ովքեր ձգտում էին տղամարդկանց հետ հավասար իրավունքներ ունենալ:

Առաջին անգամ Կանանց միջազգային օրը կազմակերպված տոնվել է 1911թ-ին Գերմանիայում, Ավստրիայում, Շվեյցարիայում եւ Դանիայում: Ամենուր Կանանց միջազգային օրը սկսել է տոնվել մարտի 8-ին այն բանից հետո, երբ 1914 թ-ին Ավստրիայի, Հունգարիայի, Գերմանիայի, Նիդերլանդների եւ Ռուսաստանի կանայք իրենց օրը նշեցին հենց մարտի 8-ին:

Ժամանակի ընթացքում տոնի քաղաքական մասը մոռացվել է եւ մնացել է միայն անհրաժեշտությունը` գարնանը պատվել կանանց` իրենց գեղեցկության, քնքշության եւ անսահման սիրելու ունակության համար:

Բոլոր ժամանակներում ազգերից շատերի մոտ կինը համարվել է «հրաշք եւ ընծա», «կյանքի եւ երջանկության խորհրդանիշ», եւ գրեթե բոլոր ազգային օրացույցներում կա կանանց նվիրված օր:

Կանանց միջազգային օրը հատուկ երկիր, խումբ կամ կազմակերպություն չէ: Ոչ մի կառավարություն, հասարակական կազմակերպություն, բարեգործական, կորպորացիա, ակադեմիական հաստատություն, կանանց ցանց կամ մեդիա կենտրոն բացառապես պատասխանատվություն չի կրում Կանանց միջազգային օրվա համար: Օրը պատկանում է բոլոր խմբերին հավաքականորեն ամենուր: Աշխարհահռչակ ֆեմինիստ, լրագրող և ակտիվիստ Գլորիա Սթայնեմը մի անգամ բացատրեց. «Կանանց հավասարության համար պայքարի պատմությունը պատկանում է ոչ մի ֆեմինիստուհու, ոչ էլ որևէ կազմակերպության, այլ բոլոր նրանց, ովքեր հոգ են տանում մարդու իրավունքների մասին»: Այսպիսով, Կանանց միջազգային օրը դարձրեք ձեր օրը և արեք այն, ինչ կարող եք, որպեսզի իսկապես դրական փոփոխություններ մտցնեք կանանց համար:

Կոտորակների հանումը

On March 29, 2022March 30, 2022 By Միլենա ԿարապետյանIn ՄաթեմատիկաLeave a comment

d4bfd5b8d5bfd5b8d680d5a1d5afd5b6d5a5d680d5ab-d5b0d5a1d5b6d5b8d682d5b4d5a8 Download

Քամու բնութագրիչները: Քամու ուժի օգտագործումը

On March 29, 2022 By Միլենա ԿարապետյանIn ԲնագիտականLeave a comment

Քամու բնութագրիչները: Քամու բնութագրիչներից կարևոր են քամու ուղղությունը, արագությունը և ուժը: Այս բնութագրիչները մարդու կյանքի և տնտեսական գործունեության համար ունեն կարևոր նշանակություն: Անհիշելի ժամանակներից մարդը կարողացել է զանազան միջոցներով, օրինակ՝ ծովի ալիքներով, ծածանվող դրոշակով, ծխնելույզների ծխի շեղման չափով, որոշել քամու ուղղությունը, արագությունը և ուժը:
Օդերևութաբանական կայաններում տեղադրված հողմացույց կոչվող սարքով որոշում են քամու ուղղությունը և ուժը: Ընդունված է քամին կոչել հորիզոնի այն կողմի անունով, որտեղից փչում է: Օրինակ՝ եթե քամին փչում է հարավից, ապա անվանում են հարավային քամի:
Քամու ուղղությունը որոշելու համար օգտվում ենք հողմացույցի շարժական սլաքից, որը քամու ազդեցությամբ ազատ պտտվում է: Սլաքը սուր ծայրով միշտ ուղղված է լինում քամու դեմ, այսինքն՝ դեպի հորիզոնի այն կողմը, որտեղից քամին փչում է:

Քամու ուժը կախված է իր արագությունից: Քամու ուժը չափում են բալերով՝ 0-ից մինչև 12 բալ: Անհողմ եղանակին քամու ուժը 0 բալ է, իսկ եթե քամու ուժը 12 բալ է, ապա փոթորիկ է, որի ընթացքում ծառերն արմատախիլ են լինում, պոկվում են շենքերի տանիքները և այլն:
Քամու արագությունը որոշում են հողմաչափ կոչվող սարքով:
Քամու ուժի օգտագործումը: Հազարամյակներ շարունակ քամու ուժը մարդն օգտագործել է տարբեր նպատակներով՝ նավարկել է առագաստանավերով, կառուցել հողմաղացներ:
Քամու ուժի օգտագործման առաջին՝ պարզագույն միջոցը եղել է առագաստը, որի օգնությամբ մարդը հազարամյակներ շարունակ օվկիանոսում փոխադրել է բեռներ ու մարդկանց:
Քամու ուժով են աշխատել նաև հողմաղացները, որտեղ հատուկ պատրաստված թիակների օգնությամբ քամին պտտել է քարը և աղացել հացահատիկը:
Քամու ուժի օգտագործման ժամանակակից ձևերից են հողմաէլեկտրակայանները, որոնց միջոցով արտադրում են էլեկտրաէներգիա:
Ժամանակակից հողմաէլեկտրակայաններն աշխատում են քամու ցանկացած ուղղության և ուժգնության պայմաններում:
Երկրագնդի վրա քամու էներգիան համարվում է անսպառ: Ուստի հողմաէլեկտրակայանների միջոցով էլեկտրաէներգիայի արտադրությունը համաշխարհային էներգետիկայի հեռանկարային ճյուղերից մեկն է:
Բացի այդ՝ հողմաէլեկտրակայանները չեն աղտոտում շրջակա միջավայրը և ավելի էժան ու արագ են կառուցվում:
Այսօր աշխարհի շատ երկրներում կան կառուցված բազմաթիվ հողմաէլեկտրակայաններ: Դրանք լայն տարածում ունեն հատկապես եվրոպական երկրներում և ԱՄՆ-ում: Հայաստանում նույնպես կառուցվել են հողմաէլեկտրակայաններ:

Հարցեր և առաջադրանքներ

Ի՞նչ բնութագրիչներ ունի քամին:

Քամու բնութագրիչներից կարևոր են քամու ուղղությունը, արագությունը և ուժը: Այս բնութագրիչները մարդու կյանքի և տնտեսական գործունեության համար ունեն կարևոր նշանակություն:

Ի՞նչ սարքով և ինչպե՞ս են որոշում քամու ուղղությունը:

Անհիշելի ժամանակներից մարդը կարողացել է զանազան միջոցներով, օրինակ՝ ծովի ալիքներով, ծածանվող դրոշակով, ծխնելույզների ծխի շեղման չափով, որոշել քամու ուղղությունը, արագությունը և ուժը:

Ինչի՞ց է կախված քամու ուժը, ի՞նչ միավորով են չափում:

Քամու ուղղությունը որոշելու համար օգտվում ենք հողմացույցի շարժական սլաքից, որը քամու ազդեցությամբ ազատ պտտվում է: Սլաքը սուր ծայրով միշտ ուղղված է լինում քամու դեմ, այսինքն՝ դեպի հորիզոնի այն կողմը, որտեղից քամին փչում է:
Քամու ուժը կախված է իր արագությունից:

Ի՞նչ սարքով են չափում քամու արագությունը, ո՞րն է չափման միավորը:

Քամու արագությունը որոշում են հողմաչափ կոչվող սարքով:
Քամու ուժը կախված է իր արագությունից: Քամու ուժը չափում են բալերով՝ 0-ից մինչև 12 բալ: Անհողմ եղանակին քամու ուժը 0 բալ է, իսկ եթե քամու ուժը 12 բալ է, ապա փոթորիկ է, որի ընթացքում ծառերն արմատախիլ են լինում, պոկվում են շենքերի տանիքները և այլն:

Ի՞նչ նպատակներով է օգտագործվում քամու ուժը:

Հազարամյակներ շարունակ քամու ուժը մարդն օգտագործել է տարբեր նպատակներով՝ նավարկել է առագաստանավերով, կառուցել հողմաղացներ:
Քամու ուժի օգտագործման առաջին՝ պարզագույն միջոցը եղել է առագաստը, որի օգնությամբ մարդը հազարամյակներ շարունակ օվկիանոսում փոխադրել է բեռներ ու մարդկանց: Քամու ուժով են աշխատել նաև հողմաղացները, որտեղ հատուկ պատրաստված թիակների օգնությամբ քամին պտտել է քարը և աղացել հացահատիկը:

Ուաումնական գարուն բնագիտություն

On March 29, 2022 By Միլենա ԿարապետյանIn Ու սումնական գարուն, ԲնագիտականLeave a comment

https://www.youtube.com/shorts/epBZ6QHWbGg

ROBIN HOOD AND HIS MERRY MEN

On March 29, 2022March 29, 2022 By Միլենա ԿարապետյանIn ԱնգլերենLeave a comment

ROBIN HOOD AND HIS MERRY MEN
There are many legends and songs about Robin Hood. The legends say
that he and his three hundred men lived in Sherwood Forest, not far from the
town of Nottingham. His men dressed in green and were good at shooting
with bows and arrows.
Robin Hood and his merry men attacked and robbed the rich and
helped the poor as much as they could.
More than once the Sheriff of Nottingham tried to catch Robin and
his merry men, but he couldn’t. Robin always fooled his enemies.
Once Robin played a trick on one of the Sheriff’s men whom he met in
the forest. The man had orders to arrest Robin Hood. But he did not know
who he was talking to. “Help me to fi nd Robin,” he said to Robin Hood, “and I shall give you half the money that I’ll get for his head.” “All right,” said Robin, “let’s go to
Nottingham. We shall find Robin Hood there. I know him, and I’ll help you to catch him.” When they came to the town, Robin gave the man so much drink that he fell asleep. After that Robin walked off, and the man had to pay the bill.
Some time after, Robin and his friends came to Nottingham to take part in a shooting contest held there by the Sheriff. The prize, an arrow of gold, was for the best shot. Robin, who was dressed like a beggar, won the prize. The next evening as the Sheriff was going to bed, an arrow with a letter on it suddenly whistled through the open window of his bedroom. The Sheriff read, “Thank you for the golden arrow. It was a good prize for my shooting. Robin Hood.”