Գարուն

Հիմա գարուն է,տարվա ամենագեղեցիկ եղանակը: Գարնանը բոլոր ծառերը ծաղկում են, բայց զարմանալի է,մեկ ծառ ,ինչ անում էինք ,չէր ծաղկում: Այդ ծառը աշխարհի ամենատարեց ծառն էր: Այդ ծառը շատ երկար պատմություն ունի: Եվ երբ գնացի այդ ծառի մոտ, ես ձայներ լսեցի, զարմանալի է ,բայց այդ ձայները մենակ ես էի լսում:Ես հասկացա, որ ինձ հետ ծառն է խոսում: Նա ինձ պատմեց իր երկար պատմությունը: Նա ինձ ասաց ,որ նա ծնվել է 1155թ. և ասաց ,որ նա մարդ է եղել , իր ընտանիքի հետ ապրել է շատ հաշտ ու համերաշխ և մի օր էլ մեկը ծեծեց նրա դուռը, նա բացեց և տեսավ մեկ մարդու :Այդ մարդը եղել է չար կախարդը ,խաբել է ,թե ինքը հրեշտակ է, բարեկամացել է նրանց հետ և մեկ օր էլ հյութ է բերել և հյուրասիրել նրան: Այդ հյութի մեջ եղել է թույն, որը նրան դարձրել է ծառ և այդ կախարդը ուներ 2000 տարի կյանք: Եվ այդ ամենը լսելուց հետո, ես գնացի այդ կախարդին գտնելու, և երբ գտա այդ կախարդին ,պահանջեցի, որ լուծում գտնի այդ կախարդանքը վերացնելու համար :Երկար համոզելուց հետո , նա պատրաստեց մեկ հյութի նման ինչ-որ բան և տվեց ինձ, որ լցնեմ այդ ծառի վրա ու նա նորից կդառնա մարդ:Ես տարա այդ հեղուկը,լցրեցի ծառի վրա,ինչպես որ կախարդն էր ասել,մի քիչ սպասեցի ու ծառը նորից մարդ դարձավ:Այդ կախարդված մարդն ինձ շատ շնորհակալություն հայտնեց,որ իրեն ազատեցի կախարդանքից:Ես ՝լ շատ ուրախացա,որ կարողացա օգնել նրան:

Եղեգնուհի 3

3
Շատ տխուր է թագավորի որդին։ Օրեր են անցնում, բայց նորահարսի գեղեցկանալու մասին
լուր չկա․ ինչքան լավ են պահում, այնքան ավելի է պլպլում նա, ինչպես սև սաթ, և գիրանում
ու հաստանում է խոզի պես։
Թագավորի որդին իր մտատանջությունն ու սրտնեղությունը փարատելու համար գնաց դեպի
գետի ափն զբոսնելու։ Այնտեղ նա ձկնորսներ տեսավ, որոնք ուռկանով ձուկն էին որսում։
Կանչեց նրանց իր մոտ և ասաց.
― Ուռկաններդ ձգեցե՛ք ահա այսինչ տեղը, ուզում եմ բախտս փորձել, ինչ որ դուրս գա՝ իմս է։
Ուռկանը ձգեցին, և դուրս եկավ մի հրաշալի ձուկն՝ ինքն արծաթի, իսկ թևերը ոսկի։
Զարմացան որսորդները, այնպիսի ձուկն նրանք ո՛չ լսած և ո՛չ տեսած էին։
― Քե՛զ է միայն արժանի այս ձուկը,― ասացին նրանք թագավորի որդուն,― եթե առանց քեզ
էլ բռնած լինեինք, պիտի բերեինք քեզ ընծա։
― Շնորհակա՛լ եմ,― ասաց թագավորի որդին և նրանց լավ վարձատրեց։ Ձուկը տարավ և
ձգեց իր ծաղկանոցի ավազանը, և այնուհետև էլ նրա մոտից չէր հեռանում, նրան նայելուց չէր
կշտանում, նրա մոտ էր ուտում, խմում և ննջում։
Բոշա աղջիկն իմացավ, որ մի հրաշալի ձուկ է բռնել թագավորի որդին, և իսկույն հասկացավ,
որ նա ի՛նքն է Եղեգնուհին, որ սպանվելուց հետո ձկան կերպարանք է ստացել, էլ քունը
չտարավ։ Եվ մեկ օր ասաց նաժիշտներին.
― Ի՞նչ կարող եմ գեղեցկանալ, քանի որ թագավորի որդին խորշում է ինձանից և իր սերը մի
ձկան է տվել։ Եթե այդ գեղեցիկ ձուկը մորթեն և ուտեցնեն ինձ՝ իմ գեղեցկությունը կրկին վրաս
կգա։
Այս բանը շատ որ ասաց և հավատացրեց ամենքին՝ ճարահատյալ ձուկը մորթեցին և
ուտեցրին բոշային, բայց նա էլի մնաց բոշա ու բոշա։

մտատանջությունն – Մտահոգություն պատճառող հանգամանք:

սրտնեղություն-Սրտի նեղություն՝ անհանգստություն, մտատանջություն:

փարատել- Ցրել, հեռացնել, վերացնել, վանել:

ուռկան – Ձուկ որսալու ցանցահյուս՝ թակարդ, թարբ, ձկնորսական ցանց:

Եղեգնուհի 1

Ղազարոս Աղայան
Եղեգնուհին (հեքիաթ)
1
Մի թագավոր է էլել։ Այս թագավորը մի որդի է ունեցել մինուճար։ Տղան որ հասել է, հայրն
ասել է.
― Որդի՛, ժամանակ է քեզ ամուսնանալու․ ո՞ւմ ես աչքադրել, ասա՛, գնանք նրան ուզենք, կամ
թե չէ մեզ կամք տուր, մենք ինքներս կընտրենք քեզ հարմար մի աղջիկ։
Որդին ասաց.
― Հա՛յր, ես միտք չունիմ աղջիկ ուզելու, իսկ եթե ուզելու լինիմ՝ պետք է այնպեսն ուզեմ, որ
հոր ու մոր ծնունդ չլինի։
Զարմանում է հայրը և ասում է.
― Այդպես բան անկարելի է։
Որդին ասում է.
― Անկարելի բան չկա, հա՛յր. Աստուծո ձեռին ամեն ինչ հեշտ է, նա կարող է քարերից էլ
մարդիկ շինել։
Քանի անգամ որ հայրն առաջարկում է որդուն ամուսնանալ, որդին միշտ այս է ասում, թե՝
հոր ու մոր ծնունդ ուզելու չէ։
Շատ որ ասում է որդին, և ասում է հավատալով և ոչ թե գիտությամբ՝ բանը դժվարացնելու
համար, թագավորն էլ է հավատում, որ կարելի բան է այդ, սկսում է փնտրել որդու ուզածի
նման մի աղջիկ։ Շատ է հարց ու փորձ անում, շատերն ասում են, որ լսել են, թե եղած է
այդպես բան, բայց իրանց աչքովը տեսած չեն և չգիտեն, թե որտե՛ղ կարոդ են մարդիկ ծառի
պես բսնել և չունենալ ո՛չ հայր և ո՛չ մայր։
Թագավորն իր որդու սիրույն համար ընկավ աշխարհքեաշխարհք և չոլեչոլ, շատ տեղ ման
եկավ, շատ տեղ հարց ու փորձ արավ, ոչինչ չգտավ։ Վերադարձին մի անտառի մեջ պատահեց
նրան մի ծերունի․ նրան էլ հայտնեց թագավորը, թե ինչի՛ է ման գալիս։ Ծերունին ասաց.
― Դրա համար հարկավոր չէ հեռու երթալ․ քո քաղաքի մոտ մի մեծ գետ կա, նրա ափին մի
եղեգնուտ կա, ուր մարդի ոտք ընկած չէ դեռևս, որովհետև այն տեղը սուրբ և անմատչելի է
համարվում, իսկ շատերն էլ կարծում են, որ այնտեղ աներևույթ ոգիք կան։ Կերթաս այնտեղ,
կընտրես եղեգներից ամենից գեղեցիկը, կկտրես չբանեցրած դանակով, կձգես ջուրը, և նա
իսկույն կդառնա աղջիկ՝ քո որդու հավանած։
Թագավորն ինչպես որ լսեց, այնպես էլ արավ։ Եղեգը աղջիկ դառավ և մնաց ջրի մեջ ընկղմած,
դուրս գալ ամաչեց, որովհետև մերկ էր։ Թագավորն ասաց.
― Սպասի՛ր այստեղ, ես քեզ համար հագուստ և աղախիններ կուղարկեմ, դու իմ հարսնացուն
ես․ քեզ պիտի ուզեմ իմ որդուս համար։― Այդ ասաց թագավորը և նրա անունն էլ դրավ
Եղեգնուհի, որ կնշանակե եղեգն աղջիկ։
2
Գետի մոտերքում բնակվում էին թափառական սևադեմ բոշաներ։ Թագավորը որ հեռացավ՝ մի
բոշա աղջիկ գնաց նույն տեղը, ուր որ թագավորն էր, և տեսավ այնտեղ մի հրաշալի
գեղեցկության աղջիկ։ Հարցրեց նրա ով լինելը, աղջիկն էլ ասաց, որ թագավորի հարսնացուն
է, հիմա պիտի գան տանեն իրան։
Բոշան տեսավ, որ Եղեգնուհին շատ միամիտ է, ուզեց ինքը բռնել նրա տեղը։
― Դո՛ւրս եկ,― ասաց,― ջրիցը, ինձնից մի՛ քաշվիր։
Աղջիկը դուրս եկավ ափը թե չէ՝ բոշան նրան խեղդեց ու գցեց գետը, իսկ ինքը մերկացավ և
ընկղմվեց ջրի մեջ, որ կարծեն, թե նա՛ է Եղեգնուհին։
Թագավորի նաժիշտները եկան փառավոր հագուստով և տեսան՝ ի՜նչ… մի սև, այլանդակ բոշա
աղջիկ։
― Դո՞ւ ես,― ասացին,― Եղեգնուհին։
― Այո՛,― պատասխանեց աղջիկը։
― Հապա ինչո՞ւ ես սև ու տգեղ, նա շատ չքնաղ և աննման պետք է լինի։
― Գիտե՞ք,― ասաց բոշան,― դուք շատ ուշացաք, արևն այրեց ինձ և փոխեց կերպարանքս։
Բայց այս վնաս չունի, եթե ինձ պահեն շուշաբանդ պալատում, մի քանի օրից կրկին կստանամ
իմ առաջվան գեղեցկությունը։
Հավատացին նաժիշտները, թագուհու հագուստ հագցրին և տարան ապարանք։ Թագավորը
որ տեսավ՝ մնաց զարմացած։
― Սա իմ տեսած աղջիկը չէ,― ասաց։
Թագավորի որդին էլ որ տեսավ՝ ետ քաշվեց զզվանքով։
― Սա չէ,― ասաց,― իմ ուզածը։ Նա սպիտակ պետք է լինի, ինչպես հրեշտակ, իսկ սա սև է,
ինչպես սատանա։
Խոսեցրին աղջկանը․ նա միևնույնն ասաց, ինչ որ նաժիշտներին։
― Լա՛վ,― ասացին և տարան դրին մի շուշաբանդ սենյակում, որ այնտեղ գեղեցկանա, և
սկսեցին մեծ պատվով պահել։ Միայն տղան մոտ չէր գնում․ նա զգում էր, որ բանի մեջ չարի
մատը կա խառնված, որ այստեղ մի խարդախություն կա, բայց ինչպե՞ս իմանա եղելության
որպիսությունը։

Թեստ

Ես շատ ուշ հասկացա, թե նա որտեղից էր եկել: Փոքրիկ իշխանն անընդհատ հարցեր էր տալիս, իսկ իմ հարցերը կարծես չէր լսում: Ինձ համար ամեն ինչ հետզհետե պարզ դարձավ պատահական և հենց այնպես ասված նրա խոսքերից: Այսպես, երբ փոքրիկ իշխանն առաջին անգամ (տեսնել) իմ ինքնաթիռը, հարցրեց ինձ.

— Սա ի՞նչ առարկա է:

— Սա առարկա չէ: Սա թռչում է: Սա ինքնաթիռ է: Իմ ինքնաթիռը:

Եվ ես հպարտ-հպարտ հասկացրի նրան, որ թռչել գիտեմ:

— Ո՞նց թե,- բացականչեց նա,- դու երկնքի՞ց ես իջել:

— Այո՛,- համեստորեն պատասխանեցի ես:

— Ի՜նչ ես ասում, շատ հետաքրքիր է…

Եվ փոքրիկ իշխանն այնքա՜ն գեղեցիկ, այնքան զրնգուն ծիծաղեց, որ տրամադրությունս լրիվ փչացավ: Ես չեմ սիրում երբ իմ ձախորդություններին անլուրջ են վերաբերվում: Հետո նա ավելացրեց.

— Ուրեմն դու էլ ես երկնքից իջել: Իսկ ո՞ր մոլորակից ես եկել:

Ինձ թվաց, թե ես կռահեցի նրա խորհրդավոր հայտնության գաղտնիքը և, առանց այլևայլության, հարցրի.

— Ուրեմն դու այլ մոլորակի՞ց ես եկել:

Բայց նա չպատասխանեց: Նա գլուխը մեղմորեն օրորում էր՝ հայացքը չկտրելով իմ ինքնաթիռից.

— Հնարավոր չէ. դու սրանով չէիր կարող շատ հեռվից գալ…

Նա (ընկնել) երազանքների գիրկը, և դա երկար տևեց: Այնուհետև, գրպանից հանելով իմ նկարած գառնուկը, սկսեց խորասուզված հիանալ իր գանձով:

Չեք կարող պատկերացնել, թե որքան ինձ հետաքրքրեց «այլ մոլորակների» մասին նրա կիսախոստովանությունը: Եվ ես փորձեցի որքան հնարավոր է շատ բան իմանալ:

— Որտեղի՞ց ես եկել, սիրելի՛ մանչուկ: Որտե՞ղ է քո տունը: Ո՞ւր ես ուզում տանել իմ գառնուկին: Երկար ու լուռ մտորելուց հետո նա պատասխանեց.

— Լավ արեցիր, որ ինձ արկղ տվիր. գիշերներն իմ գառնուկը հենց նրա մեջ էլ կքնի:

— Դե իհարկե՛: Եվ եթե դեմ չես, քեզ կտամ նաև մի պարան, որպեսզի ցերեկվա ժամերին նրան (կապել): Ցից էլ կտամ:

— Նրան կապե՞մ… Դու էլ հո չասի՜ր:

— Ախր, եթե չկապես, գառնուկը  կարող է գնալ՝ ուր խելքին փչի, ու մի տեղ կկորչի…

Եվ իմ բարեկամը նորից զրնգուն ծիծաղեց.

— Բայց ո՞ւր կարող է գնալ:

— Ուր խելքին փչի: Կգնա ուղիղ, մինչև…

Փոքրիկ իշխանը լուրջ տեսքով ընդհատեց ինձ.

— Ոչինչ, թող գնա, իմ տունը շա՜տ փոքր է:

Նա կարծես մի քիչ (տխրել), հետո շարունակեց.

— Եթե անընդհատ ուղիղ գնաս, շատ հեռու չես գնա…

  1. Տեքստի չորս բառերում տառի փոխարեն վանդակ է դրված, դու՛րս գրիր այդ բառերը՝ լրացնելով բաց թողած տառերը:
    Խորհրդավոր

գաղտնիք

փորձեց

դարձավ

  1. Ի՞նչ է նշանակում անընդհատ բառը.

ա/ չընդհատվող

բ/ ընդհանուր

գ/ընդհանրապես

դ/ հատ-հատ

  1. Դու՛րս գրիր թավ և ընդգծված բառերի հականիշները.
    Գեղեցիկ-տգեղ

Պարզ-բարդ

Երկար-կարճ

Ուղիղ-թեք

  1. Տրված բառերից որի՞ դիմաց է սխալ նշված նրա տեսակը:

ա/ մեղմորեն – ածանցավոր

բ/ ինքնաթիռ — բարդ

գ/ մանչուկ — ածանցավոր

դ/ տուն – ածանցավոր:

  1. Տրված բառերը դարձրո՛ւ հոգնակի.

ա/ հարց-հարցեր

բ/ նկար-նկարներ

գ/ գառ-գառներ

դ/ մոլորակ-մոլորակներ

  1. Տրված բառերից յուրաքանչյուրի դիմաց նշված է, թե այն ինչ խոսքի մաս է:

Ո՞րն  է  սխալ.

ա/երկար — ածական

բ/ մոլորակ – գոյական

գ/ ինքնաթիռ – գոյական

դ/ փոքրիկ — թվական

  1. Դու՛րս գրիր տեքստի մեջ փակագծերում  առնված   բայերը  և   դի՛ր անհրաժեշտ ձևով (համապատասխանե-ցրո՛ւ տեքստին):

Տեսնել-տեսավ                               _______________________

Ընկնել-ընկավ                               _______________________

Կապել-կապես                             _________________________

Տխրել-տխրեց                             _________________________

  1. Տրված նախադասության մեջ գտի՛ր ենթական և ստորոգյալը:

Նա գլուխը մեղմորեն օրորում էր:
ենթակա      –  նա

սորոգյալ – օրորում էր:

  1. Տեքստից դու՛րս գրիր մեկական հարցական և բացականչական  նախադասություն:
    — Սա ին՞չ առարկա է:

— Ի՜նչ ես ասում, շատ հետաքրքիր է…

  1. Տեքստում ընդգծված նախադասության մեջ բաց է թողնված մեկ կետադրական նշան: Լրացրո՛ւ :

Ես չեմ սիրում երբ, իմ ձախորդություններին անլուրջ են վերաբերվում: 

  1. Դո՛ւրս գրիր փոքրիկ իշխանի ծիծաղը բնութագրող բառերը:
    Գեղեցիկ Զրնգուն

_____________________                ___________________

  1. Ինչո՞ւ հեղինակի տրամադրությունը փչացավ.

ա/ ինքնաթիռը գեղեցիկ չէր նկարել

բ/նա չէր սիրում, որ իր ձախորդություններին անլուրջ էին վերաբերվում

գ/ փոքրիկ իշխանը իր նկարած ինքնաթիռը չէր հավանել

դ/փոքրիկ իշխանը չհրավիրեց իր մոլորակ

  1. Փոքրիկ իշխանը ի՞նչ հարցրեց, երբ առաջին անգամ տեսավ ինքնաթիռը.
    — Սա ինչ՞ առարկա է:
  1. Հեղինակի կարծիքով ̀ ո՞ւր կարող էր գնալ գառնուկը.
    Ուր ասես:
  1. Բացատրի՛ր «Ուղիղ գնաս, շատ հեռու չես գնա» միտքը:

Եթե նպատակ չունենաս, ոչնչի չես հասնի:

Փաթեթ 3

1․ Հաշվի՛ր, թե քանի եռանկյուն կա այս պատկերում։

9

2․ Փակագծերն այնպես տեղադրի՛ր, որ ճիշտ հավասարություն ստացվի։

7×9+(12:3-2)=23

3․ Լրացրո՛ւ աղյուսակը

1լ նավթ 850գ
5լ նավթ4250
190լ նավթ161500
13լ նավթ11050

4․ Լրացրո՛ւ աղյուսակը

1լ սնդիկ 13600գ
5լ սնդիկ68000
190լ սնդիկ2584000
13լ սնդիկ176800

5․ Ուղղի վրա հավասար հեռավորությամբ 30 կետ է նշված։ Հարևան կետերի հեռավորությունը 5սմ է։ Որքա՞ն է ծայրակետերի հեռավորությունը։  29×5=

6․ Ըստ գծագրի հաշվի՛ր երկու տակառների տարողությունները։

7․ Քանի՞ րոպեում 1-ից 51 թվերը հերթականությամբ կգտնես։

5ր

Правильно ли я питаюсь?


Подумайте, как вы питаетесь? Чего в вашем рационе больше — полезной или вредной пищи? Подготовьте презентацию.

Моя мама говорит, что я питаюсь очень плохо. Она всегда дает меня полезные фрукты и овощи ,творог ,разные супы ,но я всю эту пищу не люблю, я люблю чипсы ,конфеты ,разные сладости, мороженое 🍦 ,пиццу ,фри … .но мама говорит ,что это все вредная пища. Мама не даёт мне эту вредную пищу, но бабушка иногда даёт.

Արձանների մասին

Ավետիք Իսահակյան

Հայ մեծանուն բանաստեղծ, արձակագիր, հասարակական գործիչ Ավետիք Իսահակյանի հուշարձանը գտնվում է Երևան քաղաքի Օղակաձև զբոսայգում` Խանջյան և Աբովյան փողոցների խաչմերուկում, այժմյան Երևանի Կ. Դեմիրճյանի անվան մետրոպոլիտենի «Երիտասարդական» կայարանի մոտ: Հուշարձանի քանդակագործը Սարգիս Բաղդասարյանն է, ճարտարապետը` Լիպարիտ Սադոյանը: Արձանի նյութերը` բրոնզ և գրանիտ:

Ավետիք Իսահակյանի հիշատակի հավերժացմանը նպատակաուղղված` ՀՍՍՀ Մինիստրների խորհրդի որոշման /1958 թ. մարտ/ հիման վրա հայտարարվեց մրցույթ Երևանում նրա արձանը կանգնեցնելու համար:

Հուշարձանի հանդիսավոր բացումը տեղի է ունեցել 1965 թ. հունիսի 12-ին: Արարողությանը մասնակցել են ՀԿԿ կենտկոմի առաջին քարտուղար Յակով Զարոբյանը, ՀՍՍՀ Մինիստրների խորհրդի նախագահ Անտոն Քոչինյանը, Երևանի Ավ. Իսահակյանի անվան դպրոցի ուսուցիչներ, աշակերտներ, մտավորականության ներկայացուցիչներ:

Արմեն Տիգրանյան

Կոմպոզիտոր, խմբավար, երաժշտական-հասարակական գործիչ Արմեն Տիգրանյանի արձանը դրվել է 1987 թ., Օղակաձև զբոսայգում: Արձանի նյութը բազալտ է, բարձրությունը` 5 մ, քանդակագործ` Արտաշես Հովսեփյան, ճարտարապետ՝ Էդմոնդ Տիգրանյան:

Հովաննես Այվազովսկի

Հայ մեծանուն ծովանկարիչ Հովհաննես Այվազովսկու հուշարձանի բացման արարողությունը տեղի է ունեցել 2003 թվականի մայիսի 1-ին Կամերային երաժշտության տան հարևանությամբ։ Արձանի ստեղծման համար մրցույթ էր հայտարարվել դեռևս 1987 թվականին, որում հաղթել էր Յուրի Պետրոսյանի ներկայացրած քանդակը։ Արձանի ստեղծման գործին աջակցել է մոսկվաբնակ գործարար Սենիկ Գևորգյանը[1]։

Արձանը բացեցին Երևանի այն ժամանակվա քաղաքապետ Ռոբերտ Նազարյանը և նախկին քաղաքապետ Մուրադ Մուրադյանը[1]։

Նկարչի ձեռքի բրոնզաձույլ վրձինը պարբերաբար գողանում են[2]։

Բարեկամության ձոքեր

«Բարեկամության ձեռքեր» հուշարձանը գտնվում է Երևան քաղաքի Օղակաձև զբոսայգում: 1967 թ. հուշարձանի նախնական մանրամասերը Իտալիայի Կարարա քաղաքից բերվել են Երևան: Ըստ պաշտոնական համաձայնագրի` Երևանն ու Կարարան քույր քաղաքներ են 1973 թ-ից, սակայն նրանց միջև համագործակցությունը սկսվել է դեռևս 1960-ական թթ. սկզբին:

1965 թ. Կարարա քաղաքում կազմակերպվում է քանդակագործության բիենալե, որին Երևանից մասնակցում էր երիտասարդ քանդակագործ Արա Հարությունյանը, ով արդեն երեք խոշոր հուշարձանների («Սայաթ-Նովա», Գեղարդի «Առյուծ» և Կոմիտասի մահարձան) հեղինակ էր: Այցելելով Կարարայի նշանավոր մարմարի քարհանք` քանդակագործը նկատում է խոշոր արձանի մանրամասեր` ձեռքեր, ոտքերի մասեր, գլուխ: Պարզվել է, որ դրանք Քրիստոսի ապագա արձանի մասերն են, որը, հովանավորներ չունենալու պատճառով, քանդակագործը չի ավարտել: 1966 թ. Երևանի քաղխորհրդի պատվիրակությունը մեկնում է Կարարա: Ի նշան երկու քաղաքների բարեկամության` Կարարայի քաղաքապետարանը տվյալ մանրամասերն ուղարկում է Երևան: 1967 թ. քանդակագործ Արա Հարությունյանը Կարարայից բերված` Քրիստոսի արձանաձեռքերից ստեղծում է մի հորինվածք, որտեղ աջ ձեռքի մատնեմատը ծալված է` համարյա բթին կպած, և աջ ձեռքը տեղադրված է ձախ ձեռքի բացվածքի մեջ:

1967 թ. տեղի է ունենում «Բարեկամության ձեռքեր» հուշարձանի պաշտոնական բացման արարողությունը: Այդ օրվանից սկսած` հուշարձանը դառնում է Երևանի համայնապատկերի անբաժանելի մասը:

Սպասում

Հայկական քանդակագործությունը, սկիզբ առնելով հնագույն ժամանակներից և անցնելով պատմական տարբեր փուլերով,գրավել է իր ուրույն տեղը հայ ճարտարապետության մեջ։ Այժմ մայրաքաղաք Երևանում ամեն քայլափոխի կարող ենք հանդիպել քանդակների, որոնց ծագման մասին մեծամասամբ տեղեկություններ չունեն քաղաքացիները։ Ձեզ ենք ներկայացնում Օղակաձև զբոսայգու գողտրիկ անկյուններից մեկում կանգնած մի արձան, որի ստեղծման պատմությունը բավականին հետաքրքիր է և խորհրդանշական։ Արձանի անունն է «Սպասում»։ «Սպասում» արձանի մանրակերտը նկարիչ, քանդակագործ Ստեփան Թարյանը կերտել է 1930-ականներին՝ գիպսից: Նրա ծննդյան 90-ամյակի առթիվ 1989թ. դեկտեմբերի 29-ին ՀԽՍՀ կառավարությունը որոշեց Օղակաձև զբոսայգում տեղադրել «Սպասում» արձանը։ Արձանի ստեղծման աշխատանքները (ձուլում, տեղադրում) իրականացրին քանդակագործի զավակները (Սուրենը և Աննան) և 1999-ին Թարյանի ծննդյան 100-ամյակի առթիվ «Սպասում» բրոնզաձույլ արձանը նվիրեցին քաղաքամայր Երևանին: «Սպասում» դեկորատիվ արձանի հանդիսավոր բացումը տեղի ունեցավ 2000թ. հուլիսի 29-ին Օղակաձև զբոսայգում։ Բացմանը խոսք ասացին Երևանի քաղաքապետարանի ներկայացուցիչը, քանդակագործ Խաչատուր Իսկանդարյանը, քանդակագործի որդին` Սուրեն Թարյանը: Այս արձանի գիպսե կաղապարը տեղադրվել է Խարբերդի ճանապարհին: 2002 թվականին բրոնզաձույլ արձանի ձախ ոտքի մի մասը «մետաղակեր» վանդալները կտրեցին և տարան: Արձանը վերականգնեց ճանաչված դրվագող Ներսես Չարախչյանը Սուրեն Թարյանի նախաձեռնությամբ և միջոներով: Արձանի նյութը` բրոնզ, գրանիտ, բարձրությունը 1,8 մ է։ Արձանն առաջին հայացքից տպավորվում է իր խորհրդավորությամբ և անչափ համահունչ է այն անվանը, որը կրում է։

Գումարման զուգորդական հատկությունը

Դասարանական առաջադրանքներ

1․ Հաշվի՛ր օգտագործելով գումարման զուգորդական հատկությունից։

700+630+70=1400

415+392+8=815

5440+60+493+7=6000

2․ Հաշվի՛ր տրված կողմերով քառանկյան պարագիծը՝ օգտվելով գումարման զուգորդական հատկությունից։ 31+36+39+24=70+60=130

3․ Մեծ միավորներից մեկն արտահայտի՛ր փոքր միավորով։

33մ6դմ=336դմ

2տ5ց=25ց

23ց15կգ=245կգ

32կգ50գ=32050գ

4․ Երկու կից հողամասերից մեկի մակերեսը 225մ2-ով մեծ է մյուսի մակերեսից։ Որքա՞ն է հողամասերից յուրաքանչյուրի մակերեսը, եթե դրանց մակերեսները միասին 2445մ2 է։ 2445-225=2220  2220:2=1110  1110+225=1335

5․ Համեմատի՛ր

7կգ850գ < 8կգ200գ

8տ40կգ > 8տ400գ

90տ10ց = 91տ

75ց32կգ =7տ532կգ

6․ Հայկի մտապահած թվին գումարելով 64՝ կստանանք Արայի մտապահած թիվը։ Ո՞ր թվերն են մտապահել նրանք, եթե այդ թվերի գումարը 2344 է։ 2344-64=2280  2280:2=1140  1140+64=1204

7․ Երկու թվերից մեկը մյուսից մեծ է 25-ով։ Գտի՛ր այդ թվերը՝ գիտենալով, որ դրանց գումարը 425 է։ 425-25=400  400:2=200  200+25=225

8․ Երեք հավասար թվերի գումարը 600 է։ Որքա՞ն է այդ թվերից երկուսի գումարը։ 400

9․ Ի՞նչ թվանշանով կարող է վերջանալ 5 իրար հաջորդող բնական թվերի արտադրյալը։ 0

10․ Հաշվի՛ր, թե քանի թվանշան է պետք բոլոր քառանիշ թվերը գրելու համար։

Տնային առաջադրանքներ

1․ Հաշվի՛ր օգտագործելով գումարման զուգորդական հատկությունից։

120+800+200+40=1160

330+700+300+15=1345

4550+50+395+5=5000

2․ Հաշվի՛ր տրված կողմերով քառանկյան պարագիծը՝ օգտվելով գումարման զուգորդական հատկությունից։ 33+17+32+28=50+60=110

3․ Մեծ միավորներից մեկն արտահայտի՛ր փոքր միավորով։

20օր12ժ=492ժ

21ժ15ր=1275ր

45ր18վ=2718վ

32կմ6մ=32006մ

11մ8սմ=1108սմ

4․ Կարենը խաղողի համար վճարեց 450դրամով ավելի, քան դեղձի համար։ Նա որքա՞ն վճարեց մրգերից յուրաքանչյուրի համար, եթե ընդամենը վճարեց 2650 դրամ։ 2650-450=2200 2200:2=1100  1100+450=1550

5․ Համեմատի՛ր

5կմ400մ < 6կմ200մ

8մ40սմ = 8մ4դմ

5մ75սմ > 5մ7դմ

12դմ8սմ = 128սմ

6․ Լալայի մտապահած թվից հանելով 45՝ կստանանք Աննայի մտապահած թիվը։ Ո՞ր թվերն են մտապահել նրանք, եթե այդ թվերի գումարը 2349 է։ 2349-45=2304    2304:2=1152   1152+45=1197

7․ Երկու թվերից մեկը մյուսից փոքր է 35- ով։ Գտի՛ր այդ թվերը՝ գիտենալով, որ դրանց գումարը 435 է։ 435-35= 400 400:2=200   200+35=235

8․ Երեք թվերի գումարը 500 է։ Դրանցից երկուսի գումարը նույնպես 500 է։ Ո՞րն է երրորդ թիվը։ 0

9․ Կարո՞ղ է արդյոք 10 հավասար թվերի գումարը վերջանալ 8 թվանշանով։ Ոչ

10․ Հաշվի՛ր DB հատվածի երկարությունը՝ գիտեալով, որ․

AC=41մմ,  AD=16մմ, BC=9մմ։ 41-16-9=16մմ

Փաթեթ 2

Դասարանական և տնային առաջադրանքներ

1․ Լրացրու՛ աղյուսակների դատարկ վադակները անհրաժեշտ թվերով։

Գումարելի658292437129805309207173051492
Գումարելի7429846233912061291414396
Գումար14011177060404011322121174391588

Գործողությունները կատարիր այստեղ․

  6582  92437  12805        
+ 7429 +84623+391206    
 14011 177060 404011        
                            
+309207  17305  1492        
  12914  + 134 +  96        
 322121  17439  1588        
                            
                            
                            
                            
                            
                            
                            
                            
                            
                            
                            
                            
                            
                            
                            
                            
Նվազելի93788456150431760000051428709805
Հանելի46573956719382937542118596287924
Տարբերություն47214499431048822457932832421881

Գործողությունները կատարիր այստեղ․

                            
–9378  –84561  –504317      
 4657   39567   193829      
 4721   44994   310488      
                            
–600000  –51428  –709805    
 375421   18596   287924    
 224579   32832   421881    
                            
                            
                            
                            
                            
                            
                            
                            
                            
                            
                            
                            
                            
                            
                            
                            

2․ Շրջանի դատարկ մասում ինչ թիվ պետք է գրել։

21

3․ Դատարկ շրջանակում ինչ թիվ պետք է գրել։

10

4․ Ալենի քայլի երկարությունը 3/4 մ է, իսկ Արենի քայլի երկարությունը նրանից 5 սմ-ով երկար: Գտե՛ք ճանապարհի նվազագույն երկարությունը, որն անցնելու համար երկուսի քայլերի քանակներն էլ կարտահայտվեն բնական թվերով: 3/4 մ=75սմ  75+5=80 75+80=155սմ

5.Հաշվի°ր ամենամեծ զույգ քառանիշ և ամենափոքր կենտ եռանիշ թվերի  տարբերությունը:9998-999=81000

6.Երկու վայրերից, որոնց միջև եղած հեռավորությունը 564 կմ է, միաժամանակ իրար ընդառաջ շարժվեցին երկու ավտոմեքենա, նրանցից մեկի արագությունը  63 կմ⁄ժ էր: Ի՞նչ արագությամբ էր շարժվում երկրորդ ավտոմեքենան, եթե  ավտոմեքենաները հանդիպեցին շարժվելուց 4 ժամ հետո:63:4=15(3մն)

Կանոնավոր և անկանոն կոտորակներ

1․ 5, 12, 36, 47 թվերից յուրաքանչյուրը ներկայացրու՛ 1 հայտարարով կոտորակի տեսքով։

2․ Առանձնացրու կանոնավոր և անկանոն կոտորակները․

 Կանոնավոր-

 Անկանոն-

3․ Աստղանիշները փոխարինիրայնպիսի թվանշաններով, որ ստանաս

Անկանոն կոտորակ

4․ Համեմատե՛ք կոտորակները

5․ Արտահայտի՛ր նշված միավորներով։

6․ Տատիկն իր պատրաստած գաթայի  մասը տվեց Աշոտին,  մասը՝ Սուրենին, իսկ մնացած մասը՝ Հայկին։ Ու՞մ բաժինն էր ամենաշատը։Հայկինը

7․ Ճանապարհի  մասն անցնելուց հետո զբոսաշրջիկներին մնաց անցնելու 50կմ։ Որքա՞ն ճանապարհ պետք է անցնեին զբոսաշրջիկները։ 4×50=200 200+50=250

8․ Երևանից Վայք ճանապարհը կազմում է Երևան – Գորիս ճանապարհի  մասը։ Քանի՞ կիլոմետր էր Երևանից Գորիս, եթե Երևանից Վայք 128կմ է։ 128×2=256

9․ A և B  քաղաքներից միմյանց ընդառաջ դուրս եկան երկու ավտոմեքենա և 3 ժ հետո հանդիպեցին։ Առաջին ավտոմեքենան 1 ժամում անցնում է 80կմ, իսկ երկրորդը՝ 70կմ։ Հաշվի՛ր  A և B  քաղաքների հեռավորությունը։80×3=240  70×3=210  240+210=450կմ

Տնային առաջադրանքներ

1․ Առանձնացրու կանոնավոր և անկանոն կոտորակները․

                                           Անկանոն-

                                          Կանոնավոր-

2․ Աստղանիշները փոխարինիրայնպիսի թվանշաններով, որ ստանաս

Կանոնավոր կոտորակ

3․ Համեմատե՛ք կոտորակները

4․ Արտահայտի՛ր նշված միավորներով։

5․ Երկու թվերի գումարը 780 է։ Առաջին թիվը կազմում է գումարի  մասը։ Որո՞նք են այդ թվերը։ 780:5×3=468  780-468=312 468,312

6․ Գրքի  մասը կարդալուց հետո Աննային մնաց  կարդալու 30 էջ։ Քանի՞ էջից է բաղկացած այդ գիրքը։ 3×30=90  90+30=120

7․ Մինչև կեսօր ջրով լցվեց 5500լ տարողությամբ դատարկ ջրավազանի  մասը։ Քանի՞ լիտր ջուր դեռ կարելի է լցնել այդ ջրավազանը։ 5500:5×3=3300  5500-3300=2200

8․  A վայրից միևնույն ուղղությամբ դուրս եկան երկու ավտոմեքենա։ 3ժ հետո որքա՞ն կլինի նրանց միջև հեռավորությունը, եթե առաջին մեքենան 1 ժամում անցնում է 70կմ, իսկ երկրորդը՝ 80կմ։  80×3=240  70×3=210  240-210=30.