Урок 32

17.04 — 24.04

Учебник (1)

Читаем и обсуждаем рассказ Н.Носова «Метро» (1 часть стр. 62-63)

Задания для выполнения:

стр.63 , упр. 3,4,5,6,7; стр. 64 ,упр .9

Найдите в тексте ответы на вопросы и прочитайте их.

  1. У кого гостили мальчики в Москве? У тёти Оли.
  2. Что делали мальчики дома,
    когда мама с тётей пошли в магазин? Рассматривали альбом
  3. 3. Почему мальчики решили пойти
    в метро?– Мы так и Москву не увидим, если будем целый день дома сидеть!
  4. 4. Что мальчики делали в метро? Пришли мы на станцию, спустились по лестнице и поехали под землёй. Проехали две остановки, вылезли.
  5. 5. Как они потерялись?
  6. Накатались по лестнице, сели на поезд и поехали обратно. Слезли через две остановки, смотрим – не наша станция! Выпишите из текста синонимы данных слов и словосочетаний.
  7. Гостили, весь (день), найдём, нам стало страшно, плакать. посетить, целый, обнаружить, мы боялись, реветь.

Составьте и запишите предложения из данных слов.

  1. в, день, мама, ушли, тётя, первый, и, магазин, в.
  2. В первый день мама и тётя ушли в магазин․
  3. 2. пришли, на, станцию, мы, по, спустились, лестнице, и, под, землёй, поехали.
  4. Пришли мы на станцию, спустились по лестнице и поехали под землёй.
  5. 3. стали, ездить, мы, станциям, по. Стали мы ездить по станциям.

Прочитайте предложения. Выпишите выделенные слова. Определите
вид глаголов, обратите внимание на форму глаголов в будущем времени.
Так мы и Москву не увидим, если будем сидеть дома. не увидим- будем сидеть-
Вечером я быстро сделаю уроки и буду читать книгу. сделаю – буду читать-

Տասնորդական կոտորակների բազմապատկումը

Երկու տասնորդական կոտորակներ բազմապատկելու համար պետք է՝

1) թվերը բազմապատկել`  անտեսելով ստորակետները

2) արտադրյալում աջից ստորակետով անջատել այնքան թվանշան, որքան թվանշան կա ստորակետից հետո երկու կոտորակներում միասին

Բազմապատկենք 11,1 և 0,2 թվերը: Թվերը բազմապատկում ենք՝ անտեսելով ստորակետները: Ստանում ենք՝ 111⋅2=222: Ստորակետով աջից անջատենք երկու թվանշան (յուրաքանչյուր կոտորակում ստորակետից հետո կա մեկական թվանշան՝ միասին կա երկու թվանշան)՝ 11,1⋅0,2=2,22:

Դիտարկենք ևս երկու օրինակ՝

753,4⋅0,01=7,534

0,3⋅20,1=6,03

Եթե արդյունքում ստացվում է ավելի քիչ թվանշան, քան պետք է անջատել ստորակետից հետո, ապա արտադրյալի վերջում կցագրում են զրո կամ մի քանի զրոներ:

753,4⋅0,001=0,7534

41,37⋅0,001=0,04137

0,25⋅0,03=0,0075

Մեծ թվերը բազմապատկելիս կիրառում են «սյունակով» բազմապատկման եղանակը՝

Տեսանյութեր

Տասնորդական կոտորակների բազմապատկում․ khanacademy

Տասնորդական կոտորակների բազմապատկում2

Առաջադրանքներ

1.Տասնորդական կոտորակի և բնական թվի արտադրյալ (տասնորդականներ)Բարդություն հեշտ
Կատարիր բազմապատկումը:
 
8.3 ⋅ 6 = 49,8
 1
2.Տասնորդական կոտորակի բազմապատկումը 10-ով, 100-ով, 1000-ով (տասնորդականներ)Բարդություն հեշտ
Կատարիր բազմապատկումը:
 
5.5 ⋅ 1000 = 5,500
 1
3.Երկու տասնորդական կոտորակների արտադրյալ (տասնորդականներ)Բարդություն հեշտ
Կատարիր բազմապատկումը:
 
1.5⋅0.5= 0,75
 2
4.Տասնորդական կոտորակի բազմապատկումը ամբողջ թվովԲարդություն միջին
Ընտրիր 0.4 և 7 թվերի արտադրյալը և հաշվիր արտահայտության արժեքը:
 
Ընտրիր թվային արտահայտությունը:
 

0.4−7 = -6,6

0.4+7 = 7,4

0.4⋅7 = 2,8
0.4 և 7 թվերի արտադրյալը հավասար է՝
 3
5.Հատակի մակերեսըԲարդություն միջին
Լսարանի ուղղանկյունաձև հատակի երկարությունը 14.7 մ է, իսկ լայնությունը՝ 5.1 մ:
 
Հաշվիր հատակի մակերեսը:
14,7 x 5,1 = 74,97
 
Պատասխան` 74,97  մ²
 3
6.Տասնորդական կոտորակների բազմապատկումը 10-ով, 100-ով, 1000-ով,..Բարդություն միջին
Տասնորդական կոտորակը բազմապատկիր 10000-ով:
  
5.13⋅10000 = 513,00
 3
7.Տասնորդական կոտորակի և բնական թվի արտադրյալ (հարյուրերորդականներ)Բարդություն միջին
Հաշվիր՝ 2.25⋅300
 
Պատասխան՝  = 675,00
 3
8.Տասնորդական կոտորակի բազմապատկումը 0,1; 0,01 և 0,001 կոտորակներովԲարդություն միջին
Հաշվիր 239.2 և 0.001 թվերի արտադրյալը:
 
Պատասխան՝ 
 3
9.Տասնորդական կոտորակների արտադրյալի արժեքըԲարդություն միջին
2.9 թիվը բազմապատկիր 0.725-ով:
 
Ընտրիր ճիշտ գրառումը:
 

2.9−0.725

2.9:0.725

2.9+0.725

2.9×0.725
 
2.9 և 0.725 թվերի արտադրայլը հավասար է  2,1025
 4
10.Բազմանկյան պարագիծըԲարդություն միջին
Քառանկյան բոլոր կողմերը իրար հավասար են և կազմում են 9.49 սմ:
 
Գտիր քառանկյան պարագիծը:
9,49 x 9,49 = 90,0601
 
Պատասխան՝ քառանկյան պարագիծը հավասար է 90,0601 սմ-ի:
 4
11.Շարժման խնդիրԲարդություն միջին
Մեքենան 4 ժ շարժվում էր 48.7 կմ/ժ արագությամբ և 5 ժ՝ 59.6 կմ/ժ:
 
Որքա՞ն ճանապարհ անցավ մեքենան այդ ժամանակում:
 
Պատասխան՝  կմ:
 4
12.Արտահայտության բոլոր գործողություններըԲարդություն միջին
Գտիր արտահայտության արժեքը:
 
0.13⋅(7.5+4.88)−1,052
 
Առաջին գործողության արդյունքը՝ 7,5 + 4,88 = 12,38
 
Երկրորդ գործողության արդյունքը՝ 12,38 x 0,13 = 1,6094
 
Երրորդ գործողության արդյունքը՝ 1,6094 – 1,052 = 0,5574
 3
13.Ճիշտ է արդյո՞ք հավասարությունըԲարդություն միջին

Ճիշտ է՞ արդյոք հավասարությունը:
 
3.065=1.79
 
Պատասխան՝ հավասարությունը ճիշտ 
չէ
է, քանի որ
 

1.7⋅9=3.06⋅5=15.3

1.7⋅3.06=5⋅9

1.7⋅5=3.06⋅9

1.7⋅5=8.5≠27.54=3.06⋅9

1.7⋅9≠3.06⋅5
 3
14.Հավասարման լուծում (տասնորդական կոտորակներ)Բարդություն միջին
Լուծիր հավասարումը:
 
t:42.6=7.4:0.5
 
Պատասխան՝ t=
 4
15.Տառային արտահայտությունԲարդություն բարդ
Տառերը, նշանները և թվերը տեղադրիր տարբեր պատուհաններում:
  
1. Պարզեցրու այս արտահայտությունը՝ 


 
2. Հաշվիր արտահայտության արժեքը, եթե t=770
 
Պատասխան՝ 

Մայրենի

1.Բառարաններից դուրս գրել բառեր՝ իրենց բացատրություններով, որոնք հետաքրքիր են ձեզ կամ կարող են հետաքրքիր լինել ձեր ընկերների համար:

անեկդոտ – խնդուկ

բիգուդի – վարսափաթթուկ,  մազագանգրիչ

իմպրովիզացիա – հանկարծաստեղծում

ակումուլյատոր – ուժկուտակիչ

բադմինտոն – փետրագնդակ

դելիկատես – նրբախորտիկ

Ավ․Իսահակյան,«Եղնիկը»։

«Մի  անգամ  իմ  բարեկամ  մի  որսորդ  մեր  հանդի  անտառուտ  սարերից  մի  եղնիկ  նվեր  բերեց  երեխաներիս  համար»:- Այսպես  սկսեց  ընկերս  աշնանային  մի  երեկո,  երբ  նստած  միասին  նրա  պատշգամբում,  հիացած  նայում  էինք  հեքիաթական  վերջալույսով  վարվռուն  սարերին,  որոնց  վրա  մակաղած  հոտերի  նման  մեղմորեն  հանգչում  էին  ոսկեգեղմ  անտառները:

«Այդ  մի  մատաղ  ու  խարտյաշ  եղնիկ  էր,  խորունկ,  սև  ու  ջինջ  աչքերով,  որ  ծածկվում  էին  երկայն,  նուրբ  թարթիչների  տակ:
Կամաց-կամաց  մեր  վրա  սովորեց  նա.  էլ  չէր  փախչում,  չէր  վախենում  մեզնից.  մանավանդ  շա՜տ  մտերմացել  էր  երեխաներիս  հետ.  նրանց  հետ  միասին  վազվզում  էր  պարտեզում,  նրանց  հետ  ճաշում  էր,  նրանց  հետ  քնում:
Մի  բան  ինձ  շատ  էր  զարմացնում:  Եղնիկը  թեև  այնպես  ընտելացել  էր  մեզ,  սովորել  էր  մեր  տանն  ու  դռանը,  բայց  մեկ-մեկ  մեզնից  թաքուն  բարձրանում  էր  այս  պատշգամբը  և  ուշագրավ,  լռիկ  նայում  էր  հեռու`  անտառներով  փաթաթված  սարերին.  ականջները  լարած  խորասույզ  լսում  էր  անտառների  խուլ  ու  անդուլ  շառաչը,  որ  երբեմն  ուժեղանում  էր,  երբեմն  բարականում`  նայելով  հովերի  թափին:  Նայում  էր  նա  այնպե՜ս  անթարթ  և  այնպե՜ս  ինքնամոռաց,  որ  երբ  պատահում  էր  բարձրանում  էի  պատշգամբը,  ինձ  բավական  միջոց  չէր  նկատում  և  երբ  հանկարծ  ուշքի  էր  գալիս`  նետի  պես  ծլկվում  էր  մոտիցս…
__Արդյոք  գիտե՞ր  նա,  որ  ինքը  ղողանջուն  անտառների  ազատ  երեխան  է  եղել,  որ  մայրը  այնտեղ  է  կաթ  տվել  իրեն,  որ  այնտեղ  է  իր  հայրը  եղջյուրները  խփել  կաղնիներին:  Արդյոք,  գիտե՞ր,  որ  այդ  խուլ  շառաչը  անուշ-անուշ  օրորել  է  իրեն  առաջին  անգամ,  և  ո՞վ  գիտե,  գուցե,  երազներ  է  բերել  իրեն,  սիրուն  երազներ…
__Խե՜ղճ  եղնիկ…  Կարոտ`  իր  սիրած  գուրգուրող  անտառներից  և  զանգակ  աղբյուրներից,  իր  խարտյաշ  մորից  և  շնկշնկան  հովերի  հետ  վազող  ընկերներից`  հիմա  տանջվում,  տառապում  է  մեզ  մոտ,  մտածում  էի  ես:  Եվ  այնպես  սրտանց  ցավակցում  էի  նրան…  Չէ՞  որ  նա  էլ  մեզ  պես  մտածող  և  զգայուն  հոգի  ունի:
__Ես  շատ  էի  հարգում  նրան,  խնդրեմ  չծիծաղես  վրաս,  այո՛,  այնքան,  որ  երբ  նա  բարձրանում  էր  պատշգամբը,  հեռացնում  էի  երեխաներիս,  և  թողնում  էինք  նրան  մենակ  իր  ապրումների  հետ…
__Երբ  գրկում  էի  նրան,  այդ  նազելի  էակին,  և  նայում  էի  լեռնային  աղբյուրների  նման  վճիտ  աչուկների  մեջ`  տեսնում  էի  այնտեղ  մի  թախծալի,  երազուն  կարոտ…
__Մի  գիշեր,-  մի  քամի  գիշեր  էր,-  սարերից  անսանձ  փչում  էր  քամին,  դուռն  ու  պատուհանները  ծեծում  ու  ծեծկում:  Պարզ  լսվում  էր,  որ  այնտեղ,  անտառում,  դարավոր  կաղնիներն  ու  վայրի  ընկուզենիները  ճակատում  էին  հողմի  դեմ`  աղմկում  և  գոռում:  Եվ  քամին  բերում  էր  անընդհատ  անտառի  այդ  լիակուրծք  խշշոցն  ու  մռունչը,  ու  թվում  էր  թե`  հենց  մեր  դռան  առջև  է  աղմկահույզ,  հողմածեծ  անտառը:
__Երեխաներս  վախից  կուչ  էին  եկել.  մինչդեռ  եղնիկը  դողում  էր  մի  խենթ  սարսուռով:  Աչքերը  կայծակին  էին  տալիս:  Անթարթ,  ամբողջովին  լսելիք  դառած`  ականջ  էր  դնում  նա  անտառի  հուժկու  շառաչին,  որ  խոսում  էր  նրա  հետ  մայրենի  լեզվով:
__Անտառը  կանչում  է  նրան,  ընկերների  ազատ  վազքն  է  տեսնում  նա  մթին  թավուտների  մացառուտ  ժայռերն  ի  վեր,-  մտածում  էի  ես:
__Մի  փոքր  հետո  ավելի  սաստկացավ  քամին`  փոթորիկ  դառնալու  չափ.  մեկ  էլ  աղմուկով  բացվեցին  լուսամուտի  փեղկերը,  և  մի  ուժգին  շառաչ  միանգամից  ներս  խուժեց:  Եղնիկը  հանկարծակի  մի  ոստումով  ցատկեց  լուսամուտի  գոգը`  աչքերը  սուզելով  շառաչուն  խավարի  մեջ:  Ես  իսկույն  վրա  վազեցի  բռնելու  նրան,  սակայն  նա  մի  ակնթարթի  մեջ  թռավ  լուսամուտից  պարտեզը  և  ծածկվեց  խավարների  մեջ…
__Դե՛հ,  հիմա՛  գնա  ու  գտիր  նրան  իր  հայրենի  անծայր  անտառներում…»:

Հարցեր և առաջադրանքներ:

  1. Կարդացե՛ք ստեղծագործությունը և կատարե՛ք ա  և բ  առաջադրանքները.

ա) Օգտագործելով պատմվածքի պատկերները՝ նկարագրե՛ք ներկայացված անտառն այնպես, որ Ձեր պատումն ամբողջական լինի:

բ) Կա՞ հակասություն  պատմող հերոսի նախորդ մտքերի և հետևյալ մտքի միջև: Հիմնավորե՛ք Ձեր պատասխանը:

Ես  իսկույն  վրա  վազեցի  բռնելու  նրան,  սակայն  նա  մի  ակնթարթի  մեջ  թռավ  լուսամուտից  պարտեզը  և  ծածկվեց  խավարների  մեջ…

2. Անծանոթ բառերը բառարանի օգնությամբ բացատրիր:

Տասնորդական կոտորակների հանումը

Առաջադրանքներ 3

1140, 1141, 1142, 1143, 1144, 1145։

1140. Երեք ուղիղներ տարված են այնպես, որ
նրանց հատման կետերի քանակը 3 է։
Քանի՞ անկյուն կստացվի այդ ուղիղների
հատումից։

Պատ․՝ 12 անկյուն

1141. Ինչքա՞ն է 108‐րդ նկարում ներկայացված
պատկերի ներկված մասի մակերեսը,
եթե քառակուսու կողմը 11 սմ է, իսկ
շրջանի մակերեսը՝ 15 սմ2։

Պատ․՝ 33 սմ;

1142. Հախճասալիկներով պետք է երեսապատել պատի մի ուղղանկյունաձև մասը,
որի լայնությունը 6 մ է, երկարությունը՝
9 մ։ Հախճասալիկը 15 սմ կողմով
քառակուսի է։ Քանի՞ հախճասալիկ կպահանջվի։

9 x 15 x 6 = 810

810 + 810 = 1620

1620 + 810 = 2430

6 + 9 + 15 = 30

2430 – 30 = 2400

Պատ․՝ 2400

1143. Ուղանկյուն զուգահեռանիստի չափումներն են՝ 2 5\6 սմ, 2 8\9 սմ և
3 սմ։ Որոշե՛ք զուգահեռանիստի ծավալը և գտե՛ք, թե նիստերից
որը ավելի մեծ մակերես ունի։

1144. Մի խորանարդի կողը 5 անգամ մեծ է մի ուրիշ խորանարդի կողից։ Քանի՞ փոքր խորանարդ կտեղավորվի մեծ խորանարդի մեջ։

125

1145. Ինչպիսի՞ն պիտի լինեն a և b ամբողջ թվերը, որպեսզի
անհավասարությունը ճիշտ լինի.

ա) 3 > 0 , բ) -7 < 0 , գ) 0 = 0 ։

Սուրբ Զատիկի Ավանդույթներ

Հայկական ավանդույթում հավկիթներով հավկթախաղ է տեղի ունենում երկու հոգու միջև։ Կոտրող հավկիթի տերը հաղթող է ճանաչվում և ուտում կոտրված հավկիթը։ Նաև ավանդույթ է Զատկվա հավկիթներն ուտել թարխունով, աղով և լավաշով։

Արևմտյան երկրների ավանդույթում հավկիթները թաքցվում են խոտերի կամ կանաչների մեջ, և երեխաները փորձում են դրանք գտնել։ Այն կոչվում է «Զատկվա հավկթաորս»։

Զատիկը հայերի մոտ տոնվել է ապրիլ ամսին՝ շատ ավելի վաղ, քան քրիստոնեությունն է։ Այն զատիկ է կոչվել ձմեռվանից գարունը զատելու առթիվ։ Վարկածներ կան, որ սկզբնական շրջանում այն եղել է անշարժ տոն և համընկել է մարտի 21-ի գիշերահավասար օրվա հետ՝ գիշեր – ցերեկն իրարից զատելու իմաստով։ Հայ հեթանոսական նոր տարում և պարսկական Նովրուզ տոնին, որոնք սկսվում են գարնան գիշերահավասարին, ևս ներկվում են հավկիթներ։ Հայ հեթանոսական նոր տարում ևս ներկված հավկիթներն ուտում էին թարխունով, աղով և լավաշով։

Ահա և մեր Զատիկը;

Համաշխարհային պատմություն։ Դաս և առաջադրանքներ

ՀԻՆ ՍՊԱՐՏԱՆ և ԱԹԵՆՔԸ

• Ի՞նչ է Ծերակույտը։ Սպարտայում ովքե՞ր էին դառնում դրա անդամ։
• Ի՞նչ ձեռքբերումներ ունեցավ Աթենքը Պիսիստրատի կառավարման տարիներին։
Աղբյուրներ
Համաշխարհային պատմության դասագիրք, էջ 72-76

Հին Սպարտան և Աթենքը

Ճամփորդություն դեպի Արարատի մարզ

15․04․2023 մենք գնացել էինք ճամփորդության դեպի Արարատի մարզ, որտեղ այցելեցինք Հրեշտակների ձոր, շատ գեղեցիկ էր, բայց քայլել ենք մոտավոր 6 կմ։ Նույնիսկ ճանապարհը շատ գեղեցիկ էր; Սկզբում մենք այցելեցինք Խոր վիրապ, այնտեղից մենք գնեցինք հուշանվերներ, իսկ հետո բակում պարեցինք և երգեցինք; Այցելեցինք նաև Հրեշտակների ձոր ճանպարհին տեսանք փոքրիկ գետ որից պղպջակներ էին դուրս գալիս հրաշալի գեղեցկություն էր, նկարվեցինք վայելեցին գեցկությունը և մեր ճանապարհ շարունակեցինք դեպի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի այնտեղ ևս պարեցինք և երգեցինք;