727, 728, 731, 732, 734, 735

727.Աստղանիշի փոխարեն տեղադրե՛ք > կամ < նշաններից որևէ մեկն այնպես, որ ստացվի ճիշտ անհավասարություն. ա) 5 · 7 > –1, գ) 0 < (–3) · (–4), ե) (–1) · (–4) > –1, բ) –4 < 2 · 3, դ) (–5) · 2 < 0, զ) 5 · 7 < (–4) · (–9)։

728.Կատարե՛ք գործողությունները.
ա) (–2) · (|–4| – |–8|) = + 8, գ) (|–21|+|+4|) ։ (–5) = -5,
բ) ((–3) · (–7) – (–2) · |–4|) · (–6)=-174, դ) (|–9|+|–1|) ։ (18–(–|6|)=5\12;

731. Տրված է երկու կոտորակ։ Առաջին կոտորակի համարիչը 6 անգամ
մեծ է երկրորդ կոտորակի համարիչից, իսկ հայտարարը 5 անգամ
փոքր է երկրորդ կոտորակի հայտարարից։ Ինչի՞ է հավասար
առաջին և երկրորդ կոտորակների հարաբերությունը։

732.Նկարում պատկերված է 4 սմ2
մակերես ունեցող ABCD քառակուսին (տե՛ս նկ. 84)։ Ինչի՞ է հավասար BDFG քառակուսու մակերեսը։ 64 սմ

734.Նետում են երկու խաղոսկր։
Որքա՞ն է այն բանի հավանականությունը, որ միավորների գումարը հավասար կլինի 5-ի։

735.Առաջին փականագործին 120մանրակ պատրաստելու համարպետք է 3 ժամ, իսկ երկրորդին՝ երկու անգամ ավելի։ Ինչքա՞նժամանակում փականագործները, աշխատելով միասին, կպատրաստեն 600 մանրակ։

1.	Գրաֆիկի կետի կոորդինատներըԲարդություն հեշտ X = 2 Y = 3	2
2.	Գրաֆիկի տարրերըԲարդություն հեշտ	1
3.	Ամենամեծ/ամենափոքր աբսցիսըԲարդություն հեշտ 18 – ը և 22 – ը	1
4.	Եկամուտը վաճառքիցԲարդություն հեշտ 2400 դրամ	2
5.	Գրաֆիկի կետերի օրդինատներից ամենամեծըԲարդություն հեշտ 2500	1
6.	Տրված կոորդինատներով կետըԲարդություն հեշտ H	1
7.	Կետի աբսցիսը/օրդինատըԲարդություն հեշտ	1
8.	Եկամուտի գրաֆիկը (մեծ թվեր)Բարդություն միջին 21 2100 2100 21	4
9.	Կետի օրդինատըԲարդություն միջին 11	3
10.	Կետի կոորդինատներըԲարդություն միջին Y=3 X=10	4
11.	Պետք է լրացնել աղյուսակըԲարդություն միջին 0 3 4 7 14 0 2 6 8 10	4
12.	Շարժման գրաֆիկը, անցած ճանապարհըԲարդություն բարդ 12կմ	5
13.	Շարժման գրաֆիկը, հանգստի ժամերըԲարդություն բարդշ 10 ժամում 7 – ին	6
14.	Օդի ջերմաստիճանը ամսվա օրերինԲարդություն բարդ 5 27

Կարդա նամակը և դուրս գրիր քեզ անծանոթ բառերը , բառարանի օգնությամբ բացատրիր։

Ս. Օտարյանին

1906,9հունվարի
Ալեքսանդրապոլ

Սոնա

Նորերս Ձեզ մի նամակ ուղարկեցի ,այժմ ուզում եմ մի քիչ ընդարձակ խոսել: Եկանք Ալեքսանդրապոլ….Մինչև այժմ շրջում էինք գյուղերում,նոր ենք վերադարձել և այժմ  մեզ ուզում են պահել քաղաքում  պրոպագանդի:Երևակայեցեք,ոչ մի կարգին պրոպագանդիստ չունեն….
    Այնպիսի տգիտություն ու խավար է տիրում այստեղ,որ թեև գիտես, որ շատ սուղ է քո պաշարը,բայց այնուամենայնիվ զգում ես քեզ համարյա որպես մի պրոֆեսոր հասարակական գիտությանց:
   Ավետիք Իսահակյանին բավականին մոտ ծանոթացա: Նա շատ անկեղծ մարդ է և շիտակ,այնպես որ դա արդեն նրա համար մի մեծ պլյուս է: Ճիշտ է, կանանցով շատ է տարվում,բայց , Սոնա, ճիշտն ասած,մեզանից,տղամարդկանցից ո՞րը չի տարվում ,և եթե ուրիշները սուրբ են երևում,դա միայն նրանից է ,որ նրանք դիմակի տակ են լինում:
    Ավետիքը-անմիջական զգացմունքի և տրամադրության մարդ է և իզուր կլիներ նրա մեջ որոնել փիլիսոփայական մտքի որոշ սիստեմատիկ ուղղություն: Նրա բանաստեղծություններն  էլ-անմիջական զգացմունքի արտադրություններ են:
    Մի օր նա երկար պատմեց իր գլխին եկած արկածները և վերին աստիճանի անկեղծ էր յուր պատմության մեջ….
    
    Այստեղ համարյա միակ կարգին մարդը Ավետիքն է, մեկ էլ Լևոն Մանվելյանը,որի մոտ էլ եմ լինում:..Ամսույս վերջին կգնամ Մոսկվա….Միջոցներ ունենայի ես էլ կգնայի արտասահման ամառս,բայց…..
     Նամակս երևի ստացած կլինեք Անիից,դիտմամբ«զակազնոե» գրեցի,որ հասնի անպատճառ:
     Այստեղ Սիրանույշը տվեց ներկայացում-«Դավաճանություն»:Երևակայեցեք,սաստիկ հիասթափվեցի: Նրա մասին այնպիսի գովասանքով էին խոսում,որ ես սպասում էի տաղանդավոր խաղ,այնինչ նա այնքան թույլ էր,որ բավարար դերասանուհու տպավորություն էլ չթողեց:Վրույրը հիանալի էր…….

       Գավառը մի տեսակ անախորժ տպավորություն է թողնում,և շատ ձանձրալի է կյանքը…. Շնորհքով մարդիկ էլ չկան,որ մարդ կարողանա հետները խոսել գոնե:
Տպավորություններն այնքան շատ են,որ չգիտես որը գրես և վերջապես ոչինչ չես գրում:Կուրծքս չգիտեմ ինչու նոր սաստիկ սկսեց ցավել՝ այնպես որ վերջացնում եմ նամակս:
                                                              Ձեր Վահան

Փորձիր ինքնդ նամակ գրել Վահան Տերյանին։

Գործնական հայոց լեզու։

Սյունակներից ընտրել համապատասխան արմատները և կազմել 6 բարդ բառ:

4.Արդար                                       բույլ                                        Սրտաբաց

սիրտ                                            տունկ                                       Արդարադատ

աստղ                                            բեռ                                          որթատունկ

որթ                                               բաց                                          Աստղաբույլ

ուղի                                            հանել պատահան

 պատ                                          դատ ուղաբեռ

5.Ծաղիկ                                       խմոր                                         ծաղկատերև

ասեղ                                             գորգ                                          ուղեգորգ

թթու                                             ճառ                                            թթխմոր

ուղի                                             պատել                                        պարսպապատ

բաժակ                                         բույլ բաժակաճառ

պարիսպ                                     տերև    ասղնաբույլ

2. Որտեղ անհրաժեշտ է, գծիկի փոխարեն գրիր հ տառը:

Ապաշնորհ, խորին, նիրհել, նժդե, նշխար, խոնարվել, նախագահ, ընդառաջ, արհեստ, ընդամենը, ընդհանուր, օրհներգ, արհամարել, լեհ, ապաշխարել, աշխարհ:

719, 720, 722, 723, 724, 726։

719. Շաքարավազի 1 կիլոգրամը արժե 280 դրամ։ Քանի՞ դրամ է
վճարվել 2 կգ, 3 կգ, 4 կգ, 5 կգ, 6 կգ, 7 կգ շաքարավազի համար։
Կազմե՛ք շաքարավազի գնված քանակության և վճարված գումարի
կախման աղյուսակը։ Կառուցե՛ք այդ կախման գրաֆիկը։ Ի՞նչ գիծ է
այդ գրաֆիկը։

2 x 280 = 560

3 x 280 = 840

4 x 280 = 1120

5 x 280 = 1400

6 x 280 = 1680

7 x 280 = 1960

720. Իմանալով, որ x և y մեծությունները ուղիղ համեմատական են,
լրացրե՛ք հետևյալ աղյուսակը.

Հետևյալ աղյուսակում ներկայացված են օրվա ընթացքում օդի
ջերմաստիճանի փոփոխության տվյալները.
Կառուցե՛ք համապատասխան գրաֆիկը և պատասխանե՛ք
հետևյալ հարցերին.
ա) Ժամը քանիսի՞ն է օդի ջերմաստիճանը եղել 0OC։
9
բ) Ժամը քանիսի՞ն է օդի ջերմաստիճանը եղել ամենացածրը
(ամենաբարձրը)։ Ամենաբարձրը 18 ։ 00, իսկ ամենացածրը 6 ։ 00։
գ) Ո՞ր ժամանակահատվածում է օդի ջերմաստիճանը եղել 0O-ից
ցածր (բարձր)։
դ) Քանի՞ աստիճանով է փոխվել օդի ջերմաստիճանը ժամը
6–15-ը։ 11C⁰

723. Աղյուսակում բերված են մեքենայի ընթացքի տվյալները.
ա) Ժամը քանիսի՞ն է մեքենան մեկնել քաղաքից։

1 – ին
բ) Ինչի՞ է հավասար մեքենայի անցած ճանապարհի երկարությունը։

420կմ
գ) Քաղաքից ի՞նչ հեռավորության վրա էր մեքենան մեկնումից 2,
3, 6 ժամ անց։

2 ժ– 140կմ

3 ժ – 210կմ

6 ժ – 420կմ

դ) Ժամը քանիսի՞ն էր ավտոմեքենան գտնվում քաղաքից 210 կմ
հեռավորության վրա։

Ժամը 3-ին
ե) Ինչի՞ է հավասար ավտոմեքենայի արագությունը։

70կմ/ժամ
զ) Ինչքա՞ն ճանապարհ է անցել ավտոմեքենան ընթացքի
երրորդ ժամից սկսած մինչև ընթացքի ավարտը։

280կմ

Վ.Տերյանի նամակը Նվարդ Թումանյանին

   Ուշանում է Ձեր նամակի պատասխանը,բայց Դուք չպիտի նեղանաք,սիրելի Նուարդ:Չեմ ուզում պատճառաբանել նամակիս ուշանալը,նախ նրա համար ,որ ավելի լավ է հավատալ բարեկամներին և ոչ մի վատ բան չենթադրել այդպիսի դեպքերում:Երկար կլիներ գրել և հետաքրքրական չէ այդ ամենը,բայց առավել այն պատճառով,որ ամեն պատճառաբանություն կարելի է այս կամ այն կերպ հերքել:Այս դեպքում ես ունեմ հիմնավոր պատճառներ,եթե  միայն կարելի է հիմնավոր  համարել որևէ պատճառ:Սակայն առհասարակ կուզեի ,որ կանոն լիներ մեր մեջ գրել այն ժամանակ ,երբ«գրվում է»,երբ կա հոգեկան և ֆիզիկական հնարավորություն:Այս ամենն ասում եմ,որ մեր մեջ դատարկ բանի համար թյուրիմացություն չպատահի:Եվ ,իրավ,ինչ արժե այն նամակը,որը գրվում է միայն գրված լինելու համար:
Այս փոքրիկ նախաբանը թող սրտմտություն չպատճառի Ձեզ:Серьезно,да.  Լինենք միշտ ազատ և անկեղծ,որքան հնարավոր է:Կարծեմ կան ծաղիկներ ,որոնք փակվում են երբ մոտենում ես,կամ ձեռք ես տալիս նրանց,կարծեմ կան այդպիսի ծաղիկներ:Հոգին ավելի քան այդ ծաղիկները վախենում է կեղծիքից  ու բռնությունից:Վերջերս ես այնքան եմ ամփոփվել իմ մտածումներով ու զգացումներով իմ մեջ,որ շատ  քչերի հետ ,գրեթե ոչ ոքի հետ,բացի Պաուլոյից,նամակագրություն չունեմ և նամակ գրելուց ետ եմ սովորել:
Իսկ պաշտոնական կամ կիսապաշտոնական նամակագրությունից գրեթե զզվում եմ:Դրա համար էլ կուզեի նամակագրության ժամանակ ինձ միանգամայն ազատ զգալ և անպատասխանատու,ինչպես ինքս իմ առջև:Հակառակ դեպքում ինձ համար կստեղծվեն  շատ անախորժ մոմենտներ:Բանն այն է,որն նամակ գրելը ես համարում եմ մի զրույց,իսկ ընկերական և մտերմական զրույցի ժամանակ խոսքեր չես ընտրում և չես աշխատում խոսել տրամաբանորեն ու «խելոք»,այլ զրուցում ես անբռնազբոսիկ,ազատ,առանց վախենալու և քաշվելու:Ահա թե ինչու ես ասում եմ,որ նամակը պետք է միայն այն մարդը կարդա ,ում գրված է նա:Նամակում գրածիս համար ոչ ոք իրավունք չունի ինձ պատասխանատվության կոչելու,ինչպես իմ մտերմին ասած մասնավոր,ինտիմ խոսակցության համար-ինչին էլ վերաբերվի այդ զրույցը:Ահա այսպիսի ինտիմ նամակագրություն եմ սիրում ես:Ուրիշ տեսակ ՝ոչ :
Ձեր նամակը ինձ ուրախացրեց և տխրեցրեց:Ուրախացրեց,որովհետևԴուք էիք գրել այն,տխրեցրեց,որովհետև բուռն ցանկություն զգացի Ձեզ տեսնելու և ջերմ համբուրելու,իսկ Դուք չկայիք և հեռու էիք……

Եվ հիշեցի ես հորդ անձրևի տակ
Սլացող կառքը,որ տանում էր մեզ,
Եվ քո խոսքերի կարկաչունն արագ,
Եվ քո աչքերի փայլը հրակեզ……

Մտաբերեցի և՜ «Եդեմ» այգին,
Եվ համբույրները տարփոտ գգվանքում,
Երբ հրահրում է կուրծքըս քո կրծքին
Մի բոցով այրում հոգիս քո հոգում …..

Եվ հրաժեշտը մեր տխուր ու ցուրտ,
Երբ մենք անկարող գրկել մեկմեկու,
Ձեռք էինք պարզում սառն ու անխորհուրդ,
Որպես առօրյա ծանոթներ երկու…..

Բայց գուցե մնաց և քո հոգու մեջ
Մի տխուր նվագ,լուսեղեն մի հուշ,
Որպես սիրելի պոետից մի էջ,
Որ ժպտում է միշտ գգվանքով անուշ…….

դեկտեմբերի,Մոսկվա

Մի՞թե մենք կհանդիպենք: Մի՞թե կմտերմանանք երբևէ:
«Կուզենայի ավելի մոտիկ…» «Այդպես դասավորվեցին հանգամանքները»:
 Ես էլ էի ուզում, հիշո՞ւմ եք:
Ինձ էլ խանգարեցին հանգամանքները: Բայց չէ որ մեզանից յուրաքանչյուրը կարող էր ասել՝ «ուզո՛ւմ եմ»: Եվ մոտենալ: Մի՞թե սարսափելի է մարդուն մոտենալը և մոտիկից նայելը: Երբեմն՝ այո: Բայց չէ՞ որ ամեն մեկը չարժե դրան: Գուցե ես էլ չարժեմ: Իսկ Դո՞ւք: Չգիտեմ: Բայց ես կուզենայի ավելի մոտիկ լինել, ինչպես և դուք, և համենայն դեպս մենք չմոտեցանք: Իսկ գուցե հենց դո՞ւք եք նա, որը չկա այս աշխարհում: Լավ է նրանց համար, ովքեր սիրում են և սիրված են: Նրանց համար հանգամանքներ չկան:
Եթե ես սիրեի՜:
 … Մի տեսակ քարացել է հոգիս: Սառել է:
Անկամ ու հոգնած:
Գարունն այստեղ աշնան պես է:
Անձրև ու անձրև:
Տխրություն:
Մենակություն: Մշտապես:
Մենք բոլորս այդպես ենք: Տա՛ աստված, որ ուժգին սիրեք, ում որ սիրում եք: Սիրուց լավ բան չկա:
Իսկ ո՞վ կձայնի մեզ՝, մեռածներիս՝ «ելեք»: Ո՞վ կասի մեզ, տրտումներիս ու միայնակներիս՝ հավատով ու տիրական` «սիրեցե՜ք եւ դուք կհաղթեք մահվան»:
Անձրև է: Ցեխ: Գիշեր: Միայնություն: «Հեռվություն»: Ի՜նչ սարսափելի հեռվություն: Մարդ կարողանար սպանել այս միայնությունը: Տա՛ Աստված, որ ուժգին սիրեք… Հանդիպում ես, ծանոթանում, բաժանվում: Հավիտենական շրջապտույտ: Եվ հոգումդ վերստին դատարկություն է ու միայնություն: Եվ թախիծ: Հոգնածություն, մահացու հոգնածություն: Ինձ թվում է, թե ես մեռնում եմ: Ուզում եմ, որ երբ կմեռնեմ, և շուրջս մահվան լռությունը կտիրի, գերեզմանիս վրա հանկարծ, բայց աննկատելի, երաժշտություն հնչի, որ ճերմակ շորերով մի աղջիկ բերկրալից խաղաղ տրտմությամբ լի, մի եղանակ նվագի անիրականալիի, հեռավորի, առհավետ հեռավորի մասին: Որ շուրջս ծաղկեն փաղքուշ, պայծառ անմոռուկներ, ինչպես լուսավոր տխրության և մեղմ ուրախության մեղեդի:
Ախ, նորից այս տաղտկալին, աշնանայինը, հնազանդն ու մորմոքունը, սիրտ ճմլողը: Հավերժորե՜ն, հավերժորե՜ն:
Մարդ ազատվեր սրանից, այս անբացատրելի, այս տարօրինակ տխրությունից: Այս սարսափելի հոգնածությունից: Այս տաղտուկից …»:

1.Մտածիր նամակների բովանդակության մասին, փորձիր քո բառերով նարկայացնել։

2. Բանաստեղծությունում գտիր և առանձնացրու փոխաբերությունները։

Երբ հրահրում է կուրծքըս քո կրծքին
Մի բոցով այրում հոգիս քո հոգում Որպես սիրելի պոետից մի էջ,
Որ ժպտում է միշտ գգվանքով անուշ

3.Գտիր ընդգծված բառերի հոմանիշները, բացատրիր դրանք։

Եվ հիշեցի ես հորդ անձրևի տակ
Սլացող կառքը,որ տանում էր մեզ,
Եվ քո խոսքերի կարկաչունն արագ,
Եվ քո աչքերի փայլը հրակեզ.…..

Մտաբերեցի և՜ «Եդեմ» այգին,
Եվ համբույրները տարփոտ գգվանքում,
Երբ հրահրում է կուրծքըս քո կրծքին
Մի բոցով այրում հոգիս քո հոգում …..

Եվ հրաժեշտը մեր տխուր ու ցուրտ,
Երբ մենք անկարող գրկել մեկմեկու,
Ձեռք էինք պարզում սառն ու անխորհուրդ,
Որպես առօրյա ծանոթներ երկու…..

Բայց գուցե մնաց և քո հոգու մեջ
Մի տխուր նվագ,լուսեղեն մի հուշ,
Որպես սիրելի պոետից մի էջ,
Որ ժպտում է միշտ գգվանքով անուշ…….

Հորդ – Առատաջուր

Արագ – Շուտափույթ

Հրակեզ – Այրված

Եդեմ – Դրախտ

Հրահուրում – Դրդել

Տխուր – Տրտում

Ցուրտ – Տրտում

Անխորհուրդ – Անհասկացող

Լուսեղեն – Լույսի նման ճերմակ

Հուշ – Այն, ինչ որ պահպանվում է մարդու հիշողության մեջ

Պոետից –

Անուշ – Դուրեկան

Գործնական հայոց լեզու։

1.Կետերի փոխարեն մի այնպիսի բառ գրիր, որ աջ և ձախ գրված բառերի հետ բարդ  բառ կազմի:
Ոսկենկար
պատկերաքանդակ
մատենասեղան
լեռնակապ
մայրապետ
գինընկեր
խաղավայր
հայրորդի
խաղամերձ

2. Յուրաքանչյուր բառի համար գրիր 1-ական հոմանիշ և հականիշ բառ:
Թյուր – անուղիղ, անսխալ
շնորհալի – բարեշնորհ, շնորհազուրկ
նուրբ – քնքուշ, կոպիտ
անաչառ – անկողմնակալ, աչառու
երախտագետ – շնորհակալ, անշնորհակալ
անդորր – հանգիստ,  անհանգիստ
անաղարտ – անեղծ, պիղծ
պարկեշտ – Համեստ, անհամեստ
ահռելի – վիթխարի, չնչին
հանդուգն – Համարձակ, խոնարհ
փութաջան – աշխատասեր, ծույլ
խրթին – դժվարլուծելի, հեշտ

3. Գտնե՛լ, թե որ բառերի կազմության ժամանակ է կատարվել երկհնչյունի հնչյունափոխություն։
Բուսական, հրեղեն, աստղանիշ, գուրծունեություն, ձնծաղիկ, նվիրատվություն, ալրաղաց, անկյունաչափ, բնավեր, գունատ, ձկնաբուծարան, դռնակ, եղջերափող, միութենական, մանկական, սառցարան,  մատենագիր, բուրավետ, հրակայուն, մշակութային, տարեվերջ, արնանման, առօրեական, այգեպան, մթերային, զգուշություն

Վանդակում կա 5 ճագար: Հինգ քույրերից յուրաքանչյուրին տվեցին մեկական ճագար, սակայն վանդակում մեկ ճագար էլ մնաց: Ինչպե՞ս կարող է դա պատահել:

1.Ինտերնետի օգնությամբ փնտրել և բլոգում տեղադրել Տերյանի բանաստեղծությունների հիման վրա գրված երգեր։

2.ԳԱՐՈՒՆ

Գարունը այնքա՛ն ծաղիկ է վառել,
Գարունը այնպե՛ս պայծառ է կրկին.
— Ուզում եմ մեկին քնքշորեն սիրել,
Ուզում եմ անուշ փայփայել մեկին։
Այնպե՛ս գգվող է երեկոն անափ,
Ծաղիկներն այնպես նազով են փակվում.
— Շուրջըս վառված է մի անուշ տագնապ,
Մի նոր հուզում է սիրտըս մրրկում…
Անտես զանգերի կարկաչն եմ լսում,
Իմ բացված սրտում հնչում է մի երգ.
— Կարծես թե մեկը ինձ է երազում,
Կարծես կանչում է ինձ մի քնքուշ ձեռք…

1908

---

Անգիր սովորիր։

Գտիր ընգծված բառերից առնվազն երկու հոմանիշ։

վառել – այրել, հրդեհել

պայծառ – փայլուն, վառվռուն

քնքշորեն – մեղմիկ, մեղմորեն

փայփայել – գուրգուր ել, հոգ տանել

հուզում – հուզվածություն, գրգռվածություն

քնքուշ – թուլամորթ, փափկասուն

հնչուն – հնչական, հնչուն

Կետերի  փոխարեն գրել համապատասխան  ածանցները:

—կենդան, —կամ, — խոսկան, —գետ, հայր—, կիս—, փառ—-, վայր—-, աղ—, արևել—, եռանդ—, ազդ—, դողդոջ—, հնչ—, համ—:

Առաջադրանքներ

693, 698, 695, 700, 702, 703, 705։

693. Կառուցե՛ք կոորդինատների ուղղանկյուն համակարգ և նշե՛ք
հետևյալ կետերը՝ A (+3, +4), B (–2, +1), C (–3, –4), D(0, +1), E (–5, +3),
F (+3, –5), G (+1, 0), M (+6, +4), N (–2, –4), K (–1, –3)։

694. Կառուցե՛ք կոորդինատների ուղղանկյուն համակարգ և
     հարթության վրա նշե՛ք հետևյալ կետերը.
     ա) (–2, –4), բ) (0, +3), գ) (–1, 0), դ) (+1, –2), ե) (+5, –5), զ) (+4, –4), է) (+3, –3), ը) (–2, –6),
     թ) (–5, +4)։

695. Ինչի՞ է հավասար օրդինատների առանցքի վրա գտնվող կետի
     աբսցիսը։

Հավասար է 0-ի

702. Որտե՞ղ են գտնվում հարթության այն կետերը, որոնց աբսցիսը
     հավասար է զրոյի

Y առանցքում

703. Որտե՞ղ են գտնվում հարթության այն կետերը, որոնց օրդինատը
     հավասար է զրոյի

Աբսցիսների առանցքի վրա

705. Կոորդինատային հարթության վրա տրված են A (–2, 3) և B (0, 1)
     կետերը: Կառուցե՛ք AB հատվածը և գտե՛ք աբսցիսների առանցքի
     հետ նրա հատման կետը։

+1

Մթնշաղի անուրջներ, Վահան Տերյանի ստեղծագործությունների առաջին տպագիր ժողովածուն։ Լույս է տեսել 1908 թվականին Թիֆլիսում։։ Ժողովածուն շատ ջերմ է ընդունվել ընթերցողների կողմից։

Ծանոթացիր <<Մթնշաղի անուրջներ >> ժողովածուին,ընտիր դրանցից մեկը և սովորիր արտասանել բերանացի։

1.Փորձիր գրել Տերյանի մասին քո բլոգում , ներկայացնել նրան այնպես, ինչպես ինքնդ ես ընկալում։

2.Բնութագրիր նրա ստեղծագործությունները։ Հետաքրքիր և հորը իմաստով։

3.Նկարիր Տերյանի ներկայացրած, և քո պատկերացրած մթնշաղը , սիրառատ աչքերն ու անուրջները։

4.<<Մթնշաղի անուրջներ >> վերնագրով գրիր փոքրիկ պատմություն։

1. Տրված բառերում ընդգծել ածականակերտ նախածանցներն ու վերջածանցները:
   Ահեղ, տենչալի, թունավոր, ահռելի, երևանյան, գունեղ, տձև, անժխտելի, ձմեռային, մթին, ծիծաղկոտ, հողե, խորին, հեռավոր, ծաղկավետ, մսոտ, դեղնավուն, հնարովի, զգայուն, տասնամյա, խոհուն, գեղանի, նկարչական, ապաշնորհ, չտես, մեղմիկ, դժգոհ, մայրենի, կատաղի, ցավոտ, անկենդան, ողբալի, վստահելի, շահավետ, հրեղեն, ապարդյուն, անտուն:
2. Ընդգծված ածականի փոխարեն գրիր հոմանիշ ածականը:
   Աղթամար կղզին, որը հայտնի է հին հիշատակարաններով, տարածվում է Վանա լճի հարավարևելյան մասում: Կանաչ կղզին, խոշոր կետ ձկան տեսքով երկարում է հարավից հյուսիս` պոչն ու մեծ գլուխը դեպի վեր երկարած:
   Հայաստան աշխարհը հայտնի է իր հին ու զարմանահրաշ վայրերով:
   Պատանին թախծալի հայացքը լեռնային գետակի զուլալ ջրերին ուղղեց:
   Այգաբացին լսվում էր թռչունների անուշ դայլայլը:
   Գիշերն իր մութ թևերն է փռել:
   Կայտառ մի աղջիկ է ընկերուհիս:

Քնքշաբույր ծաղկանց հրեղեն խաղով
Ժպտում են նորից անտառ ու ձորակ,
Եվ հեղեղները խոսուն-սառնորակ
Ողջունում են ինձ զվարթ ծիծաղով։

Զուգել ես նորից դաշտ, անտառ ու լեռ,
Գարո՜ւն, ամեն տեղ նոր կյանք ես վառել
Իմ սրտում էլ ես թևերըդ փռել,
Ւմ հոգում էլ ես հրդեհել նոր սեր։

Եվ ահա կրկին զվարթ ու ջահել,
Դուրս ելա տխուր մենության բանտից.
Պայծառ աչքերըդ ողջունում են ինձ,
Եվ ես չեմ կարող իմ ճիչը պահել։

Բացել ես իմ դեմ ոսկեղեն հեռուն,
Ծաղկել ես սարո՛ւմ, անտառո՛ւմ, արտո՛ւմ,
Ուրիշ երգեր են հնչում իմ սրտում —
Ողջո՛ւյն քեզ, արև, ողջո՛ւյն քեզ, գարուն…

1908

ՄԵԿՆԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

ՄԹՆՇԱՂԻ ԱՆՈՒՐՋՆԵՐ — Վ, Տերյանի բանաստեղծությունների անդրանիկ գրքույկը։
Ներկա հրատարակությամբ* լույս է տեսնում 6-րդ անգամ. առաջին անգամ՝ 1908 թվականին, առանձին գրքով, ապա՝ 1912-ին «Բանաստեղծություններ» ժողովածուում, 1923-ին «Երկերի ժողովածուի» առաջին հատորում, 1940-ին «Բանաստեղծություններ» ժողովածուում, 1950-ին «Երկերի ժողովածուի» I հատորում։

1.Սովորիր բանաստեղծությունը։

2.Գտիր բառակապակցությունները։

3.Գտիր փոխաբերական իմաստով արտահայտված կապացությունները։

Ժպտում են նորից անտառ ու ձորակ,

Գարո՜ւն, ամեն տեղ նոր կյանք ես վառել

Իմ սրտում էլ ես թևերըդ փռել

Ւմ հոգում էլ ես հրդեհել նոր սեր

Դուրս ելա տխուր մենության բանտից

Պայծառ աչքերըդ ողջունում են ինձ

Բացել ես իմ դեմ ոսկեղեն հեռուն

Ուրիշ երգեր են հնչում իմ սրտում։

4.Փորձի՜ր ինքնդ գտնել տեղեկություններ Վահան Տերյաի մասին և ներկայացնել վեց,յոթ նախադասությամբ։

Վահան Տերյանի իսկական անունը՝ Վահան Սուքիասի Տեր-Գրիգորյան,

Դիլիսկա գյուղում, որը պատկանել է մահմեդականացած վրացի Մուսխելով կալվածատերերին, հայերի վիճակը ծանր է եղել, և Ղազարը տեղափոխվել է Ախալքալաքի գավառի Գանձա (Գանձանի) գյուղ, որի թուրք բնակիչները փախել էին ռուս-թուրքական պատերազմի ժամանակ, և հետագայում այնտեղ բնակություն են հաստատել Արևմտյան Հայաստանից գաղթած հայեր․ «Մշակ» թերթի թղթակիցը 1882 թվականին գրել է, թե այդ գավառում «զետեղված է հայոց այն տարրը, որ ընդունակ է տոկուն աշխատության, և որի վրա անփոփոխ մնացել են հայի ամեն առանձնահատկությունները և ինքնուրույնությունները»։

1897 թվականին Տերյանը մեկնում է Թիֆլիս, ուր սովորում էին այդ ժամանակ իր ավագ եղբայրները։ Եղբայրների մոտ ապագա բանաստեղծը սովորում է ռուսերեն ու պատրաստվում ընդունվելու Մոսկվայի Լազարյան ճեմարան։ 1899 թվականին Տերյանը ընդունվում է Լազարյան ճեմարան, ուր ծանոթանում է Ալեքսանդր Մյասնիկյանի, Պողոս Մակինցյանի, Ցոլակ Խանզադյանի և այլ՝ ապագայում հայտնի դարձած անձնավորությունների հետ։ Ավարտում է Լազարյան ճեմարանը 1906 թվականին, այնուհետև ընդունվում Մոսկվայի պետական համալսարան, որից կարճ ժամանակ հետո ձերբակալվում է հեղափոխական գործունեության համար ու նետվում Մոսկվայի Բուտիրկա բանտը։

Բառաշարքերում գտնել և առանձնացնել հոմանիշների 6 զույգ:

 1.Կեղտ, գութ, եղեգնուտ, խիղճ, ավար, թախիծ, կարծիք, օրրան, մորմոք, թալան, իմաստ, հայրենիք, տեսակետ, աղտ:

Կեղտ – աղտ

գութ – խիղճ

թախիծ – մորմոք

ավար – թալան

կարծիք – տեսակետ

օրրան – հայրենիք

2.Ձու, նեցուկ, ճաճանչ, պայտ, թարթիչ, վիհ, աշտանակ, արտևանունք,  օշարակ, ճրագակալ, անդունդ ,ճառագայթ, հավկիթ, հենարան:

ձու – հավկիթ

նեցուկ – հենարան

ճաճանչ – ճառագայթ

վիհ – անդունդ

թարթիչ – արթևանունք

աշտանակ – ճրագակալ

3.Աքցան,տաղտուկ, խուճապ, գինարբուք, մորմոք, խրախճանք, արգելք, ահ, գուրգուրանք, երկյուղ, խոչընդոտ, գորով, տագնապ, ձանձրույթ:

գինարբուք – խրախճանք

ահ – երկյուղ

տագնապ – խուճապ

խոչընդոտ – արգելք

ձանձրույթ – տաղտուկ

գորով – գուրգուրանք

Սյունակներից ընտրել համապատասխան արմատները և կազմել 6 բարդ բառ:

1.Բնություն                                  թղթե                    բնանկար              

վայրկյան                                  որսալ                                 Վայիրկյանաչափ

շեկլիկ                                       հերակալ                                 ձկնորս

ձուկ                                           ուղտ                                   խաղաթուղթ

խաղալ                                      չափում                                ընձուղտ

ինձ                                             նկարել 

2. Ձյուն                                      պատճառ                        ձնծաղիկ

մուկ                                           ոսկոր                             մկնդեղ

այտ                                            դեղ                                  այտոսկր

միշտ                                          կսկծալ                          մշտադալար

դառը                                           դալար                           դառնակսկիծ

սկիզբ                                          ծաղիկ    սկզբնապատճառ