Առաջադրանքներ

1.	Դրական թվերի տարբերություն (հանելին ավելի մեծ է)Բարդություն հեշտ	1
2.	Բացասական թվերի տարբերությունԲարդություն հեշտ	1
3.	Տարբերության նշանըԲարդություն հեշտ	1.5
4.	Օդի ջերմաստիճանը գիշերըԲարդություն հեշտ	1
5.	Միևնույն նշաններով ամբողջ թվերի տարբերությունԲարդություն միջին	3
6.	Թվից տրված չափով փոքր թիվըԲարդություն միջին	4
7.	Ամբողջ թվերի հանում (մեծ թվեր)Բարդություն միջին	4
8.	Պետք է հաշվել հակադիր թվերի գումարն ու տարբերությունըԲարդություն միջին	3
9.	Հանումով անհավասարում (փոփոխականը դրական է)Բարդություն բարդ	5
10.	Անհավասարում (ծայրահեղ դեպքեր)Բարդություն բարդ

Ողջույն իմ սիրելիներ։Անցած շաբաթվա ընթացքում մենք ծանոթացանք Մխիթար Գոշի և Վարդան Այգեկցու առակներին։Պատմեցինք և քննարկեցինք առակների թաքնված իմաստներն ու մտքերը։

Փորձենք ամփոփել։

1.Թվիր և ներկայացրու, թե առակներն ինչ են սովորեցնում։ Առակները սովորեցնում են միայն լավ և թե ինչպես է պետք ճիշտ ապրել; Պետք է սիրել հարգել և ներել միյանց;

2.Մարդկային բնավորության որ գծերն են քննադատվում առակներում։ Սուտը, չարությունը, խորամանկությունը և հավատարմությունը։

3․Արդյո՞ք համամիտ ես առակներում ուսուցանվող մտքերի ու խրատների հետ։Հիմնավորիր կարծիքդ։ Այո քանի, որ առակները սովորեցնում են միյան ճիշտը և մինչ օրս չեմ նկատել անպիսի առակ որը ինձ համար անընդունելի է;

4․ Փորձիր մտածել ու ներկայացնել ․ եթե առակագիրները ներկա ժամանակ ստեղծագործեին, մարդկային բնավորության ինչպիսի՞ արատներ կամ առավելություններ կներկայացնեին առակներում։ Համեմատած անցյալի հիմա մարդկությունը շատ է չարացել և շատ մեղքեր են գործում մարդիկ, այդ պաճառով ես կարծում եմ, որ պիտի ավելի շատ անրադալնալ ստին, գողությանը և հանցագործության։

Տեղադրիր համապատսխան տառերը։

Հայոց լեզվի և այբուբենի մասին այնքան շատ է խոսվել և գրվել, որ ստացվել է մի խառնաշփոթություն, որտեղ դժվար է տարբերել ճիշտը սխալից, պարծենկոտությունը միամտությունից, գիտականը անհեթեթությունից: Այս հոդվածի նպատակն է պարզել այդ վիճակը և տալ որոշակիշ․․․ություն:

Ինչպես հայտնի է, որևէ ազգային լեզու շատ սերտ կապված է տվյալ ազգի ծագմանան և զարգշ․․․ացման հետ: Լեզվի մեջ պահպանվում են ազգի ճշմարիտ պատմությունը և շատ այլ ճշմարտություններ։ Լեզուն անմիջապես կապված է ուղեղի (մտքի) հետ: Այն անմիջապես արտահայտում է մարդու մի․․․քը բանավոր կամ գրավոր տեսքով:

Գրավոր արտահայտվելու համար ան․․․պայման պետք է ունենալ գրային համակարգ (այբուբեն կամ ուրիշ համակարգեր): Այժմ հայտնի է, որ հայերն ունեցել են լեզու շատ վաղուց։ Եվ բանավոր, և գրավոր (աշխար․․․աբար և գրա․․․ար): Իսկ այբուբենը մեզ տվել է Մեծն ՄԵՍՐՈՊ ՄԱՇՏՈՑԸ 405թ․Բայց որտեղից է վերցրել կամ գտել՝ առայժմ պարզ չէ:

Ժամանակակիցները պն․․․ում են, որ Մաշտոցին Աստված է տվել: Կան պն․․ողներ, որ Մաշտոցը երկար տարիներ ճա․․․փորդելով և ուսումնասիրելով շատ այբուբեն․․․եր, կարողացել է ստեղ․․․ել հայկական այբուբենը: Այս հարցը մինչ օրս պարզված չէ: Բայց անկախ նրանից, թե ինչպես է գտել կամ ստեղծել հայոց այբուբենը, Մեսրոպ Մաշտոցի արարքը (գյուտը) համարվում է շատ մեծ քայլ Հայոց պատմության մեջ: Հայկական այբուբենը շատ մեծ դեր ունեցավ հայ ազգի պահպանման և գոյատ․․․ման պարագայում. դա անժ․․․տելի է:

Ընտրիր օտար լեզվով որևէ առակ և փորձիր թարգմանել հայերեն լեզվով։

Не плюй в колодец, пригодится воды напиться

Մի թքեք ջրհորի մեջ, խմելու համար ջուր է պետք

Не делай неприятностей кому-либо, иначе в будущем сам можешь лишиться поддержки

Ոչ ոքի դժվարություն մի՛ սարքեք, հակառակ դեպքում դուք ինքներդ կարող եք ապագայում կորցնել աջակցությունը

Под лежачий камень и вода не течет 

Պառկած քարի տակ ու ջուր չի հոսում

Без труда не выловишь и рыбку из пруда.

Դուք նույնիսկ չեք կարող ձուկ բռնել լճակից առանց ջանքերի:

Дело не сдвинется с места, если ничего не предпринимать

Գործերն առաջ չեն գնա, եթե ոչինչ չարվի:

Был бы лес, соловьи прилетят.

Եթե ​​անտառ լիներ, բլբուլները կթռչեին։

Առակներից ո՞րը շատ սիրեցիր և ինչո՞ւ։

Без труда не выловишь и рыбку из пруда.

Դուք նույնիսկ չեք կարող ձուկ բռնել լճակից առանց ջանքերի: Ինձ դուր եկավ այս առակը քանի, որ ով աշխատի նա կուտի;

Փորձիր վերնագրել նկարը, նկարագրել տեսարանը։Գուցե հետաքրքիր փոքրիկ պատմություն ստացվի։

Ես կարծում եմ որ այս պատկերում նկարված շունիկը ցանկանում է ազատություն; կենդանիներին չի կարելի պահել պակի տակ;

Որտե՞ղ է Միջագետքը, ի՞նչ սահմաններ է ընդգրկում։ Միջագետքը գտնվում է Եփրատ և Տիգրիս ծովերի միջև։
• Միջագետքում ինչպե՞ս ձևավորվեցին առաջին պետությունները։ Միջագետքում ձևավորվեց փոքր քաղաք պետություններ որոնք ստեղեցին Շումերներ ցեղերը։
• Ներկայացրեք Հին Եգիպոսի ձվավորման պատմությունը, նշանավոր արքաների գործունեությունը։ Եգիպտոսը Աֆրիկայի հյուսիս-արևելքում է Նեղոս գետի ափին։ Իսկ հետո հույն պատմիչ Հերոդոտոսը Եգիպտոսն անվանել է <<Նեղոսի պարգև>>։
• Ե՞րբ Փոքր Ասիայում ձևավորվեցին պետություններ։ Երրորդ հազարամյակի վերջին Խեթերը ստեղծեցին փոքր պետություններ։
• Պատմե՛ք Խեթական պետության մասին։ Փոքր Ասիա թերակղզում ապրող Խեթերը Ք․ ա III հազարամյակի վերջին ստեղծեցին փոքր պետություներ։ Դրանք աշխույժ առևտրական կապեր ունեին Միջագետքի հետ։

533-ա,բ,գ, 534, 536֊ա,բ, 538 ա,բ,գ,դ, 539, 541, 545֊ ա, բ,գ,դ,է,ը, 554։ Գումարե՛ք հետևյալ թվերը.
533. ա) –3, –9 և –5, = – 17 գ) –11, –7 և –12, = – 30 ե) –21, –3 և –18, = – 42
բ) –1, –20 և –8, = – 29 դ) –6, –9 և –10, = – 25 զ) –4, –15 և –25։ = – 44

534. Ցերեկը օդի ջերմաստիճանը –3օ էր։ Մինչև կեսգիշեր ցրտեց ևս8օ-ով։ Որքա՞ն էր օդի ջերմաստիճանը կեսգիշերին։ -11

536. Թիվը ներկայացրե՛ք երկու բացասական գումարելիների գումարի
տեսքով.
ա) –30, = – 15 + (- 15 ) բ) –25, = – 30 + 5

538. Կատարե՛ք գումարում.

ա) (+3) + (–4) = – 1

բ) (–11) + (+5) = – 6

գ) (–10) + (+3) = – 7

դ) (+15) + (–6) = 9

539. Գտե՛ք գումարը. ա) –5 + 7 = + 2

գ) 80 + (–100) = – 20

ե) –23 + (–14) = -37

բ) –15 + 8 = -7

դ) 32 + (–41) = -9

թ) –29 + 27։ = -2

541. Մի հույն ծնվել է մ. թ. ա. 48 թ. և վախճանվել է մ. թ. 25 թ.։ Քանի՞
տարի է ապրել այդ հույնը։ 23

545. Ի՞նչ թիվ պետք է գրել աստղանիշի փոխարեն, որպեսզի ստացվի
հավասարություն.

ա) -9 + 8 = –1

բ) –3 + (-3) = –6

գ) –8 + (-2) = –10

դ) -18 + 7 = –11

է) 5 + (-2) = 3

ը) 25 + (-5) = 20

554. Շենքի բարձրությունը 30 մ է։ Նրա
երկարությունը բարձրության 180 %-ն
է, իսկ լայնությունը` 60 %-ը։ Գտե՛ք
շենքի ծավալը։

30 x 180 : 100 = 54

30 x 60 : 100 = 18

30 x 54 x 18 = 29160

Ստեղծագործական աշխատանք։

Գրել փոքրիկ պատում նշված վերնագրով ՝ հնարավորինս շատ օգտագործելով աշնանային պատկերներ և նկարագրություններ։Փորձիր ինքդ լուսանկարել աշնանային պատկերներ և տեղադրել պատումի մեջ։

Պատումներ։

Աշուն… Երբ շուրթերիցդ հնչյուն առ հնչյուն դուրս է թռչում այս երևույթի անվանումը, երևի թե մտքիդ գալիս է աշունն իր ամբողջ գեղեցկությամբ և տարօրինակություններով` աշնանային հորդ անձրևներ, կարմիադեղին տերևաթափ, մերկ ծառեր, ձմեռային քուն մտոնղ կենդանիներ, չվացող թռչուններ…
Այս աշունն էլ զերծ չմնաց այս բոլոր երևույթներից, սակայն դրանց բովանդակությունը այլ էր: Երբեք չէի տեսել այսպիսի աշուն: Առաջինն էր, ու հուսամ վերջինը:
Ամեն ինչ սկսեց պատահական, ինչպես որ սկսվում է աշունը: Տերևաթափի կարմիր գույնը հասարակ կարմիրը չէր, տրևները արնոտ էին` արյան գույնի, իսկ դեղինները` մահացած հույսերն էին: Սարերը ու լեռները ծածկվել էին կրամիր վերմակով… Ինչքան էլ հորդ անձրև տեղաց, անիծյալ կարմիր գույնը չմաքրվեց:
Ամեն գիշեր երազնք էինք պահում, որ թափված տերևները հանկարծ չշատանան, մնան ծառերի վրա, շարունակեն իրենց կյանքը, կանաչեն, հանկարծ չպոկվեն ծառերից…
Չեղավ: Անհնարին էր: Չէ՞ որ աշուն էր: Տերևները ճար չունեին, նարնք չէին կարող այլևս պայքարել, ինչքան էլ քաջ լինեին, արդեն ամեն ինչ որոշված էր: Աշունը որոշել էր, պետք է մերկացնի ծառերը:
Թռչունները չվում էին, նույնիսկ նարնք, ովքեր չպետք է չվեին: Պիտի մնային, բայց գնացին: Ու գնացին անվերադարձ: Թռչեցին դեպի տաք երկրներ: Թողեցին իրենց վերջին աշունը կիսատ:
Իսկ դողացող ծառերը մերկ ու լքված կանգնած էին: Չէին ուզում առանձ տերև ապրել, փորձում էին ամեն կերպ բռնել տերևի ձեռից, պինդ բռնլ ու աղաչել, որ չգնան: Սակայն ծառերն էլ էին անզոր: Ամեն ինչ որոշված էր:
Աշունը` բնությունը մասնատեց երկու մասի: Կեսին տարավ, կեսին թողեց: Տանջեց այն կեսին, որին տարավ, ու կրկնակի անգամ տանջեց այն կեսին, ովքեր մնացին: Տեսան պարտություն, կորուստ, հեռացող տերևներ ու թռչուններ: Բայց այս անգամ հեռացան անվերադարձ…
Ամեն ինչ լռեց, կարծես մահացավ: Նույնիսկ այն ամենը, ինչ մնացել էր: Մասնատվեց ամեն ինչն ու ամենուր:
Թող երբեք չկրկնվի այս աշունը: Մնա հավետ անցյալում ու ալյևս չկրկնվի:

516, 517, 518, 520, 521, 522, 523։

516. 41

517. ա) 0 < 2 < 3 կամ. 0 < 1 < 3

բ) -4 < -3 < 0 կամ. -4 < -2 < 0 կամ. -4 < -1<0

գ) 8 < 9 < 10

դ)-3 < -2 < 3 կամ. -3 < -1 < 3 կամ. -3 < 0 < 3 կամ -3 < 1 < 3 կամ. -3 < 2 < 3

ե) -6 < -5 < -1 կամ. -6 < -4 < -1 կամ. -6 < -3 < -1 կամ. -6 < -2 < -1

զ)-1 < 0 < 1

518.դրական< բացասական

Դրական թվերը կորդինատային ողղի վրա դեպի աջ են, իսկ բացասական թվերը դեպի ձախ:

520.

2) Բերե՛ք երկու տարբեր ամբողջ թվերի այնպիսի երկու զույգերի օրինակներ, որոնցում՝

ա) առաջին զույգի ավելի մեծ թիվը փոքր լինի երկրորդ զույգի ավելի փոքր թվից:

25 և 48 64 և 100

բ) առաջին զույգի ավելի փոքր թիվը փոքր լինի երկրորդ զույգի, ավելի փոքր թվից։ 
10 և 28 5 և 44

521․ Գտե՛ք ձախ սյունակի յուրաքանչյուր արտահայտության համարժեքը աջ սյունակում.

Մրցույթի մասնակիցների 100 %-ը — Մրցույթի բոլոր մասնակիցները։

Մրցույթի մասնակիցների 50 %-ը — Մրցույթի մասնակիցների կեսը։

Մրցույթի մասնակիցների 25 %-ը — Մրցույթի մասնակիցների մեկ քառորդը։

Մրցույթի մասնակիցների 5 %-ը — Մրցույթի մասնակիցների մեկ քսաներորդը։

522. Խնայբանկը յուրաքանչյուր ավանդին տարեկան ավելացնում է նրա 15 %-ը։ Երկու տարի անց ի՞նչ գումար գրանցված կլինի ավանդատուի հաշվում, եթե նա բանկին հանձնի 200000 դրամ։
200000×15 : 100=30000
20000+30000=230000
23000×15:100=34500
230000+3450=264500

Պատ՝. 264500:

523․ A կետից դեպի B կետն է ուղևորվել բեռնանավը, որի արագությունը 8 կմ/ժ է։ 8 ժ հետո նույն երթուղիով ուղևորվել է շոգենավը, որի արագությունը 24 կմ/ժ է։ Որքա՞ն է A և B կետերի հեռավորությունը, եթե շոգենավը B կետն է հասել բեռնանավից 16 ժ շուտ։

Պատ՝. 288 կմ:

500, 501, 503, 504, 505, 507, 508, 511։

500. Գտե՛ք հետևյալ թվերի բացարձակ արժեքները.
     – 10, + 1, – 3, + 12, + 18, 0, – 19, – 100։
     • |-10| = 10 |+1| = 1 |+12| = 12 |+18| = 18 |0| = 0 |-19| = 19 |-100| = 100
501. Եթե դրական ամբողջ թվի բացարձակ արժեքը հավասար է 9-ի,
     ինչի՞ է հավասար նրա հակադիր թվի բացարձակ արժեքը։ -9 հակադիր 9
502. Իրար հավասա՞ր են արդյոք հակադիր թվերի բացարձակ
     արժեքները։ Պատասխանը հիմնավորե՛ք։ Այո քանի, որ նրանք իրար հետ կապ չունեն, բայց գտնվում են նույն հեռավորության վրա։
503. Հաշվե՛ք.
     ա) |– 6| + |4|, = 6 + 4 = 10
     բ) |21| – |6|, = 21 – 6 = 15 ե) |31| + |27|, = 31 + 27 = 58 ը) |44| : |– 4|, = 44 : 4 = 11
     գ) |– 3| – |– 1|, = 3 – 1 = 2 զ) |15| · |– 12|,= 15 x 12 = 180 թ) |– 210| : |– 15| 210 : 15 = 14։

507. 11,14,20,13,17:տ

508. ա) |-5|=5

բ)|-1|=1

գ)|0|=0

դ) 2x |-2|=4

ե)|3|-1=2

զ)3+|3|=6

511. 39, 29, 3, 0, -4, 5, -17, -18:

Վահան Տերյան
Աշուն է

Աշուն է. օրերը ցրտում են…
Գիշերը սուզվում է միգում.
Այնքան քնքշություն կա սրտում իմ,
Այնքան մեղմություն իմ հոգում։
Այնքա՜ն տխրություն, և անուշ է,
Անուշ է ցավն այս հետին.—
Բոլորը երազ է և հուշ է,
Ոսկի է — թափվում է գետին…

Բանաստեղծության մեջ գտիր փոխաբերական իմաստով արտահայտված մտքերը։ Ոսկի է — թափվում է գետին…

Գտիր հոմանիշները։ Վահան Տերյան (իսկական անունը՝ Վահան Սուքիասի Տեր-Գրիգորյան, հունվարի 28 (փետրվարի 9), 1885, Գանձա, Թիֆլիսի նահանգ, Ռուսական կայսրություն – հունվարի 7, 1920, Օրենբուրգ, Խորհրդային Ռուսաստան), նշանավոր հայ բանաստեղծ, քնարերգու և հասարակական-քաղաքական գործիչ։

Լրացնել հետևյալ առածներում բացթողնված բառերը` դրանք ընտրելով տրվածներից:
Ծանր, պաղ, լավ, սև, անպտուղ, անուշ, զորավոր, շիտակ, արդար, ոսկե, լավ:

Լեզու կա պաղ է, լեզուն կա` լեղի:
— յուղը ջրի տակ չի մնա:
Սպիտակ փողը — օրվա համար է:
Խելքը — թագ է, ամեն մարդու գլխին չի լինում:
— ծառին քար գցող չի լինի:
Հեռավոր սուրբը — կլինի:
— քարը իր տեղում կմնա:
— աղջիկը յոթ տղա արժե:
— խոսքը հանաքով կասեն:
—  հնձվորը դաշտում  էլ կհնձի, սարում էլ:
— ապուր, շան կերակուր:

Հետևյալ առածների մեջ կետերի փոխարեն գրել նշված բառերի  հականիշները:
— աչքով աղջիկ առ, ահելի աչքով`ձի:
Գիտունի հետ քար քաշի, — հետ փլավ մի կեր:
Ծամը երկար, խելքը` —:
Թոկի երկարն է լավ, խոսքի` — :
Գիժը մի քար գցեց ծովը, հազար — չկարողացան հանել:
Խոսքը մեծին, ջուրը` —:
Փորձված թանը — մածունից լավ է:
Սև սիրտ, — ատամ:
Մինչև — բարակի, բարակի հոգին դուրս կգա:
Թանկից — չկա:

Ստեղծագործական աշխատանք

Ընտրիր հետևյալ վերնագրերից մեկը և գրիր շարադրություն` <<Իմ շնորհը>>, <<Իմ երգը>>, <<Իմ ուրախությունը>>, <<Իմ աշխարհը>>։ Ինքդ էլ կարող ես վերնագիր մտածել։ Աշխատանքդ տեղադրիր բլոգում։

Իմ աշխարհը

Откуда произошли слоны?

Тысячи лет тому назад по дремучим лесам, покрывавшим Землю, бродили гигантские чудовища многочисленных разновидностей. И даже несмотря на свои невообразимые размеры, они не смогли выдержать трудностей, которые пришли вместе с изменением климата и исчезновением пищи.
Они погибали один за другим, пока не вымерли все, кроме двух видов — африканского и
азиатского слона. Предшественниками слонов были огромные чудовища, известные под именем «мамонт». Их скелеты можно увидеть в музеях, а зрелище это устрашающее! Их кости находят в земле в долинах и в руслах рек в Северной Америке и Европе. В далекой Сибири была найдена туша одного из них, вмерзшая в лед, сохранившаяся настолько хорошо, что даже глаза остались нетронутыми!
Хотя слоны когда-то населяли многие места на Земле, теперь они встречаются в первозданном виде только в Африке и тропической Азии.Слоны — самые крупные из животных суши и во многих отношениях наиболее интересные. По характеру они очень мягкие и добрые и довольно умные; они поддаются дрессировке гораздо легче
любых других животных, кроме домашних собак.Ноги у слона, похожие на огромные колонны, необходимы для того, чтобы выдерживать его
гигантский вес. Его бивни представляют собой выросшие до неимоверных размеров зубы. Эти бивни используются для подрывания корней в поисках пищи, а также в качестве оружия, для защиты. Мозг у слона — сравнительно небольшого размера по сравнению с размерами животного.Наиболее примечательной частью тела слона является хобот, представляющий собой продолжение носа и верхней губы, и он служит слону рукой, носом и губами одновременно. В хоботе около 40000 мышц, поэтому он такой сильный и гибкий. Кончик хобота заканчивается чем-то вроде пальца,который настолько чувствителен, что слон может поднять им маленькую булавку!

Домашнее задание:

Напишите маленький рассказ или историю ,используя данные слова.Озаглавтьте свой рассказ.

Лес, переплыть, хижина, играть, прыгать, высокие деревья, петь, друзья, животные, ночевать, хорошая погода, девочка, речка, заблудиться, птички, веселиться, мячик, стемнело.

476. Գտե՛ք այն թիվը, որը աստղանիշի փոխարեն տեղադրելու դեպքում հավասարությունը ճիշտ կլինի.

ա) – (–) 35 = 35

բ) – (–) 81 = 81

գ) – (–) 44 = –44

դ) – (–) 125 = –125

478. Հետևյալ հավասարություններից որո՞նք են ճիշտ կազմված.

ա) – (–63) = 63

բ) – (+45) = –45

գ) 38 = – (+38),

դ) –52 = – (–52)

480. Աստղանիշի փոխարեն տեղադրելով –8, 0, 69, –21 թվերը` գտե՛ք արտահայտության արժեքները.

-(-8)+3=-11 -(-8)-4= -12

-(0)+3=3 -(-0)-4= -4

-(69)+3=66 -(-69)-4=65

-(-21)+3=-24 -(-21)-4=-25

 482. Կոորդինատային ուղղի վրա (տե՛ս նկ. 62) գտե՛ք հակադիր կետերի բոլոր զույգերը։

Պատ․՝ A և H, B և F, C և E

484. Գտե՛ք ամենամեծ և ամենափոքր թվերը.

–1, +2, +7, –6, +5, 0, –11, +10, –9, +2

Պատ․՝ ամենամեծ՝ +10, ամենափոքրը՝ -11

489. Լաստը գետի հոսանքով 8 ժամում լողում է 24 կմ։ Քանի՞ ժամում նույն հեռավորությունը գետի հոսանքին հակառակ ուղղությամբ կանցնի նավակը, որի արագությունը չհոսող ջրում 7 կմ/ժ է։

24:8=3

7-3= 4

24:4= 6

Պատ՝. 6ժամ