Օրգանիզմների փոխադարձ կապը և հարմարվածությունը շրջակա միջավայրի պայմաններին

Օրգանիզմների փոխադարձ կապը: Կենդանի օրգանիզմների միջև կան շատ հետաքրքիր, բազմապիսի կապեր: Դրանք պայմանավորում են կենդանի օրգանիզմների սնունդը, ապահովում նրանց բազմացումը և տա­րածումը բնության մեջ, կենդանի օրգանիզմների թվաքանակը: Այդ կա­պերն այդքան էլ պարզ չեն, դրանք կարող են լինել ուղղակի և անուղղակի: Շրջակա միջավայրում մի բույսը կամ կենդանին, սովորա­բար փոխազդում է մի քանի այլ բույսերի և տարբեր կենդանիների հետ: Այդ կապերն այնքան կարևոր են, որ մի բույսի կամ կենդանու անհետացումը կարող է անդրադառնալ մյուս բույսի կամ կենդանու վրա:

Կենդանի օրգանիզմների փոխադարձ կապերը հաճախ որոշվում են նաև նրանց միայնակ կամ խմբային կենսակերպով:

Օրգանիզմների հարմարվածությունը շրջակա միջավայրի պայման­ներին: Կենդանի օրգանիզմները տարածված են կենսոլորտի տարբեր շերտերում՝ ջրում, հողում, օդում: Սակայն նրանցից յուրաքանչյուրը հարմար­ված է իր ապրելու միջավայրին, դրանում կատարվող սեզոնային փոփո­խություններին: Այդ պատճառով նա ունի տարբեր հարմարանքներ:

Չոր պայմաններում ապրող բույսերը ջուր հայթայթում են տարբեր ե­ղանակներով: Մի դեպքում դա մի քանի, նույնիսկ տասնյակ մետր երկարությամբ արմատային համակարգն է, որը հողում հասնում է հողի խորը շերտերին: Այդպիսին է, օրինակ, անապատներում աճող ուղտի փուշը, որի արմատի երկարությունը հասնում է 20 մետրի: Մի այլ դեպքում դա տերևների փոքր մակերևույթն է, դրանց վրա մազմզուկնե­րի զարգացումը: Կան բույսեր, օրինակ՝ կակտուսները, ո­րոնք հյութալի մասերում պաշարում են ջուր:

Ցրտին դիմանալու համար կենդանիները ճարպակալում են, կան այնպիսիները, որոնք ծածկված են փետուրներով կամ բրդով: Կան կենդանի­ներ, որոնք քուն են մտնում: Հողում ապրող շատ կենդանիները կույր են, բայց ունեն սուր հոտառություն. նրանք լավ են տարբերակում հոտերը: Այդ հարմարանքն օգնում է սնունդ գտնել:

Առավել լավ են արտահայտված ջրում ապրելու համար կենդանիների հարմարանքները: Նրանցից շատերն ունեն մարմնի շրջահոսելի ձև, լո­ղակներ և այլն:

Շրջակա միջավայրին կենդանի օրգանիզմների հարմարվածությունը նրանց կառուցվածքի և կենսագործունեության առանձնահատկություննե­րի արդյունք է:

Շրջակա միջավայրին կենդանի օրգանիզմների հարմարվածությունը հարաբերական է: Միջավայրի պայմանների փոփոխման հետ որոշ հար­մարանքներ կարող են կորցնել իրենց նշանակությունը։ Այդ պատճառով մի միջավայրում հարմարված բույսերը և կենդանիները մի այլ միջավայ­րում կարող են ընկճվել և նույնիսկ մահանալ:

Հարցեր և առաջադրանքներ

  1. Շրջակա միջավայրի պայմաններին հարմարվելու՝ կենդանի օրգա­նիզմների ի՞նչ հարմարանքներ կան: Բերեք օրինակներ:

Կենդանի օրգանիզմները տարածված են կենսոլորտի տարբեր շերտերում՝ ջրում, հողում, օդում: Սակայն նրանցից յուրաքանչյուրը հարմար­ված է իր ապրելու միջավայրին, դրանում կատարվող սեզոնային փոփո­խություններին: Այդ պատճառով նա ունի տարբեր հարմարանքներ:

  1. Ինչպիսի՞ն է կենդանի օրգանիզմների հարմարվածությունը: Ինչ­պե՞ս հասկանալ այն, որ նրանց հարմարվածությունը հարաբերա­կան է:

Շրջակա միջավայրին կենդանի օրգանիզմների հարմարվածությունը հարաբերական է: Միջավայրի պայմանների փոփոխման հետ որոշ հար­մարանքներ կարող են կորցնել իրենց նշանակությունը։

  1. Դիտեք շրջապատի բույսերի և կենդանիների փոփոխությունները՝ շրջակա միջավայրի պայմաններից կախված: Փորձեք ներկայաց­նել բույսերի և կենդանիների սեզոնային փոփոխությունների ժամ­կետները:

Սակայն նրանցից յուրաքանչյուրը հարմար­ված է իր ապրելու միջավայրին, դրանում կատարվող սեզոնային փոփո­խություններին: Այդ պատճառով նա ունի տարբեր հարմարանքներ:

  1. Եթե շրջապատում տեսել եք բարդի, թխկի և սզնի, ապա փորձեք հիշել, թե ե՞րբ և ի՞նչ հերթականությամբ են դրանք ծաղկում:

Բարդին ծաղկում է վաղ գարնանը։

Թխկին ծաղկում է ապրիլ֊մայիս ամիսներին։

Սզնին ծաղկում է մայիս֊հունիս ամիսներին։

Հայոց լեզու գիրք 5

228. Երեք տասնյակ – երեսուն

Չորս տասնյակ – քառասուն

Հինգ տասնյակ – հիթսուն

Վեց տասնյակ – վաթսուն

Յոթ տասնյակ – յոթանասուն

Ութ տասնյակ – ութանասուն

Ինը տասնյակ – իննսուն

229․ Ա խմբի բառերը կից թվականներ են, որովհետև 11-99 թվերը գրվում են միասին, իսկ Բ խմբի հարադիր, որովհետև գրվում են առանձին։

230․

Վաթսունհինգ, քառասունութ, հարյուր յոթ, իննսուներեք, վեց հազար ութսունյոթ, չորս հազար երեք հարյուր քսանմեկ, յոթ հարյուր ութսունվեց։

231․

Իննսուն, ինը հարյուր, ինը, ինն տարբեր տեղերում տարբեր ձեվեր են օգտագործում։

232․

Իմ անունը մատյանում քսաներկուերորդն է։ = Իմ անունը մատյանում համար քսաներկուերորդն է։ Առաջնորդ համար վեց հրամանով անծանոթների ժպտալն արգելեց։ = Առաջնորդ վեց հրամանով անծանոթների ժպտալն արգելեց։ Գրքի երեք հարյուր քսանմեկերորդ խնդիրն է լուծում։ = Գրքի համար երեք հարյուր քսանմեկերորդ խնդիրն է լուծում։ Նրա ծանոթն ապրում էր Ծաղկի փողոցի համար երկու տանը։ = Նրա ծանոթն ապրում էր Ծաղկի փողոցի երկու տանը։

233․

Տաս օր է, որ բակ չեմ իջել – Տասներորդ օրն է, որ բակ չեմ իջել։

Երրորդ դասարանցի քույրիկս երկու տարով փոքր է ինձնից։

Երկիր թռչող յուրաքանչուր եկրորդ նավն ինձ հյութեր է բերում։

Խաղի երեսունհինգերորդ թոպեում եղբայրս գոլ խփեց։

Մեկից սկսած յուրաքանչյուր տասներկուերորդ թիվն առնաց մնացորդի կբաժանվի տասներկուսի։

Յուրաքանչյուր չորորրդ ամսվա քսանութերորդ օրը նվիրում էր աշխատանքային սեղանն ու պահարանը կարգի բերելուն։

Կյանքի ություներկուերորդ տարում որոշեց հեխանիվ քշել։

Արդեն տասնվեցերորդ տարում գեղացահքի սիրահարներ կային Հոլանդիաում։

Իմ առաջին գործը քեզ սիրով ոքնելն է։

How do I get to?

  1. How do I get to the bank?

Go straight on along Main Road. Turn left at West Street. Then, turn right at Station Road. It is next to the bookshop.

2. How do I get to the school?

Go straight on along Main Road. Go past the bakery and the toy shop. It’s on your right, opposite the red house.

3. Excuse me, how do I get to the pet shop?

Go straight on along Main Road. Turn left at Middle Road. Then, turn right at Station Road. It is next to the post office.

4. How do I get to the train station?

Go straight on along Main Road. Turn left at West Street and go straight on. It is at the end of the street.

Русский язык

Каков привет, таков ответ. 2. Об этом они говорили вчера. 3. Она такая красавица. 4. Вчера шёл сильный дождь. Из-за этого мы не пошли в парк. 5. О всех деревьях нужно позаботиться. 6. Наша дача стояла по эту сторону реки, а по ту простиралось поле да лес заповедный. 7. Их цветы очень красивые, но наши мне нравятся больше. 8. С приходом весны расцвели подснежники. Мы рады им.

2. Вчера я видел всех, а сегодня я никого не видел. 2. Он получает письма от родителей и от друзей, а я не от кого не получаю писем. 3. Том знаком со всеми, а Джон ни с кем ни не знаком. 4. Мой друг был у всех, а моя подруга ни у кого не была. 5. С вами мы говорим обо всём, а с ними я ни о чем не могу говорить. 6. Я всем занимаюсь: спортом, музыкой, танцами, а он ничем не занимается. 7. Моя сестра всегда со всеми соглашается, а я ни с кем не соглашаюсь. 8. В этом классе много разных стульев, а в том нет никаких стульев. 9. Я во всём разобрался, а мой друг ни в чем не разобрался.

3. Его никто не заметил, никто не удерживал. 2) Через пять минут никого не осталось на улице. 3) Больше ждать было никого. 4) Не замечал он ничего. 5) Никто ничего не узнал о Дашеньке. 6) Мне решительно скрывать ничего. 7) А теперь мне выехать не (на) чем, некому лошадей подковать. 8) Им ни(в) чём нельзя доверять. 9) Не (на) чем отдохнуть измученному взгляду. 10) Никакими силами и стараниями нельзя было узнать, из чего был сделан его халат.

Пакет дополнительных заданий для 5 класса 2021-2022

1. Каков привет, ___________ ответ. 2. Об ___________ они говорили вчера. 3. Она __________ красавица. 4. Вчера шёл сильный дождь. Из-за ___________ мы не пошли в парк. 5. О ________ деревьях нужно позаботиться. 6. Наша дача стояла по ______ сторону реки, а по _______ простиралось поле да лес заповедный. 7. _______ цветы очень красивые, но _____ мне нравятся больше. 8. С приходом весны расцвели подснежники. Мы рады _____________.

2. Вчера я видел всех, а сегодня я ______________ не видел. 2. Он получает письма от родителей и от друзей, а я __________________ не получаю писем. 3. Том знаком со всеми, а Джон ______ ___________ не знаком. 4. Мой друг был у всех, а моя подруга _______________ не была. 5. С вами мы говорим обо всём, а с ними я ________________ не могу говорить. 6. Я всем занимаюсь: спортом, музыкой, танцами, а он _____________ не занимается. 7. Моя сестра всегда со всеми соглашается, а я _________________ не соглашаюсь. 8. В этом классе много разных стульев, а в том нет ____________ стульев. 9. Я во всём разобрался, а мой друг _____________ не разобрался.

3. Его н…кто не заметил, н…кто не удерживал. 2) Через пять минут н…кого не осталось на улице. 3) Больше ждать было н…кого. 4) Не замечал он н…чего. 5) Н…кто н…чего не узнал о Дашеньке. 6) Мне решительно скрывать н…чего. 7) А теперь мне выехать н… (на) чем, н…кому лошадей подковать. 8) Им н…(в) чём нельзя доверять. 9) Н… (на) чем отдохнуть измученному взгляду. 10) Н…какими силами и стараниями нельзя было узнать, из чего был сделан его халат.

How do I get to?

  1. School-դպրոց
  2. Toy shop- խաղալիքների խանութ
  3. Bakery-հացաբուլկեղեն
  4. Library-Գրադարան
  5. Restaurant- Ռեստորան
  6. Museum- Թանգարան
  7. Main road- Գլխավոր ճանապարհ
  8. Book shop- Գրախանութ
  9. Bank- Բանկ
  10. Pet shop- Կենդանիների խանութ
  11. Post office- Փոստ
  12. Train station- Գնացքի կայան
  13. Bus station- Ավտոբուսի կայան
  14. Airport- Օդանավակայան
  15. East Street-Արևելյան փողոց
  16. West Street-Արևմտյան փողոց
  17. How do I get to the____________________?

Go straight on along Main Road. Turn left at West Street. Then, turn right at Station Road. It is next to the bookshop.

2. How do I get to the___________________?

Go straight on along Main Road. Go past the bakery and the toy shop. It’s on your right, opposite the red house.

3. Excuse me, how do I get to the_______________?

Go straight on along Main Road. Turn left at Middle Road. Then, turn right at Station Road. It is next to the post office.

4. How do I get to the___________?

Go straight on along Main Road. Turn left at West Street and go straight on. It is at the end of the street.