Վանի աշխարհակալ տերությունը

Հարցեր


•Ներկայացրե՛ք Վանի տերության սահմանները Արգիշտի թագավորի օրոք։ Վանի թագավորության սահմաները հասնում էին մինչև ոչ միայն Հայաստանը այլ այլև զգալի տարացքները նրա սահմաներից դուրս;
•Մինչև ու՞ր էին ձգվում Արգիշտի Ա-ի քաղաքական ազդեցության ոլորտները։ Նրա քաղաքական ազդեցության ոլորտները ձգվել են մինչև Հյուսիսային Կովկաս և Զագրոսի կենտրոնական շրջաններ;

  • Համեմատե՛ք Արգիշտի Ա-ի և Սարդուրի Բ-ի նվաճումները։ Արգիշտի Ա – ն գրավել է աշխարհի 3 կողմերը՝ Հյուսիս,Հարավ, Արևելք։ Սարդուրի Բ – ն շարունակել է հզորացնել Վանի թագավորությունը ,տարացքները հասցնելով 4 ծովերի սահմաններին։ Այս երկու արքաների օրոք Վանի թագավորությունը Ասիայի ամենամեծ տերությունն էր։

Դասագիրք, էջ 50-53

տեսաֆիլմ

Մայրենի

  1. <<Փոքրիկ  սիրտս  ում  նվիրեմ>> վերնագրով գրիր քո պատմությունը։

Տեքստից դուրս գրիր փոխաբերական մտքերը։

…Հիմա  այլևս  իմ  սիրտը  նմանվել  էր  մի  մեծ  քաղաքի,  դպրոց  ուներ,  հիվանդանոց  ուներ,  զորանոց  ուներ,  փողոց,  թաղ,  պողոտա  ուներ  և   դարձյալ  մի  աշխարհի  չափ  դատարկ  տեղ  ուներ…
Ինքս  ինձ  ասացի.  «Այլևս  բավական  է  ընտրություն  անել,  իմ  սիրտը  պատկանում  է  աշխարհի  բոլոր-բոլոր  լավ  մարդկանց՝  աշխարհի  այս  ծայրից  մինչև   մյուս  ծայրը…»:
Դուք  ինքներդ  տեսնում  եք՝  հիմա  միայն  մի  շա՜տ-շա՜տ  փոքրիկ  անկյուն  է  դատարկ  մնացել  սրտիս  մեջ:  Գիտեք՝  այդ  տեղը  ում  համար  եմ  թողել,  այո,  ճիշտ  է,  բոլոր  վատ  մարդկանց,  միայն՝  մի  պայմանով,  որ  հրաժարվեն  վատ  լինելուց  և   վատ  արարքներ  կատարելուց.  երեխաներին  չնեղացնեն,  ծովը  չկեղտոտեն,  կենդանիներին  չսպանեն  և   ոչ  մեկի  նկատմամբ  բռնություն  չգործադրեն…
Վատ  մարդիկ  էլ,  եթե  լավանան,  իրավունք  ունեն,  չէ՞,  իմ  սրտի  մեջ  մի  փոքրիկ  տնակ  ունենալու.  ..չէ՞։
Կարծում  եմ՝  եթե  վատ  մարդիկ  բարիանան  ու  գան,  դարձյալ  իմ  սրտի  մեջ  մի  փոքրիկ  տեղ  կմնա…գուցե  անտառների  համար,  սարերի,  ձկների,  եղնիկների,  փղերի…և   շատ  ուրիշ  բաների  համար…
Իսկապես,  զարմանալի  է,  հայտնի  չէ՝  սա  սի՞րտ  է,  թե՞  ծով:  Այսքան  փոքրիկ  սիրտն,  ախր,  ինչպե՞ս  է,  որ  երբեք  չի  լցվում:

2,Կետերը փոխարինիր տրված բառերից մեկով։Համեմատիր բառի իմաստները տարբեր նախադասություններում։

Փակվել,սուր,ալիք,փչել։

․․․դանակ է պետք, որ այդ բիծը քերեմ։

Շատ ․․․ մարդ է ընկերս,նրա խոսքը լսել չի լինումառանց ծիծաղի։

․․․խորտակված նավի մի բեկոր ափ հասցրեց։

Կյանքի ․․․ նրան շպրտել էր ընտանիքից հեռու։

Քամին ․․․էր ամբողջ ուժգնությամբ։

Ընկերները գիտեին , որ նա ․․․էր , ոչ մի վագրի էլ չի հանդիպել։

Մոմն արևից․․․ ծռմռվռլ էր։

Մի քանի քաղցր խոսքից ․․․էր ,չորությունից ու խստությունից հետք չէր մնացել։

3. Լրացրու բաց թողած տառերը և անծանոթ բառերը բացատրիր։

Վարդանը սփր․․նեց, աչքերը շողացին մռայլ մի ցոլքով, և նա վեր․․․ին հայացքով մի ակնթարթում կտրեց զորագնդերը։ Նայեց նրանց, որոնք գնում էին դեպի սխրագործություն, որ չունի մահի երկյուղ։ Ահռելի ուժ իր թիկունքում զգաց ու վճռեց կռվել մինչև վերջին շունչը։

Շիփ-շիտակ զարկեց գետի մեջ՝ ուղիղ մատյան գնդի վրա։ Հայկական այրուձիի զորագնդերը մ․․․րճվեցին պարսիկների մեջ. սկսվեց մի ահավոր նախ․․․իր։ Մատյան գունդը ըն․․․րկեց և սկսեց հետ-հետ շրջվել՝ իրեն քաշելով պատառոտված ու շփո․․․ված թևերը։ Վարդանը մի ակնթարթ տատանվեց, բայց իսկույն ևե․․․ մխրճվեց աջ թևը՝ Ս․․․նյաց ու․․․տադրուժ զորագնդերի մեջ, որոնք չկարողանալով անդրադարձնել այդ հու․․․կու հարվածը, ժամանակ չունեցան սթափվելու։ Մոլեգնել սկսեց ռամկական կռիվը այդ անարվեստ, բայց ո․․․ելից կռիվը։ Թվում էր՝ վրիժառու դարերի կուտակված զայրույթն էր պո․․․թկում բռնակալների դեմ։

4.Կետերը փոխարինիր փակագծում տրված բառերից մեկով։

Նրա ստեղծած ․․․․հնագույն արվեստն է հիշեցնում։ (Նկարազարդ,զարդանկար)

Ծննդյան օրը փոքրիկին ․․․մի գիրք նվիրեցին։ (Նկարազարդ ,զարդանկար)

Հագին ․․․կտորից սովորական զգեստն էր , որ նրան շատ էր սազում։(Զարդանախշ, նախշազարդ)

Տաճարի ․․․ արտացոլված է մեր երկրի բնությունը։ (Զարդանախշ,նախշազարդ)

5. Տրված բառերից նոր բառեր կազմիր — ական կամ ային ածանցներով։

Օրինակ՝ մանուկ- մանկական։

Լեռն, քաղաք, անձրև ,բարեկամ, շուն, զինվոր,ցամաք, ծնունդ, տուն, տուն, անապատ, դև, հրեշտակ,ստրուկ, պետ, տոհմ։

6. Աչք ու գլուխ բառերով կազմիր հնարավորին չափ շատ դարձվածքներ և հարադրություններ։

Մաթեմատիկա

559֊ա,բ,գ,դ,560֊ա,բ,գ,դ,561, 562֊ա,բ,դ, 563֊ա,բ,գ,դ, 565, 568, 569, 572

559. Կատարե՛ք հաշվումները` հանումը փոխարինելով գումարումով.

ա) 6 – 7 = -1

գ) –30 – 44 = -74

ե) 12 – 9 = 3

է) 18 – 23 = – 5

բ) –11 – 9 = – 20

դ) 8 – 2 = 6

զ) –16 – 7 = – 23

ը) 0 –16 = – 16

560. Կատարե՛ք հանում.

ա) 34–(–7), = 41

գ) 101 – (–8), =109

ե) 29 – (–11), =40

է) –70 – (–14), =- 56

բ) –48–(–25), = -23

դ) –17 – (–34), = 17

զ) –52 – (–2), = – 50

ը) 82 – (–3) = 85

561. Գիշերը օդի ջերմությունը -10օ
C էր։ Առավոտյան այն դարձավ +2OC։
Քանի՞ աստիճանով փոխվեց օդի ջերմությունը։ + 30o C

562. Ի՞նչ թիվ պետք է գրել աստղանիշի փոխարեն, որպեսզի հավասարություն ստացվ

ա) 2 – (8) = –6

բ) 0 – (7) = -7

գ) 3 + (-23) = –20

դ) -28 + 25 = –3

563. Գտե՛ք արտահայտության արժեքը

ա) (35 – 17) – 20 = -2

բ) (–43 – 14) – 32 = -89

գ) (–74 + 27) – 15 = -62

դ) (29 – 64) + 23 = – 12

565. Թվերից հանե՛ք 11.
18, 9, 0, –3, –1, 2, 5, –4:

18 – 11 = 7

9 – 11 = -2

-3 – 11 = – 14

-1 – 11 = -12

2 – 11 = -9

5 – 11 = -6

-4 – 11 = -15

568. Գտե՛ք և համեմատե՛ք արտահայտությունների արժեքները.
ա) 8 – 3 > 3 – 8

գ) –25 – (–3) < –3 – (–25)

բ) (–7) – 4 < 4 – (–7),

դ) 6 – (–2) > (–2) – 6։

569. Օդի ջերմությունը իջավ 7օ
C-ով և դարձավ –3օ
C։ Որքա՞ն էր օդի
ջերմությունը մինչև այդ փոփոխությունը։ 4oC

572. Լրացրե՛ք հետևյալ աղյուսակը.
Առաջին գումարելի –3 0 1 10 –4 8 –7
Երկրորդ գումարելի 4 –2 –5 –16 –3 –16 0
Գումար

-3 + 4 = 1

0 + (-2 ) = -2

1 + ( – 5 ) = -4

10 + ( -16 ) = -6

-4 + ( -3 ) = -7

8 + (-16) = -8

-7 + 0 = -7