Համաշխարհային պատմություն

• Գրե՛ք փոքրիկ պատում Խեթական պետության մասին` ներկայացնելով կարևոր փաստերը։

Խեթական տերությունը ստեղծվել է Ք․ ա lll դարում փոքր Ասիա թերակղզում, այն ստեղծել են խեթերը, որոնք առևտրի մեջ էին Միջագետքի երկրների հետ։

• Ե՞րբ և որտե՞ղ է կազմավորվել Միտաննի պետությունը։

Ք․ ա XIV դարում, Ասորիքի և Միջագետքի հյուսիսում։

• Պատմե՛ք Փյունիկյան քաղաքների մասին։

Փյունիքյան քաղաքները ընկած էին Միջերկրական ծովի արևելյան ափին, նրանք մեծ էին և գեղեցիկ։ Նրանցից ավելի հզորներն էին Բիբլոսը, Սիդոնը, Տյուրոսը։

Օժանդակ աղբյուրներ
Դասագիրք, էջ 33-35
տեսաֆիլմ

Ստրադիի փոքրիկ գրադարանը

Ես հյուրընկալվել էի Ստրադիին, ով ապրում է դպրոցի հարևանությամբ, տեսա նրա գրա դարանը և նախանձեցի նրան: Ստրադին ամենևին էլ հարուստ չի և չի կարող շատ գրքեր գնել, սակայն մեծ հոգատարությամբ պահպանում է դպրոցական իր բոլոր գրքերը և նաև այն գրքերը, որոնք նվիրում են ծնողները: Իսկ երբ Ստրադիին գումար են տալիս, կուտակում է և հետո ծախսում գրքերի վրա: Այդ կերպ նա արդեն հավաքել է մի փոքրիկ գրադարան, և երբ հայրը նկատել է տղայի այդ նախասիրությունը, նրա համար գնել է  ընկույզի ծառից պատրաստված, կանաչ վարագույրներով հրաշալի գրապահարան և գրեթե բոլոր գրքերը տվել է տարբեր գույներով կազմելու` ըստ տղայի նախընտրության:

Եվ ահա այսօր Ստրադին քաշեց պարանից, և կանաչ վարագույրը բացվեց. ես տեսա երեք շարքով կոկիկ դասավորված գունավոր գրքերը` փայլփլուն, կազմերը` ոսկետառ գլխագրերով: Այստեղ կային և  հեքիաթներ, և ճամփորդությունների մասին գրքեր, և  բանաստեղծություններ, և պարզապես պատկերազարդ գրքեր: Ստրադին դրանք շարել էր ըստ գույների: Սպիտակ հատորյակները դրել էր կարմիրների կողքին, դեղինները` սևերի, կապույտները` սպիտակների` այնպես, որ դրանք հեռվից երևում էին և շատ գեղեցիկ տեսք ունեին: Իսկ հետո Ստրադին դրանք վերադասավորելով զվարճանում է: Նա իր համար տեղեկատու է պատրաստել, կարծես իսկական գրադարանավար լիներ և անընդհատ պտտվում է գրքերի շուրջ, մաքրում դրանց փոշին, թերթում, ուսումնասիրում կազմերը:  Պետք էր տեսնել, թե ինչպիսի զգուշությամբ էր նա բացում գրքերն իր հաստ ու կարճլիկ մատներով, փչելով էջերի վրա, որոնք հաճախ դեռ լրիվ նոր էին:
Իսկ իմ բոլոր գրքերը մաշված են:
Երբ Ստրադիին հաջողվում է նոր գիրք գնել, դա նրա համար իսկական տոն է դառնում:  Նա շոյում է գիրքը, դնում է իր տեղը և կրկին ձեռքն է առնում` զննելով ամեն կողմից և խնամքով  թաքցնում է, ինչպես մի թանկարժեք գանձ:

Ամբողջ մեկ ժամվա ընթացքում  նա ինձ ուրիշ ոչ մի բան ցույց չտվեց: Նույնիսկ աչքերն են ցավում շատ կարդալուց: Երբ ես նրա մոտ էի, սենյակ մտավ Ստրադիի հայրը, ով նույնպես գեր ու ամրակազմ է, նաև` մեծ գլխով: Նա երկու անգամ թմփթմփացրեց տղայի կզակին և ասաց ինձ իր կոպիտ ձայնով.
—  Դե, ինչ կասես այս հաստագլուխ տղայի մասին:
Իսկ Ստրադին, ինչպես մի մեծ հավատարիմ շուն, կկոցում էր աչքերը հոր կոպիտ փաղաքշանքներից: Չգիտեմ ինչու` ես չէի համարձակվում հիմարություններ անել նրա ներկայությամբ, և ինձ համար տարօրինակ էր, որ Ստրադին ընդամենը մեկ տարով է մեծ ինձնից: Իսկ բաժանվելիս, երբ նա իր սովորական խոժոռ դեմքով ասաց` ցտեսություն, ես քիչ մնաց պատասխանեի. <<Մնաք բարով, սինյոր>>:
Երբ տուն վերադարձա, հայրիկիս ասացի.
—  Չեմ հասկանում, Ստրադին ոչ որևէ հատուկ տաղանդ ունի, ոչ բարեկիրթ վարվելաձև և համարյա ծիծաղելի տեսք ունի, այդուհանդերձ ես ինձ ցածր եմ զգում նրանից:
—  Դա այն պատճառով է, —  ասաց հայրս, —  որ նա հաստատակամ տղա է:
— Միասին անցկացրած այդ մեկ ժամվա ընթացքում, —  շարունակեցի ես, —  նա հիսուն բառ էլ չասաց, ցույց չտվեց ոչ մի խաղալիք, ոչ մի անգամ չծիծաղեց, բայց այդ ամենով հանդերձ` ինձ նրա հետ հետաքրքիր էր:
— Որովհետև դու հարգում ես նրան, —  պատասխանեց հայրս:

Պատկերացրու , որ ինքդ ունես գրադարան,ներկայացրու՝

ա) ինչպիսի՞ն կլինի այն։ Իմ գրադարանը կլին միջին չափսի, գունազարդ և լուսավոր;

բ) ո՞ր գրքերը կզարդարեն քո գրադարանը(նշիր տասը գիրք)։ Ռենջերները, Դինոզավրերի մասին փաստեր, Հ․ Թումանյանի հեքիաթները, Մինիոնները և մարդիկ, Հերոս զինվորները, Մայրիկը և տղան, Խոսացող իրերը, Երկու եղբայրները, Կռվարար ընտանիքը, Պաղպաղակե տնակը։

Նախադասությունն աշխարհաբա՛ր դարձրու։

 Որ հատուցանէ չար փոխանակ բարւոյ, չար ի տանէ նորա մի պակասեսցէ։

(Աոակք  ԺԷ, 13)   

որ                                 — ով, ով որ

հատուցանէ              — հատուցում է, տալիս է

փոխանակ բարւոյ    — բարու փոխարեն

ի տանէ նորա            — նրա տանից

մի պակասեսցէ         — չպակասի, չի պակասի, չպիտի պակասի. չի պակասելու

Ով չար է տալիս բարու փոխարեն, նրա տանից չարը չի պակասելու։

Կետերի փոխարեն գրի՛ր տրված հոմանիշներից ամենահարմարը: 

 Ջուրը շատ (սառն, ցուրտ, պաղ) էր, ճիշտ օրվա նման: 

Ջուրը շատ սառն էր, ճիշտ օրվա նման:

…. (սիրտը շուռ եկած, տակն ու վրա եղած, ալեկոծված, հուզված, վրդովված) ծովը ծեծում էր ափերը: 

Ալեկոծված ծովը ծեծում էր ափերը: 

Ինչո՞ւ ես այդպես … (աներեր, հաստատուն, անսասան, անշարժ, անդրդվելի, անխախտ) նստել՝ փայտ կուլ տվածի նման: 

Ինչո՞ւ ես այդպես անշարժ նստել՝ փայտ կուլ տվածի նման:

Մարդն այնպես … (շուտափույթ, արագ, շուտ, հապճեպ) էր քայլում, կարծես կարևոր մի բանից ուշանում էր:

Մարդն այնպես արագ էր քայլում, կարծես կարևոր մի բանից ուշանում էր:

Փոքրիկը մի քիչ ոտքը կախ գցեց, հետո … (համարձակվեց, սիրտ առավ, խիզախեց, հանդգնեց) ու մոտ եկավ: 

Փոքրիկը մի քիչ ոտքը կախ գցեց, հետո խիզախեց ու մոտ եկավ:

Ի վերջո այնպիսի մի տաճար … (շինեց, կառուցեց, կերտեց), որ բոլորին զարմացրեց իր արվեստով

Ի վերջո այնպիսի մի տաճար կառուցեց որ բոլորին զարմացրեց իր արվեստով։

418, 419- ա-զ, 420, 422, 424, 426, 427, 432-ա-զ, 434։

418. Գրե՛ք հետևյալ թվերը`
     ա) աճման կարգով. 31, –1, – 7, –1, 0, –11, 24, 7, – 2 ,–6,
     • – 11, – 7 , – 6 , – 2 , – 1 , 0 , + 7 , + 24 , + 31 :
       բ) նվազման կարգով. –11, –3, –7, 12, 4, –8, –17, –30, 1, 0, 13։
     • – 3, – 7, – 8, – 11, – 17, – 30, 0, + 1, + 4, + 12, + 13:
419. Աստղանիշի փոխարեն գրե՛ք այնպիսի ամբողջ թիվ, որի դեպքում կստացվի ճիշտ անհավասարություն. ա) –4 < -3 < 0, բ) –7 < -2 < –3, գ) –19 < -10 < –14, դ) –1 < 0 < 1, ե) 8 > -3 > –1, զ) –4 > -5 > –6,
420. Ամբողջ թվերի շարքում ո՞ր երկու թվերի հարևանությամբ է գտնվում տրված թիվը.
     • ա)8 9 10,
     • բ)-1 0 1,
     • գ)0 1 2,
     • դ)- 3 –2 – 1,
     • ե)- 8 –7 – 6,
     • զ)- 101 –100 99,
     • է)- 201 –200 -199 ,
     • ը)- 353 –352 – 351։
421. Գրե՛ք որևէ յոթ ամբողջ թվեր, որոնք մեծ են՝
     ա)–3-ից, -2, -1, 0, 1, 2, 3, 4,
     • բ) –6-ից,- 5, -4,-3, -2, -1, 0, 1
     • գ) –7-ից, -6, -5, -4, -3, -2, -1, 0
     • ե) 2-ից, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9
     • է) –5-ից, -4, -3, -2, -1, 0, 1, 2
       դ) 0-ից, 1, 2, 3, 4, 5 ,6 ,7
     • զ) 10-ից, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17
     • ը) 5-ից։ 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12
422. • Գրի՛ առեք հետևյալ պնդումները՝ օգտագործելով անհավասարությունների նշանները.
     • ա) 11-ը մեծ է 0-ից, 11 > 0 գ) –10-ը բացասական թիվ է, – 10
     • բ) –7-ը փոքր է 0-ից, -7 < 0 դ) 2-ը դրական թիվ է։ 2
423. Գրե՛ք ամենափոքր միանիշ, երկնիշ և եռանիշ ամբողջ թվերը։
     • 1
     • 10
     • 100
424. Ո՞ր թվանշանները կարելի է գրել աստղանիշի փոխարեն, որպեսզի ստացվի ճիշտ անհավասարություն. ա) –25 < –24,
     • գ) –16936 > –16937,
     • բ) –8772 < –8672,
     • դ) –8869 > –9868։
425. Գտե՛ք համեմատության չգրված անդամը.
     • Երկու թվերի գումարը 18 է։ Եթե ավելի մեծ թվից հանենք նրա
     • մասը, ապա կստանանք ավելի փոքր թիվը։ Գտե՛ք այդ թվերը։

15.11.22

Առաջադրանքներ 

1. Հոլովել քաղաք, աղջիկ, քույր , տունբառերը: 

Ուղական քաղաք,աղջիկ,քույր,տուն
Սեռական քաղաքի,աղջկա,քույրիկի,տան
Տրական քաղաքին,աղջկան,քույրիկին,տուն
Հայցական քաղաքը,աղջկան,քույրիկին,տունը
Բացառական քաղաքից,աղջկանից,քույրիկից,տնից
Գործիական. քաղաքով,աղջկանով,քույրիկով,տնով
Ներգոյական  քաղաքում,աղջկա մեջ, քրոջ մեջ,տան մեջ:

2. Որոշեք, թե որ հոլովով են դրված ձեռքից, փայտով, երկրին, աշխարհում,  գոյականները:  

ձեռքից- բացառական

փայտով-գործիական

երկրին-տրական

աշխարհում — ներգոյական:

Բաց թողած տեղերում լրացրու Է կամ Ե:

Մանրէասպան, միջօրե, լայնէկրան, երբևիցե, այժմէական, ամենաէական, աներկյուղ, առերևույթ, առէջ, բազկերակ, գետեզր, գոմեշ, դողէրոցք, ելևէջ, եղերերգ, երբևէ, էլեկտրա-ռակցել, ինչևիցե, մանրէ, հնէաբան, մանրէ, նախօրե, չեն,չէիր, որևէ, չէինք, ստորերկրյա:  

Գտնել հոմնաիշ բառեր պատմության հետևյալ հատվածում։

Մի քանիսն էլ մոտենում էին, սեղմում ձեռքը և դուրս վազում: Երևում էր, որ բոլորն էլ շատ են սիրում իրեն և սիրով կշարունակեին սովորել նրա ղեկավարությամբ: Ուսուցիչն, առանց գլուխը բարձրացնելու,  պատասխանում էր «ողջո՜ւյն», սեղմելով իրեն պարզած ձեռքերը և ի պատասխան բոլոր ողջույնների` մնում խիստ` նույն ուղիղ կնճիռը ճակատին: Հետո մոտեցավ պատուհանին և ակնդետ նայում էր դիմացի շենքի տանիքին: Թվում էր` նա ոչ թե ուրախանում, այլ տառապում էր այդ ողջ ուշադրությունից: Ապա շրջվեց դեպի մեզ և տևական նայեց յուրաքանչյուրիս: Թելադրելիս քայլում էր նստարանների միջով և տեսնելով մի աշակերտի, որի երեսին կարմրավուն հետքեր կային, դադարեց թելադրել. ձեռքերի մեջ առավ նրա գլուխը և ուշադիր զննեց: Հետո հարցրեց, թե ինչ է պատահել, և ձեռքը դրեց նրա ճակատին, որպեսզի ստուգի`  արդյոք ջերմություն չունի՞: Այդ պահին թիկունքում  աշակերտներից մեկը կանգնեց նստարանին և ծամածռություն արեց: Ուսուցիչը շրջվեց: Չարաճճին անմիջապես նստեց և գլուխը կախեց` սպասելով պատժի: Բայց նա պարզապես ձեռքը դնելով տղայի գլխին` ասաց.
-Այլևս նման բան չանես,- և, վերադառնալով իր գրասեղանի մոտ,  շարունակեց թելադրել: Երբ վերջացրեց, մի քանի ակնթարթ լուռ նայում էր մեզ,  հետո շատ դանդաղ, իր խիստ, բայց բարի ձայնով ասաց.

-Լսե՜ք, մի ամբողջ տարի մենք պետք է միասին անցկացնենք: Փորձենք համերաշխ լինել: Սովորե՜ք և կարգապահ եղե՜ք: Ես միայնակ եմ: Եղե՜ք իմ ընտանիքը: Անցյալ տարի դեռևս մայր ունեի, սակայն նա մահացավ, և ես մնացի մենակ: Ողջ աշխարհում միայն ձեզ ունեմ: Այլևս չկա որևէ մեկը, ում կարող եմ սիրել և ում մասին կարող եմ հոգ տանել: Եղե՜ք իմ որդիները: Ես սիրում եմ ձեզ, սիրե՜ք և դուք ինձ: Չեմ ուզում պատժել ոչ ոքի: Ապացուցե՜ք, որ լավ տղաներ եք: Թող դպրոցը մեզ համար ընտանիք լինի, իսկ դուք` իմ մխիթարանքն ու հպարտությունը: Ձեզնից ոչ մի խոստում չեմ պահանջում, համոզված եմ, որ սրտի խորքում բոլորդ էլ ինձ պատասխանեցիք «այո»: Եվ ես շնորհակալ եմ դրա համար:

386. Ասե՛ք ջերմաչափների ցուցմունքները (տե՛ս նկ. 52)։1. – 13, 2.+ 7, 3. 0, 4. + 24, 5. – 5:
387. Կարդացե՛ք թվերը.
     +2, –3, 0, +8, –10, –15, +1, –27, –12, +100, –91, –74:
388. Տրված են –5, –3,1/2 , +5, +10, –2, 0, +4, 3 1/3 թվերը: Նրանցից դո՛ւրս
     գրեք ամբողջ թվերը: 5, – 3, + 5, + 10, – 2, 0, + 4;
389. Գործածելով + և – նշանները` գրե՛ք.
     ա) + 100 տաքություն, գ) – 3O ցուրտ,
     բ) 0-ից – 7O ցածր, դ) 0-ից + 80 բարձր:
390. Թվանշաններով և + կամ – նշանի միջոցով գրի՛ առեք բարձրությունները և խորությունները.
     ա) Արագած լեռան բարձրությունը չորս հազար իննսուն մետր է։
     • +4090 մետր
       բ) Մոնբլան լեռան բարձրությունը չորս հազար ութ հարյուր յոթ
       մետր է ։
     • +4807 մետր;
391. Կրպակի մեկ շաբաթվա եկամուտների մատյանում գրված է.
     Օրը երկուշաբթի երեքշաբթի չորեքշաբթի հինգշաբթի ուրբաթ շաբաթ
     Եկամուտը
     (դրամ)
     5000 + 4000 + 3000 – 1000 – 500 = 10500
     Կորուստը
     (դրամ)
     10500
     Բացատրե՛ք այս գրառումների իմաստը և որոշե՛ք կրպակի
     շաբաթվա եկամուտը։ 11500դրամ
392. Դրակա՞ն է արդյոք այն ամբողջ թիվը, որը 1-ով մեծ է –1-ից։ Այո
393. 394․Ֆուտբոլային մրցաշարի եզրափակիչ փուլ հասած թիմերի խփած
     և բաց թողած գնդակների վերաբերյալ տվյալներն արտացոլված
     են հետևյալ աղյուսակում.
     Բացատրե՛ք գրված թվերի իմաստները։
394. Բազմահարկ շենքի տակ` առաջին հարկից երկու հարկ ներքև,
     ավտոկայանատեղ կա: Ո՞ր հարկում է ապրում այն մարդը, որը
     տուն հասնելու համար ավտոկայանատեղից բարձրանում է 11
     հարկ: 9-րդ։
395. 401Համաձուլվածքը կազմված է կապարից և երկաթից, որոնց զանգվածները հարաբերում են այնպես, ինչպես 2 ։ 7։ Որքա՞ն կապար և
     որքա՞ն երկաթ է պարունակում այդպիսի համաձուլվածքի կտորը,
     եթե նրա զանգվածը 3600 գ է։ 2 + 7 = 9 3600 : 9 = 400 400 x 2 = 800 7 x 400 = 2800

Իտալացի գրող Էդմոնդո Դե Ամիչիսի «Սիրտը» գիրքը համաշխարհային մանկական գրականության հայտնի ստեղծագործություններից է:
Հատվածներ գրքից

Մեր ուսուցիչը

Այսօր ողջ առավոտն անցկացրի դպրոցում, և նոր ուսուցիչն ինձ շատ դուր եկավ: Մինչ աշակերտները հավաքվում էին, նա արդեն նստած էր իր ուսուցչական տեղում, իսկ մեր դասարանի դռների մեջ անընդհատ երևում էին նրա նախկին աշակերտները, որպեսզի ողջունեին իրենց ուսուցչին: Նրանք մտնում էին դասասենյակ և ասում.

— Բա՜րև Ձեզ, սինյոր ուսուցիչ, բա՜րև Ձեզ, սինյոր Պերբոնի:

Մի քանիսն էլ մոտենում էին, սեղմում ձեռքը և դուրս վազում: Երևում էր, որ բոլորն էլ շատ են սիրում իրեն և սիրով կշարունակեին սովորել նրա ղեկավարությամբ: Ուսուցիչն, առանց գլուխը բարձրացնելու,  պատասխանում էր «ողջո՜ւյն», սեղմելով իրեն պարզած ձեռքերը և ի պատասխան բոլոր ողջույնների` մնում խիստ` նույն ուղիղ կնճիռը ճակատին: Հետո մոտեցավ պատուհանին և ակնդետ նայում էր դիմացի շենքի տանիքին: Թվում էր` նա ոչ թե ուրախանում, այլ տառապում էր այդ ողջ ուշադրությունից: Ապա շրջվեց դեպի մեզ և տևական նայեց յուրաքանչյուրիս: Թելադրելիս քայլում էր նստարանների միջով և տեսնելով մի աշակերտի, որի երեսին կարմրավուն հետքեր կային, դադարեց թելադրել. ձեռքերի մեջ առավ նրա գլուխը և ուշադիր զննեց: Հետո հարցրեց, թե ինչ է պատահել, և ձեռքը դրեց նրա ճակատին, որպեսզի ստուգի`  արդյոք ջերմություն չունի՞: Այդ պահին թիկունքում  աշակերտներից մեկը կանգնեց նստարանին և ծամածռություն արեց: Ուսուցիչը շրջվեց: Չարաճճին անմիջապես նստեց և գլուխը կախեց` սպասելով պատժի: Բայց նա պարզապես ձեռքը դնելով տղայի գլխին` ասաց.
-Այլևս նման բան չանես,- և, վերադառնալով իր գրասեղանի մոտ,  շարունակեց թելադրել: Երբ վերջացրեց, մի քանի ակնթարթ լուռ նայում էր մեզ,  հետո շատ դանդաղ, իր խիստ, բայց բարի ձայնով ասաց.

-Լսե՜ք, մի ամբողջ տարի մենք պետք է միասին անցկացնենք: Փորձենք համերաշխ լինել: Սովորե՜ք և կարգապահ եղե՜ք: Ես միայնակ եմ: Եղե՜ք իմ ընտանիքը: Անցյալ տարի դեռևս մայր ունեի, սակայն նա մահացավ, և ես մնացի մենակ: Ողջ աշխարհում միայն ձեզ ունեմ: Այլևս չկա որևէ մեկը, ում կարող եմ սիրել և ում մասին կարող եմ հոգ տանել: Եղե՜ք իմ որդիները: Ես սիրում եմ ձեզ, սիրե՜ք և դուք ինձ: Չեմ ուզում պատժել ոչ ոքի: Ապացուցե՜ք, որ լավ տղաներ եք: Թող դպրոցը մեզ համար ընտանիք լինի, իսկ դուք` իմ մխիթարանքն ու հպարտությունը: Ձեզնից ոչ մի խոստում չեմ պահանջում, համոզված եմ, որ սրտի խորքում բոլորդ էլ ինձ պատասխանեցիք «այո»: Եվ ես շնորհակալ եմ դրա համար:

Այդ պահին ներս մտավ պահակը և հայտարարեց, որ դասերն ավարտվեցին: Բոլորս լուռ դուրս եկանք մեր տեղերից: Այն աշակերտը, ով կանգնել էր նստարանին, մոտեցավ ուսուցչին և դողացող ձայնով ասաց.

— Սինյո՜ր ուսուցիչ, ներեցե՜ք ինձ:

Ուսուցիչը համբուրեց նրա ճակատը և ասաց.

— Հանգիստ տուն գնա, տղա՜ս:

Հարցեր և առաջադրանքներ։

1. Ո՞վ է ուսուցիչը քեզ համար:

Ուսուցիչը դա երեխայի կըանքում մեծ տեղ է զբախեցնում քանի, որ մենք նոր բաներ սովորում ենք հենց ուսուցիչներից: Ուսուցիչը մեր եկրորդ մայրն է, իսկ դպրոցը մեր եկրորդ տունն է քանի, որ մենք մեր օրվա կեսը անցկացնում ենք դպրոցում։

1. Ինչպիսի՞ ուսուցիչ դու կլինեիր։

Ես կցանկանյ լինել այնպիսի ուսուցիչ, որ երեխաները ինձ հետ կարողանաին կիսվել իրենց դժվարություների մասին և չվախենայի ինձնից։ Կցանկանայ լինել բարի և ամերաշխ ուսուցիչ։

3. Մեկնաբանիր այս հատվածը․

Լսե՜ք, մի ամբողջ տարի մենք պետք է միասին անցկացնենք: Փորձենք համերաշխ լինել: Սովորե՜ք և կարգապահ եղե՜ք: Ես միայնակ եմ: Եղե՜ք իմ ընտանիքը: Անցյալ տարի դեռևս մայր ունեի, սակայն նա մահացավ, և ես մնացի մենակ: Ողջ աշխարհում միայն ձեզ ունեմ: Այլևս չկա որևէ մեկը, ում կարող եմ սիրել և ում մասին կարող եմ հոգ տանել: Եղե՜ք իմ որդիները: Ես սիրում եմ ձեզ, սիրե՜ք և դուք ինձ: Չեմ ուզում պատժել ոչ ոքի: Ապացուցե՜ք, որ լավ տղաներ եք: Թող դպրոցը մեզ համար ընտանիք լինի, իսկ դուք` իմ մխիթարանքն ու հպարտությունը: Ձեզնից ոչ մի խոստում չեմ պահանջում, համոզված եմ, որ սրտի խորքում բոլորդ էլ ինձ պատասխանեցիք «այո»: Եվ ես շնորհակալ եմ դրա համար:

Նա շատ սիրով էր լցված և այդ պաճառով ցանկանում էր, որ իր հանդեպ նույն պես լինեին սիրալիր։ Նա նաև ասում էր, որ դպրոցը երեխաների եկրորդ տունն է և պետք է սիրել և դպրոցը և երեխաներին։

4. Բառախաղ, բառերի վերադասավորումով կազմիր նոր բառեր։

սրահ-սար

սնար- սանր

դրամ-մարդ

ագռավ-գառ

վտակ-կավ

ծառա-ծառ

շուն-նուշ

5. Հետևյալ բառից կազմիր նոր բառեր․

ԱՏԱՄՆԱԲՈՒԺԱԿԱՆ-ԲԱԿ,ԲԱԺԱԿ,ԱՄԱՆ,ԱՏԱՄ,ԲՈՒ,ԺԱՄ,ՏԱԿ,ԱԿԱՆ,ԲԱՆԿ,ԲԱՆԱԿ,ԲՈՒՆ,ԲԱՆՏ,ՏԱՆԿ,ՏՈՒՆ,ԿՈՒՏ,ԿՈՒԺ,ՄԱՏ,ԱԿՆ,ԱՆԿՈՒՄ,ԿՈՒՄ:

Կազմիր հինգ նախադասություն՝ օգտագործելով դարձվածքներ։

Կարենն իր ընկերոջը հինգը մատի պես գիտեր:

Ականջ դնելը լավ բան չէ:

Երբ Անիին դաս էին հարցնում լեզուն կուլ էր տալիս:

Պապիկի կյանքը մազից էր կախված:

Նա երկար ժամանակ հիվանդ էր և շուտով հոգին ավանդեց:

Նա այնքան անուղեղ էր,որ ժամանակին հոր ասածը ականջի հետև գցեց:

09.11-16.11

Читаем,обсуждаем

Великолепный маляр («Приключения Тома Сойера » )

Домашнее задание:

Упражнение 1.Составь предложения и запиши связный текст:

Олины гладиолусы

1. Разводит, Оля, гладиолусы
2. вскопала, она, грядку, и, посадила, цветов, рассаду
3. лето, всё, она, цветы, поливала, выпалывала, траву, сорную
4. распустились, в, августе, цветы, пышные

Упражнение 2 Прочитайте предложения, вставьте подходящие по смыслу слова.

В ночном ……………. ярко сверкают звёзды.

Стая крикливых журавлей пронеслась над ………… .

Осенью на приусадебном ……………. дети собрали хороший урожай.

Я с ………….. прочитал интересный детектив.

На ……….. русского языка мы писали сочинение.

Слова для справок: урок, небо, участок, поле, друг.

Упражнение 3 .Допишите окончания.

Зимой на улиц… шёл сильный снегопад.

Метель понеслась и закружилась в снежном вальс…. .

Могучий лось тяжело пробирался по высокой густой трав…. .

Белым снег…. занесло все лесные тропинки .

Հարցեր

•Ներկայացրե՛ք և բնութագրե՛ք նախնադարի փուլերը, ի՞նչ զարգացում/փոփոխություն նկատվեց փուլերից յուրաքանչյուրում։ Նախնադարում մարդիք չունեին ոչ շոր, ոչ դանակ ոչմի բան չունեին, բայց նրանք ունեին բնություն և կենդանիներ։Նրանց շորերը կենդանիների մորդիներն էին, իսկ ուտելիքը կամ հատապտուղներն էին կամ այն կենդանիների միսն էր որոնց մորդին նրանք հագնում էին։
• Մի քանի նապադասությամբ պատմե՛ք Հայկական լեռնաշխարհի մասին։ Հայկական լեռնաշխարհը շատ մեծ էր առաջ նրան կոչում էին ծովից ծով հայաստան, բայց հիմա նա շատ փոքր է քանի որ մենք հանդուրժում էինք մեր թշնամիներին։
• Ի՞նչ գործոններ են հարկավոր պետության ստեղծման համար։ Ի՞նչ է պետությունը։
• Ներկայացրե՛ք վաղ պետական կազմավորումները։ Վաղ պետական կազմավորումները դրանք փոքր քաղաք պետություններ են որոնք հնարավոր է լինեն նույն ազգից բայց լինեն թշնամիներ։
• Ե՞րբ և ի՞նչ հանգամանքներում է ձևավորվել Վանի թագավորությունը։ Վանի թագավորությունը ստեղծվել է 1000 ամյակների վերջերում և 2000 ամյակների ընթացքում։ Ստեղծման գլխավոր պաճառը քանի, որ Ասորեստանը հաճախակի էր սկսել հարձակում կատարել իր թշնամիների դեմ Հայկական լեռնաշխարհը ստիպված միավորվեց որպիսի կարողանա դիմակայել Ասորեստանի հարձակմանը և այդ պաճառով ստեղծվեց Վանի թագավորությունը։

1. Դուրս գրիր հոմանիշ բառերը։

Կան սիրո մի քանի տեսակներ. դրանցից մեկը եսասիրական, անազնիվ, ժլատ, ինքնասիրահարված մի զգացմունք է, որն օգտագործում է սերը մեծամտանալու համար: Դա սիրո տգեղ և խեղաթյուրված տեսակն է: Մյուս տեսակն օգնում է ներսումդ եղած ամենալավ բաները դուրս հանել՝ և՛ բարությունը, և՛ ուշադրությունը, և՛ հարգանքը: Դա ոչ միայն հասարակության հանդեպ հարգանքն է, որը դրսևորվում է  պահվածքի ու վարվելակերպի միջոցով, այլև կա ավելի մեծ հարգանք, որը մեկ այլ անձի՝ որպես եզակի և արժեքավոր մեկի ընդունումն է: Առաջին տեսակը հիվանդ, փոքր և թույլ կդարձնի քեզ, իսկ երկրորդը կարող է ուժ, քաջություն և բարություն հաղորդել ու նույնիսկ իմաստնություն, որի մասին նույնիսկ չես իմացել:

2.<<Նամականի, Ջոն Սթեյնբեքի նամակը որդուն պատմությունից >> դուրս գրիր քո ամենասիրած հատվածը և հիմանավորիր։

3. <<Կան սիրո մի քանի տեսակներ. դրանցից մեկը եսասիրական, անազնիվ, ժլատ, ինքնասիրահարված մի զգացմունք է, որն օգտագործում է սերը մեծամտանալու համար: Դա սիրո տգեղ և խեղաթյուրված տեսակն է:>>

Ի՞նչ ես հասկանում այս տողերը կարդալիս,մեկնաբանիր ինքնդ։

3.Քարի մշակման վար․․ետությունը մի․․․նադարյան Հայաստանում առավել հարուստ ձևով է արտահայտվել խաչ․․․արերի ար․․․եստում։ Պահպանելով կանոնի վերա․․․ված կառուցվա․․․քը՝ խա․․․քարերի հար․․․արանքի մեջ, տասնմեկերորդ դարից սկսած, գերիշ․․․ող են դառնում երկրաչափական-գ․․․ային ու բուսական բարդ հյուսվածքավոր զար․․․անախշերը։ Ընդ որում, բեկվող գիծը, ստե․․․ծելով երկրաչափական կոնկրետ պատկեր, չի ընդ․․․ատվում նույնիսկ այն դեպքում, երբ դա․․․արում է ուղղա․․․իգ լինելուց և ներ․․․ակվում մի այլ երկրաչափական ձևի մեջ (շրջանակ, քառանկյունի)։ Դրանց օրինաչափ հա․․․որդականությունն ու շաղկապվա․․․ությունը, ստե․․․ծելով որոշակի ռիթմ, եզրա․․․ծում են խաչ․․արը։ Գծային հյուսվա․․․քը թվում է անսկի․․․բ-անվերջ, իր շարժման ընթացքի մեջ փոխակերպվում մի ձևի․․․ մյուսը՝ չսահմանագ․․․ելով սկիզբն ու ավար․․ը։ Այս պարագայում զար․․․ապատկերը իր անընդմեջ հյուսվա․․․քի շնոր․․․իվ դառնում է անսա․․․մանության ու հավերժականության գա․․․ափարի արտահայտություն։

Արտագրե՛լ՝ ըստ անհրաժեշտության լրացնելով բաց թողած տառերը (մ-ն, ժ-շ, զ-ս)։

ա) Ա…բաստանել, ը…պանակ, ա…բար, ա…բարիշտ, շա…փուր, զա…բյուղ, ա…բարձիչ, ա…բարտակ, շի…պանզե, ա…բարտավան, ա…բիոն, ա…բոխ, ա…բողջ, ա…պամած, ա…փոփ, ա…ֆիթատրոն, ա…բասիր, բա…բակ, բա…բուկ, թ…բուկ, գա…փռ, դա…բարան, ը…բոստ, ը…բռնել, թ…բլիկ, հա…բավ, ա…բավ, ճա…բար, ճա…փորդ, ճա…ապարհ, չե…պիոն, սիմֆոնիա, սմբակ, սուսամբար, փամփուշտ։ բ) Ապառաժ, պատշգամբ, գույժ, դժխեմ, դշխո, երաշտահավ, խո…ոռ, խոշո…, հու…կու, դր…ել, նաժի․․․տ, օ․․․տել։ գ) Ա․․․տոբուս, գի․․․ս, բ․․․կտել, վազ․․․ուղի, նար․․․իզ, հի․․․նոս, որպե․․․, ֆի․․․կուլտուրա

349․ Գտե՛ք երկու շրջանագծերի իրարից ամենահեռու և իրար ամենամոտ կետերի հեռավորությունները, եթե շրջանագծերի շառավիղները 4 սմ և 5 սմ են, իսկ նրանց կենտրոնների հեռավորությունը 12 սմ է։

5+4=9

12-9=3

5+4=9

12+9=21

Պատ.՝3 և 21

362․ Տրված է բավիղի հատակագիծը։ Գտե՛ք ելքը՝ ներկելով բավիղի բոլոր փակուղիները։

363․

368․ Առնվազն քանի՞ կշռումով կարելի է գտնել կեղծ մետաղադրամը 73 մետաղադրամների մեջ։ 4 կշռումով։

376․ Հետևյալ պատկերներից որո՞նք ունեն համաչափության առանցք։ Շեղանկյունը, և կլորը։

377․ A և B քաղաքներից միաժամանակ իրար ընդառաջ դուրս են եկել երկու մեքենաներ։ Առաջին մեքենայի արագությունը 60 կմ/ժ է, երկրորդինը՝ 10 կմ/ժ-ով ավելի։ Քանի՞ ժամ անց նրանք կհանդիպեն, եթե քաղաքների հեռավորությունը 260 կմ է։

1) 60+10=70(կմ/ժ)     

2)60+70=130(կմ/ժ)     

260:130=2(ժ)     

Պատ՝. 2ժամ:

378․ A և B կետերի հեռավորությունը 390 կմ է։ Երկու ավտոմեքենաներմիաժամանակ դուրս են գալիս A կետից և շարժվում դեպի B կետը։ Հասնելով B կետը՝ նրանք անմիջապես վերադառնում են A կետը։ B կետից ի՞նչ հեռավորության վրա մեքենաները կհանդիպեն, եթե առաջին մեքենայի արագությունը 80 կմ/ժ է, իսկ երկրորդինը՝ 50 կմ/ժ։

1)80+50=130(կմ/ժ)       

2)390:130=3(ժ)          

3)3×2=6(ժ) (հանդիպ.)        

4)6*50=300(կմ) (I ին մեք)       

390-300=90(կմ)      

Պատ՝. 90 կմ :